Кіріспе

АҚШ-та орналасқан еврейлік адам құқықтары ұйымы

Саймон Визенталь орталығы (SWC) – 1977 жылы раввин Марвин Иер құрған еврейлік адам құқықтары ұйымы. Орталық Холокостты зерттеу және оны еске алу, нацистік соғыс қылмыскерлерін іздеу, антисемитизмге қарсы күрес, төзімділікке тәрбиелеу, Израильді қорғау және оның Төзімділік мұражайымен танымал. Орталық "In Motion" атты маусымдық журнал жариялайды. Орталықтың мемлекеттік және жекеменшік мекемелермен тығыз байланысы бар, және ол АҚШ-тың және шетелдік үкіметтердің сайланған өкілдерімен, сондай-ақ дипломаттармен және мемлекет басшыларымен үнемі кездеседі. Бұл ұйым Біріккен Ұлттар Ұйымы, ЮНЕСКО және Еуропа Кеңесінде үкіметтік емес ұйым (ҮЕҰ) ретінде аккредиттелген. Орталық нацистік қылмыскерлерді аулаушы Саймон Визентальдың құрметіне аталған. Визенталь оның жұмысына немесе қызметіне тікелей қатыспаған, тек атын берген, бірақ оны үнемі қолдаған. "Мен өмірім бойы көптеген наградаларға ие болдым, - деді Визенталь бірде, - мен өлгенде, бұл наградалар менен бірге кетеді. Бірақ Саймон Визенталь орталығы менің мұратым ретінде мәңгілікке сақталатын болады".

Басшылық және ұйымдастыру

Орталықты 2024 жылдың қаңтарынан бастап бас директор ретінде Джим Берк басқарады, раввин Абрахам Купер – оқу орталығының деканы және Глобальді әлеуметтік іс-қимылдар күнтәртібінің директоры, ал раввин Мейер Мей – атқарушы директор. Марвин Иердің әйелі Марлен Иер мүшелік дамыту жөніндегі директор. Шимон Самуэльс – халықаралық қатынастар директоры. 2016 жылы орталықта 136 қызметкер жұмыс істеді. Саймон Визенталь орталығының бас кеңсесі Лос-Анджелесте орналасқан. Дегенмен, Нью-Йорк, Майами, Торонто, Иерусалим, Париж, Чикаго және Буэнос-Айрес қалаларында да халықаралық кеңселер бар.

Қаржы

Charity Navigator мәліметтері бойынша 2018 жылы орталықтың жалпы кірісі мен шығындары 25 359 129 және 26 181 569 долларды құрады. Кірістің 52,8%-ы жарналар, сыйлықтар және гранттар есебінен, 31,4%-ы қайырымдылық шараларынан, ал 15,8%-ы мемлекеттік гранттардан түсті. 2017 жылы The Forward басылымы оны тағы да ең көп жалақы алатын еврей қайырымдылық ұйымының басшысы деп атады, оның жалпы жалақысы 818 148 долларға жетті. Оның отбасы мүшелері ұйымнан 600 000 доллардан астам табыс тапқан.

Негізін қалау

Иер Нью-Йорк қаласында туып өскен және раввин Якоб Джозеф мектебінде раввин атағын алған. 22 жасында ол Ванкуверге (Канада) көшіп, қаланың ортодоксал синагогының раввині болды. Ол көбінесе ортодоксал дінді ұстанбаған Белцбергтер отбасымен дос болып, оларға Саймон Визенталь орталығын қаржыландыруға көмектесті. 1977 жылы Лос-Анджелеске көшіп келген ол Самуэль Белцбергтен алған 500 000 долларлық сыйлыққа Пико бульварынан ғимарат сатып алды, ал Торонтодағы жылжымайтын мүлік сарапашысы Джозеф Танненбаум оған тағы жарты миллион доллар қосты. Атақты нацистік қылмыскерлерді іздеуші Саймон Визенталь мұражайға өз атын беруге келісім берді. Эдвард Норден «Commentary» журналында мұражайды «төмен технологиялық, яһудилер үшін жасалған және жұртқа ешқандай қатысы жоқ жоба» деп сынады. Ол «яһудилердің жаулары бар, қатыгез жаулары бар және олар сақтануы керек» деген хабарды жеткізді. «Құрбан болғандардың есіміне құрмет көрсету үшін ақша жинау қажет. Олар оны орталықтарын жарнамалау және сенсациялық нәрселерге жұмсайды. Олардың коммерциялық көзқарасы маған ұнамайды. Холокостты таңбалауға болмайды. Бұл ата-анамыз бен бауырларымыздың естелігіне жасалған құрметсіздік». UCLA-дағы еврей студенттік одақтың директоры раввин Хаим Сейдлер Феллер 1990 жылы сол газетке берген сұхбатында Иерге қарсы бәсекелестікке наразылық білдіргенін айтты: «Кейіннен орталық демократ өкілі Генри Ваксман ұсынған заң жобасы арқылы қосымша 5 миллион доллар жинады». Бұл Лос-Анджелестегі еврей қауымының бір бөлігінің наразылығын тудырды, себебі Түркиядағы еврейлердің жағдайы нашар және Түркия армян геноцидін мойындамайды. Иер армян геноциді болғанын және дипломатиялық мәселелерге қарамастан оны қосу керек деп мәлімдеді. Вашингтондағы Холокост мемориалдық мұражайының қызметкері Майкл Беренбаум армян геноцидін жоққа шығарып, тарихты қайта жазуға жол бермегені үшін Иерді мақтады. Бірақ армян қауымының көңілі қалды, себебі армян геноцидін еске түсіретін көрмелер 1997 жылы алынып тасталды. Мұражай 1993 жылы Пико бульварының 8 қабатты ғимаратында, Иердің ешивасына қарсы ашылды. Ол ағылшын тілінде «Төзімділік мұражайы» деп, еврей тілінде «Бейт ХаШоа», яғни «Холокост үйі» деп аталды. Құрылыс құны шамамен 50 миллион долларды құрады, оның көп бөлігі қайырымдалықтардан, ал 10 миллионы мемлекеттік қаржыдан алынды. Бүгінде мұражайға жылына 350 000 адам келеді, олардың 110 000-ы мектеп оқушылары. Сол жылы Шелдон Тейтельбаум мен Том Уолдман «Лос-Анджелес Таймс» газетінде Иерді «ортодоксалды емес раввин» деп сипаттап, оның жетістіктерін былайша бағалады: «Дегенмен, ол қаланың 700 000 яһудисі арасында халық қаһарманына айналды. Орталыққа тіпті ең дінсіздер де 10 доллардан ақша беріп тұрады. Өткен жылы көптеген еврей ұйымдары қаржыны қысқартқанда және қайыр сұрағанда, орталық 9,7 миллион доллар, ал жаңа Төзімділік мұражайына (келесі жылы Пико бульварының орталығына іргелес ашылуы жоспарланған) тағы 5,3 миллион доллар жинады. Иердің күшті достары бар, егер олар қаладағы басқа еврей ұйымдарына берген үлкен үлесін тоқтатуды жөн көрсе, бұл оған пайда әкеледі немесе кек алады. Ол мұны біледі. Осылайша ол өзінің ықпалын пайдаланып, әлемдік еврейлер қауымының ең беделді тұлғаларының біріне айналды. 1984 және 1990 жылдар аралығында орталық Холокостты ғылыми тұрғыдан зерттеуге бағытталған «Саймон Визенталь орталығы жылдық басылымдарының» жеті томын жариялады. Орталықтың Лос-Анджелестегі архиві шамамен 50 000 томдық және баспа емес материалдардан тұратын жинаққа дейін өсті. Архивте фотосуреттер, күнделіктер, хаттар, артефакттар, суреттер және сирек кітаптар бар, олар зерттеушілерге, студенттерге және жалпы жұртшылыққа қолжетімді.

Нью - Йорк филиалы

2005 жылы Нью-Йорк Толеранттылық мұражайының филиалы «Нью-Йорк Толеранттылық орталығы» деген атпен жұртшылыққа ашылды. Онда полиция қызметкерлеріне, прокурорларға, мектеп мұғалімдеріне және жасөспірімдерге толеранттылық бойынша оқыту жүргізілді. Алғашқы төрт жылда осы орталықта 10 мыңнан астам адам, олардың көп бөлігі құқық қорғау органдарының қызметкерлері, төзімділікке қатысты жаттығулардан өтті. 2016 жылдың сәуір айында Нью-Йорк қалалық кеңесі, қалалық түзеу мекемелерінің қызметкерлер одағынан 20 миллион доллар көлемінде пара алуға қатысы бар деген айыппен бұрынғы басқарма мүшесі қамауға алынғаннан кейін, Толеранттылық орталығына қаржы жұмсауды тоқтатты. Орталықтың мәлімдемесіне сәйкес, мүше 15 маусымда басқармадан кеткен, ал оның демеушілеріне қатысты кез келген этикалық емес немесе заңға қайшы әрекеттер туралы олардың білгені жоқ.

Иерусалим филиалы

2021 жылы аяқталуы күтілген Иерусалимдегі филиалдық мұражай қаланың мұсылман халқының наразылығын тудырды. Мұражай мың жылдық тарихы бар, көп бөлігі жолға айналдырылған "Мамилла" мұсылман зиратының жерінде салынуда. Израильдің Жоғарғы соты бұл шағымдарды қабылдамады, нәтижесінде 2008 жылдың қараша айында жүздеген адамдар наразылық акциясын өткізді. 2008 жылдың 19 қарашасында АҚШ-тың еврей және мұсылман лидерлерінің тобы Визенталь орталығына хат жолдап, мұражай құрылысын тоқтатуға шақырды. 2010 жылдың ақпанына дейін "Толеранттылық мұражайының" құрылыс жоспары Израиль соттарымен толық бекітілді және "Мамилла" зиратының аумағында жалғасуда. Соттар бұл аумақты мұсылман қауымының рухани орын ретінде ұмытқанын, ондаған жылдар бойы зират ретінде пайдаланылмағанын (бірақ сонымен бірге басқа мақсаттарда қолданылғанын) және мұсылман заңдары бойынша "mundra", яғни тастап кетілгенін мәлімдеді.

Нацистердің соғыс қылмыскерлерін іздеу

Бұл орталық нацистік соғыс қылмыскерлерін іздеумен айналысып, көбінесе Саймон Визентальмен бірлесіп жұмыс істеді. Оның алғашқы танымалдылығы 1979 жылы Батыс Германияға нацистік соғыс қылмыскерлеріне қатысты мерзім шектеуін жою туралы петиция ұсынғанда келді. Иерусалимдегі Саймон Визенталь орталығының директоры Эфраим Зуров – Визенталь орталығының бүкіл әлем бойынша нацистік соғыс қылмыстарын зерттеу координаторы, сонымен қатар ол орталықтың жылдық (2001 жылдан бері) «Нацистік соғыс қылмыскерлерін бүкіл әлемде тергеу және соттау туралы ағымдағы есеп» баяндамасының авторы, онда ізделіп отырған нацистік соғыс қылмыскерлерінің тізімі де бар. 2005 жылдың қараша айында Саймон Визенталь орталығы неміс билігіне күдікті бұрынғы нацистік қылмыскерлердің төрт есімін тапсырды. Бұл есімдер сол жылы орталық бастаған «Соңғы мүмкіндік» операциясының алғашқы нәтижелері болды, мақсаты – Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қылмыстары үшін бұрынғы нацистерді қартайып қайтыс болмас бұрын анықтау. Орталықтың мәліметінше, шамамен 2000 нацистік соғыс қылмыскері жалған құжаттар арқылы Канада азаматтығын алған, бірақ Канада үкіметі 1980-жылдардың ортасына дейін олардың болуына көп мән бермеді. Олар сондай-ақ, олардың әшкереленгеннен кейін үкімет оларды депортациялауды қиындатқанын да мәлімдейді. Мысалы, орталықтың сөзінше, Владимир Катрюк 1943 жылы Хатынь трагедиясына қатысқан және 1951 жылы Канадаға келген. Катрюк айыптауларды жоққа шығарды және 2015 жылы Ресейге экстрадициялануға үлкермей қайтыс болды.

Қара еврей исраилдіктің санасы

2022 жылы Орталық антисемиттік Қара еврей-израйілдік қозғалысының күшеуі туралы алғашқы есебін жариялады. Есепте НБА жұлдызы Кайри Ирвинг тарапынан насихатталған «Еврейлер мен негрлер: Қара Американы оят» атты деректі фильмінен кейін израйілдіктердің сенім жүйесі сипатталды. Деректі фильмде антисемиттік көзқарастар, Холокостты жоққа шығару және халықаралық еврейлік қастандық туралы мәлімдемелер қамтылған. Орталық 2019 және 2022 жылдар аралығында Қара еврей-израйілдіктер идеологиясымен жетекшілік алған адамдар діни негізде бес кісі өлтіргенін хабарлады. Есепте BHI еврейлерді қара американдықтардың нағыз нәсілдік және діни сәйкестігін «ұрлаған» «алдаушылар» деп санайтыны айтылған. Қара еврей-израйілдіктер еврейлердің тегі туралы хазарлық антисемиттік теориясын таратуда. 2019 жылы 1019 афроамерикандыққа жасалған сауалнамада респонденттердің 4% өзін Қара еврей-израйілдіктер деп атады.

Мория фильмдері

Мория фильмдері, сондай-ақ SWC-нің Джек және Перл Резник кино бөлімшесі ретінде танымал, ұлттық және халықаралық көрермендерді біліммен қамту мақсатында көркем деректі фильмдер жасау үшін құрылды. Бұл бөлімнің назарында заманауи адам құқықтары, этикалық мәселелер және еврей халқының тарихы тұр. Бөлім өндірген "Геноцид" және "Ұзақ жол" фильмдері "Үздік деректі фильм" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығына ие болды. "Мория фильмдері" өзінің фильмдерін баяндау үшін көптеген атақты актерлермен жұмыс істеді, олардың ішінде Элизабет Тейлор, Майкл Дуглас, Николь Кидман, Морган Фриман, Патрик Стюарт және Сандра Буллок бар.

Ондық антисемиттік/израильдік қорлау

2010 жылдан бері орталық жыл сайын антисемиттік немесе Израильге қарсы "құбыжық сөздер" айтқан деп санайтын адамдардың тізімін жариялап келеді. Рейтингтердің Израильге сынды антисемитизм деп бағалауы жиі сыналып келді. Мысалы, 2015 жылы Швецияның сыртқы істер министрі Маргот Уолстремнің 2015 жылғы «пышақ интифадасы» кезінде Израиль полициясының «соттан тыс кісі өлтірулері» туралы тергеуді талап еткені орталық тарапынан сол жылғы ең жаман құбыжық сөздердің сегізіншісі деп танылды, ал 2016 жылы Берлин мэрі Майкл Мюллер «палестиналықтардың күнделікті өміріне ешқандай үлес қоспайтын BDS қозғалысын қалыпқа келтіргені» үшін тізімге енгізуді қарастырды. 2012 жылғы тізімге неміс журналисі Якоб Аугштейннің енгізілуі неміс БАҚ-ы мен Германиядағы еврейлердің Орталық кеңесінде дау тудырды. 2023 жылдың қаңтарында Германиядағы ең ірі еврей газетінің бас редакторы Визенталь орталығын Кристоф Хейсген, Якоб Аугштейн және Майкл Блюмді тізімдеріне қосып, оларды террористер мен антисемиттермен қатар атағаны үшін сынады. Ол Визенталь орталығы мен оның тізімдері туралы былай деп жазды: Антисемитизмге қарсы күрес осылай жүргізілмейді, Визенталь орталығы тізімінде істегені сияқты. [ ] Шындық – жалған жаңалықтардың орнына: Саймон Визенталь үшін бұл – әдеттегі нәрсе. Әрине, бұл Саймон Визенталь орталығының өзіндік бейнесінің шағын бөлігі ғана.

Ресми мәлімдемелер мен даулар

Даулы мәселелердің қатарында Вашингтон Редскинс клубының иесі Дэн Снайдердің Вашингтон Сити Паперіне қарсы сотқа қатысуына көмектесу де бар.

Германияның қайта бірігуі

Ол Германияның қайта бірігуіне күмәмен қарады, себебі қайта біріккен Германияда антисемитизм қайта оянуы мүмкін деп ұқты. 1990 жылдың 9 ақпанында ол канцлер Гельмут Кольге хат жолдады, онда өзінің алаңдауын білдірді: «Мен Германияның қайта бірігуіне асығысқандарды қолдаушылардың қатарында емеспін». Үш аптадан кейін Хирдің хатына жауап берген Коль, «неміс бірлігіне қарсы шығушылардың көпшілігі Германияның еркін бөлігіндегі, әсіресе жас ұрпақтың ондаған жылдар бойы ұлттық-социалистік тәртіптің себептері мен салдары туралы ешқандай шектеусіз білгенін ескермейтініне өкініш білдіреді: мектептерде, университеттерде, шіркеулерде немесе басқа білім беру орындарында және БАҚ-та». Кейін, Бірінші шығанақ соғысының басында орталық Батыс компанияларын Ирактың химиялық қару бағдарламасына қатысқан деп айыптаған есеп жариялады. Есепте 1989 жылға дейін Иракқа химиялық қарудың құрамдас бөліктерін 207 компания, оның ішінде 86 компания Батыс Германиядан жеткізгені айтылды. Неміс компаниялары Иракқа «Циклон-Б» сатқан және оларға нацистер ирандық тұтқындарды жою үшін қолданған газ камераларын салуға көмектескен. Есепті дайындаған Кеннет Р. Тимерман былай деп жазды: «Көрініс Батыс Германия технологиясының қазынасын ирақтықтардың тонауына алып келді, ал Батыс Германия билігі елдің экспорттық табысын арттыруға ұмтылды». Есептегі айыптамаларға қарамастан, Хир толық қолдаған, оның Кольмен қарым-қатынасы бұрынғысымен достық болып қалды.

Дүниежүзілік әлеуметтік форум

Орталық жыл сайынғы Дүниежүзілік экономикалық форумның баламасы – Дүниежүзілік әлеуметтік форумға өте сынды көзқарас білдіреді. 2002 жылы орталықтың Шимон Самуэльс «Жұмырыла қысқан бірінші және созылған қол: антисемитизм, жаһандану және халықаралық аренадағы ҮЕҰ-лардың қиындықтары» атты эссесін Иерусалимнің қоғамдық істер орталығының шығаратын «Еврей саяси зерттеулерінің шолуы» журналында жариялады. Эсседе ол ДӘФ «глобализмге, Америкаға, капитализмге, сионизмге және антисемитизмге қарсылықтың» қосындысы екенін айтты.

Барак Обамамен қарым-қатынасы

Орталық президент Барак Обаманың Таяу Шығыс саясатын қатаң сынға алды. 2011 жылдың мамыр айында Обама «Израиль мен Палестинаның шекаралары 1967 жылғы шекаралар негізінде, өзара келісіммен ауыстырылатын жерлермен белгіленуі керек» деген ұсыныс жасады, бұл Израильдің 1967 жылғы алты күндік соғыста басып алған территориясының көп бөлігінен шығуын білдірді. Бұл ұсыныс орталықтың наразылығын тудырды, ол мұндай шегіну «Израиль үшін Аушвиц шекарасы болар еді» деп мәлімдеді, бұл жағымсыз Аушвиц концлагеріне сілтеме жасады. 2016 жылдың желтоқсан айында олар Обама әкімшілігінің Израильдің құрылысын айыптайтын БҰҰ қарарына вето қоюдан бас тартуын сол жылғы ең антисемиттік/Израильге қарсы оқиға деп бағалады. Орталық «2016 жылғы БҰҰ-ның Израильге жасаған ең таңғажайып шабуылына президент Обаманың АҚШ-тың БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде Израильдің құрылысын айыптайтын қарарына дауыс беруден бас тартуы себеп болды» деп жазды.

Дональд Трамппен қарым-қатынасы

2017 жылы Иер Трамптың сайлау штабынан шақыруды қабылдағаны үшін еврей-американдық қауымдастықтың қатты сынауына іш тапты. Ол бұрын да президенттікке үміткерлерге батасын бергенін айтып, өз шешімін қорғады. Бірақ бұл Трампты азшылықтарды қудалайтын және кейде антисемиттік деп есептелетін сөздер қолданатын ерекше президент деп айыптаған сыншыларын жібіткен жоқ. Питер Бейнарт «Форвард» басылымында жазғандай, «олар Симон Визенталь орталығының раввині Марвин Иерге ерекше назар бөледі. Өткен аптада Трамп оны марапаттап, инаугурациялық дұға оқуға шақырды». 2019 жылы «The Times of Israel» газетіне берген сұхбатында Иер Трамптың Израильдегі АҚШ елшілігін Иерусалимге көшіруі және Голан биіктерін Израильдің аумағы деп мойындауына жоғары баға берді: «Еврей ретінде айтар болсам, көптеген президенттер Иерусалимді Израильдің астанасы ету туралы айтты. Олар жақсы сөздер айтты, бірақ соңында орындай алмады. Трамп орындай білді». Иер мен оның әйелі Трамптың 2020 жылғы қайта сайлану науқаны үшін ақша жинау шараларына қатысты. Орталық кейде Трампты сынады. 2018 жылдың қаңтар айында президенттен Гаити және Африка сияқты «нашар елдерден» емес, Норвегиядан көбірек иммигранттар қабылдау туралы мәлімдемелерін қайтарып алуын сұрады. Мейр мен Трамптың күйеуі Жарред Кушнер арқылы туысқан Кушнерлер отбасы ондаған жылдар бойы бір-бірін таниды. Кушнерлер отбасы Чарльз және Серил Кушнерлер отбасы қоры арқылы орталыққа бірнеше ірі қаржылық көмек көрсетті.

BDS қозғалысына қарсылық

2013 жылы SWC BDS қозғалысы туралы есеп жариялады, ол Израиль оккупацияны және палестиналық азаматтарға қарсы кемсітуді тоқтатқанға дейін, сондай-ақ палестиналық босқындарға оралуға рұхсат бергенге дейін бойкот жариялауға шақырады. Есепте BDS "Израильмен алты онжылдықтан бері бейбітшілікке келуден бас тартқан палестиналық, араб және мұсылман 'қарсыластарының' зорлық стратегиясын үйлестіру және толықтыруға, сондай-ақ еврей мемлекетін кез келген құралмен жоюға көмектесу үшін Израильге қарсы ірі жалғандықтардан тұратын жоғары беделі бар науқанды жүргізуге бағытталған, жасырын мақсатты күш" деп айтылған. Сондай-ақ, есепте BDS Израильдің бүкіл экономикасы мен қоғамына шабуыл жасайды және барлық (еврей) израильдіктерді жамауаттық кінәлі деп есептейді.

Палестиналықтарға көмек көрсету және қайырымдылық жөніндегі комитеттің кінәлары

2007 жылдың 8 наурызында Саймон Визенталь орталығының халықаралық қатынастар жөніндегі жетекшісі Стэнли Тревор Самуэльс Париждегі сотта француздық «Қайырымдылық және палестиналықтарды қолдау комитеті» (CBSP) палестиналық қанаушылардың отбасыларына қаржы жіберді деген айыптамасы үшін қорлауға кінәлі деп танылды (кейіннен апелляцияда ақталды). Визенталь орталығы сот шешіміне шағымданып, 2009 жылдың шілдесінде апелляциясы қабылданды.

2006 жылы Иранның заңына сәйкес заңсыздық

2006 жылдың көктемінде Канаданың "National Post" газетінің редакторы Дуглас Келли, ирандық эмигрант Амир Тахеридің Иран парламенті азшылықтарды анықталатын киім киюге міндеттеуі мүмкін деген мақаласын тапты. Келли орталыққа телефон соғып, Абрахам Купермен және Иермен сөйлесіп, екеуі де оқиғаның "толыққанды шындық" екенін растады. 2006 жылдың 18 мамырында, Келлидің мақаласы жариялануға бір күн қалғанда, орталық БҰҰ Бас хатшысы Кофи Аннанға хат жолдап, халықаралық қауымдастықты Иранды бұл шарадан бас тартуға қысым жасауға шақырды. Хатта Тахери "Иран мәселелеріндегі белгілі және құрметті сарапшы" деп сипатталды және "мосылман емес адамдарға арналған түсті белгілерге келісім қалыптасқан: яһудилер үшін сары, христиандар үшін қызыл, зороастрийлер үшін көк және басқа діндер үшін басқа түстер" деп мәлімделді. Осы кезде Купер де, Иер де оқиғаны тексеруге тырыспаған. Бір күннен кейін Тейлор Марш орталықтың зерттеушісі Аарон Брейтбартқа қоңырау шалып, оқиғаны растауды сұрады. Ол да оқиғаның "нағыз шындық" және "қатты қорқынышты" екенін айтты. Сондай-ақ, Иердің оқиғаны растау үшін төрт сағат телефонмен сөйлескенін, бұл Маршқа күдіс тудырды және растауға төрт сағаттың қалай кеткенін ойлады.

Хант мұражайының дау-дамайлары

2004 жылдың қаңтар айында орталықтың Париждегі филиалының Шимон Самуэльс Ирландия президенті Мэри МакАлизге ашық хат жариялап, Лимериктегі Хант мұражайына жуырда берілген «Жылдың ең үздік ирланд мұражайы» сыйлығын, мұражай жинағындағы маңызды заттардың шығу тегін анықтау үшін талап етілген тергеу аяқталғанға дейін қайтарып алуды сұрады. Хатта ол мұражайдың негізін қалаушылар Джон және Гертруда Ханттың Ирландиядағы нацистік партиясы (NSDP AO) басшысымен тығыз байланыста болғанын, сондай-ақ екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдықтардың оларды тыңшылық қызметіне күдікпен қарағанын айтты. Орталық сондай-ақ «Хант мұражайының қажетті нұсқаулығында» мұражай коллекциясының 2000-нан астам экспонатының тек 150-і ғана сипатталғанын, ең бастысы, олардың шығу тегі туралы ақпарат берілмегенін мәлімдеді. «Бұл ақпаратты барлық мұражайлар халықаралық тәртіпке сәйкес ұсынуға міндетті». Бұл, негізінен, Лимериктегі Хант мұражайын екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоналған өнер мен артефактілерді сақтаумен айыптады, бұл музейді кінәсіздіктен тазартқан сарапшы Линн Николас «өте кәсіби емес» деп бағалады. Бұл талапқа осылай маңыздылықпен қаралып, беделді Корольдік Ирланд академиясы сараптаманы бақылады, оның 2006 жылғы есебі онлайн режимінде қолжетімді. Орталықтан хат алған МакАлизе кейін Самуэльсті «жалғанның торы» деп сынап, орталық Саймон Визентальдың атын жоқтың кесіріне жеткізді. Орталық 2008 жылдың мамыр айында 150 беттік есеп дайындағанын, оны адвокаттары тексергеннен кейін жариялайтынын, бірақ 2008 жылдың қараша айына дейін жарияламағанын мәлімдеді. Есеп соңғы рет 2008 жылдың 12 желтоқсанында жарияланды.

Паркка қарсылық51

Саймон Визенталь орталығы Нью-Йорктегі Манхэттендегі Park51 мұсылман қауым орталығының құрылысына қарсы шықты, себебі жоспарланған орын 11 қыркүйек шабуылы болған Ground Zero-дан екі блок қашықтықта орналасқан еді. Манхэттендегі Толеранттылық мұражайының атқарушы директоры Мейер Мей осы орталықты сол жерге орналастыруды "мүмкін емес" деп атады. "The Jewish Week" басылымы атап өткендей, орталық өзі де Израиль соттарының келісімімен бұрын мұсылман зираты болған жерге Иерусалимде мұражай салғаны үшін төзімсіздік танытқан деп айыпталды.

Топ киімінің даулары

Орталық екі рет нацистік киім киген немесе нацистік символика қолданған топтарды сынады. 2011 жылы Абрахам Купер жапондық Kishidan тобының нацистік партияның қарулы күші СС-ге ұқсайтын киім кигенін айыптады. Топ әскери стильдегі киім киіп, неміс медалі – Темір крест және нацистік белгілермен, мысалы, өлім бас сүйегі мен СС бүркітімен әшекейленген. Бұл киім MTV Japan телеарнасының "Mega Vector" бағдарламасында көрсетілді. Купер топтың менеджмент компаниясы Sony Music Artists, MTV Japan және жапондық ойын-сауық компаниясы Avex (Kishidan тобының сол кездегі және қазіргі лейблі) компаниясына жазған наразылық хатында "мұндай әрекетке ешқандай ақтау жоқ" және "көптеген жапон жастары екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германия мен Жапония жасаған адамзатқа қарсы қылмыстар туралы өте аз біледі, бірақ MTV және Sony Music сияқты жаһандық компаниялар мұны жақсы білуі керек" деді. Осыған байланысты Sony Music Artists және Avex компаниялары өз веб-сайттарында бірлескен кешірім сұрау мәлімдемесін жариялады. 2018 жылдың 11 қарашасында Купер оңтүстіккореялық BTS тобын келесідей сынады: "Олардың концертінде сахнада пайда болған тулар нацистік свастикаға ерекше ұқсас болды. БҰҰ-да сөз сөйлеуге шақырылған бұл топ Жапония халқынан және нацизм құрбандарынан кешірім сұрауы тиіс". Топтың басшылығы бұл айыптауға жауап беріп, "шынайы кешірім сұраймыз", бірақ нацистік символдармен ұқсастықтардың кездейсоқ екенін мәлімдеді.

Бен мен Джерридің үйі

2023 жылдың желтоқсанында Визентал орталығы Х әлеуметтік желісінде "Ben & Jerry's" компаниясының директорлар кеңесінің төрағасы Анурадха Митталға наразылық білдіріп, "Ben & Jerry's" компаниясын Хамас ұйымының 7 қазанда жасаған шабуылын "ақтаумен" айыптады. Жарияланған хабарламаға Митталдың суреті қосаылды, нәтижесінде ол жек көруге толы электрондық хаттар, твиттер мен LinkedIn хабарламаларын алды. Бұл оқиға Митталдың Визентал орталығының жарияланымына қарсылық білдіруіне және оның қауіпсіздігіне қауіп сезінуіне себеп болды.

Мақтау мен сын

Саймон Визенталь, Холокосттан аман қалған және орталықтың атымен аталатын адам, Иер мен оның орталығының берік қолдаушысы болды. 1990 жылы «Лос-Анджелес Таймс» газетіне берген сұхбатында ол: «Ол адам ешқашан тыныш отырмайды. Ол басқалар ешқашан жасап көрмеген нәрселерді жасауға тырысады. Оның басқа еврей ұйымдарын алаңдатып отырғанын білемін. Бұл орталық жас және агрессивті. Осы агрессивтілік менің өмірімнен кейін де сақталады деп үміттенемін», – деді. Бұл ұйымдар өздерінің қабылдаған елдерімен бір кездегі коммунистік партиялардың қарым-қатынасындағыдай, бірақ олар Сталиндік Ресейдің орнына Израильді Отан деп есептейді. Егер олар антисемитизмді ойлап табуға қабілетсіз болғанда, Висенталь орталығының Авраам Фоксман мен раввин Иерге нағыз жұмыс табу қажеттігі туар еді. Фоксман мен Иер үшін бұл шынымен қайғылы жағдай болар еді: олардың екеуі де өздерінің «қайырымдылық» ұйымдарынан жыл сайын жарты миллион долларға жуық төлендіреді.

Танымал мәдениетте

Орталық "Азаттық жазушылар" фильмінде бейнеленген. Орталықтың сыртқы түрі көрсетілген, сондай-ақ мұражайдың ішінде өлім лагерьлеріндегі газ камераларына алып кететін кіреберістерді сомдайтын сахналар бар.