Екінші дүниежүзілік соғыстағы «Австус» ойыны: Австралиялық және американдық футболдың қосылысы

Кіріспе

Аустус – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австралияда австралиялық футбол ережелерімен ойналатын, австралиялықтар мен АҚШ-тан келген әскерилер арасындағы футболдың бір түрі. Атауы Австралияның (AUST) алғашқы төрт әрпінен және АҚШ-тың (US) бас әріптерінен құралған. Ойын американдық футбол добымен (gridiron ball) өтеді және допты тепкілеу мен алға пастау сияқты элементтерді қамтиды. Австралиялық футбол стиліндегі допты ұстау (marking) ойыншыға бос тепкі немесе лақтыру мүмкіндігін береді, сондай-ақ офсайд ережесі жоқ.

Өмірбаян

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австралия және АҚШ әскери қызметшілерінің спорттық көрмелерін ұйымдастыру, оның ішінде американдық футбол сияқты ақша жинау мақсатында жиі кездесетін. Алайда, Австралия мен Америка командаларының ұлттық футбол ережелерінің ешқайсысы бойынша бір-біріне қарсы ойнау мүмкін болмады, себебі дағдыларында үлкен айырмашылықтар болды: австралиялықтар американдық футболға тән алысқа доп лақтыруда шеберлік таныта алмады, ал американдықтар австралиялық футболға қажетті жүгіріп тұрып допты тебуде жетілмеген. Австралиялықтар мен американдықтар арасында футбол жарыстарын өткізу үшін ережелер өзгертілді. Кейде бұл ережелер Австралия және Америка футболдарының қоспасы деп сипатталғанымен, оның авторы Эрн Коули оны «99% австралиялық футбол ережелері, gridiron-нан алынған ерекшеліктермен» деп атады. Ойын австралиялық емес, американдық футбол добымен ойналды, себебі американдық доптың сүйір пішіні оны лақтыруға да, тебуге де мүмкіндік берді. Бұл ережелер американдықтарға американдық футболдан дамытқан допты меңгеру дағдыларын пайдалана отырып, австралиялық футболға қатысуға мүмкіндік берді. «Аустус» алғашқы ойыны 1943 жылдың 18 шілдесінде Пунт Роуд Овалында АҚШ әскери қызметшілері мен Австралияның жарылғыш зауыты командасы арасында екі 25 минуттық кезеңде өтті. Америкалықтар 8.4 (52) – 5.8 (38) есебімен жеңіске жетті. Екі аптадан кейін Австралия командасы, құрамында шамамен он екі VFL ойыншысы болған, американдықтарды толық ойында 17.23 (125) – 8.1 (49) есебімен жеңді. Ойынның архивтік кадрлары сақталған, онда американдық ойыншылардың допты жүгіріп, алға пастауға бейімділігі көрінеді. 1943 және 1944 жылдары тағы бірнеше көрмелік ойындар өткізілді. 1943 жылдың соңына қарай екі елдің де қарулы күштері бұл ойынды әскерлері үшін пайдалы шара деп мойындады, ал ережелер кейіннен ресми армия басылымдарында жарияланды. АҚШ армиясы бұл ойынның американдық футболға қарағанда жылы климатқа көбірек сай келетінін және қорғаныш жабдықтарынсыз ойнауға ыңғайлы екенін атап өтті. Ережелерді The Sporting Globe газетінің спорт жазушысы және бұрынғы футболшы Эрн Коули жасады. Коули мен жетекші американдық ойыншы, сержант Билл Джост, керемет доп лақтырушы және американдық командалардың капитаны болған, екеуі де 1944 жылы Хелмс Атлетика Қорынан осы қысқа ғұмырлы ойынға қосқан үлесі үшін медальдармен марапатталды. 1945 жылы американдық әскерлер Австралиядан кеткеннен кейін бұл ойын дерлік жойылды. Соғыстан кейін Австралия командаларын Америкаға спортты көрсету үшін жіберу туралы мәселе қарастырылды, бірақ қаржылық қолдаудың жетіспеуі салдарынан бұл идея орындалмады. Одан бері бұл ойын сирек немесе мүлдем ойналмады.

Sports exhibitions by servicemen from both the Australian and visiting American services were commonplace during World War II as fundraisers, including American football. However, it was not possible for teams from Australia and America to play against each other in either of their national football codes due to the differences in skills: Australians were not adept at long throws of the ball, as was common in American football, and Americans were not adept at kicking, particularly on the run, as was required to play Australian rules football. To enable football competitions between Australians and Americans, a modified code was proposed. Although sometimes described as a hybrid between the Australian and American codes, creator Ern Cowley described it as "99% Australian rules with the addition of gridiron highlights". The game was played with an American football rather than an Australian football, because the pointed design of the American ball meant that it could be both thrown and kicked. These rules enabled Americans to participate against Australians at Australian rules football using the ball skills they already possessed from playing American football. The first game of Austus was played on 18 July 1943 at Punt Road Oval between a team of US Servicemen and an Australian Explosives Factory team over two 25 minute halves. The Americans won 8.4 (52) to 5.8 (38). Two weeks later, an Australian team including around twelve VFL players comfortably defeated the Americans 17.23 (125) d. 8.1 (49) in a full length game. Archival footage of the game exists , exhibiting American players preference to run and forward pass the ball. Several more games were played as exhibitions in 1943 and 1944. By the end of 1943, both countries' armed forces endorsed the game as a suitable activity for their troops, with the rules later published in official army publications. The US Army noted that the game was more suited to warmer climates than the American game, and was more convenient as it could be played without protective equipment. The rules are credited to The Sporting Globe sportswriter and former player Ern Cowley. Cowley and leading American player Private Bill Jost, who was a prodigious throw and captained the American teams, were both presented medals by the Helms Athletic Foundation in 1944 for their services to the short lived code. The game all but disappeared after the departure of American soldiers from Australia in 1945. Some consideration was given after the war to sending Australian teams to America to demonstrate the sport, but an absence of willing financial backers meant that the idea quickly fell through. The game has rarely if ever been played since.