Кіріспе

Австриялық актер Хельмут Дантин (7 қазан 1918 – 2 мамыр 1982) – 1940 жылдардағы триллерлерде нацистер рөлін жиі ойнаған австриялық-американдық актер. Оның ең танымал рөлдері – «Миссис Минивер» фильміндегі неміс ұшқышы және «Касабланкадағы» үмітсіз босқын, ол өзі мен әйелі үшін виза алуға қадамдық ойындар ойнайды. Актерлік мансабының төмендеуіне байланысты ол продюсерлікке көшті. Бір некрологта айтылғандай, «Ол нацистерді сомдауда ерекше шеберлік танытты, кейде одақтас батырлармен күрескен әсем, бірақ мұңды СС садисті, ал кейде – өзінің ішкі сезіміне қайшы келіп, соғысуға мәжбүр болған мейірімді неміс әскері ретінде». Жастық шағында Дантин Венадағы нацизмге қарсы қозғалысқа қатысты. 1938 жылы, 19 жасында, Аншлюс кезінде нацистер Австрияны басып алды. Дантин Үшінші рейхтің жүздеген қарсыластарымен бірге тұтқындалып, Вена маңындағы наци концлагеріне қамалды. Дантинге Warner Bros. компаниясының талантты іздеушісі жолығып, оны келісімшартқа қол қойды. Студия оны Екінші дүниежүзілік соғыс туралы фильмдердегі рөлдермен айналыстырды: «Карағайдың сырлы әні» (1942), «Қатерлі саяхат» (1942), онда ол Эррол Флиннмен күресті, және «Теңіз келеді» (1942). «Касабланка» (1942) фильмінде ол өзі мен әйелі үшін виза алу үшін құмар ойындар ойнап, ақша табуға тырысқан жас босқын рөлін сомдады; оған Хамфри Богарт көмектеседі. Warner компаниясы Дантинге «А» класты фильмдерде маңызды рөлдер берді: «Рейндегі күзет» (1943), «Қараңғылық шегінде» (1943), онда ол наци офицері рөлін ойнап, тағы да Эррол Флиннмен күресті, және «Мәскеуге миссия» (1943), онда ол мейірімді орыс рөлін сомдады. Дантиннің әдемі сырт келбеті оған көптеген жанкүйерлерден хаттар әкелді, және бір мақалада айтылғандай, «студия Голливудтағы Гитлершілден гөрі басқа да нәрсе бар екенін түсіне бастады». Бірақ бұл фильм түсірілмеген сияқты. Оның орнына ол «Солтүстік ізденіс» (1943) фильміндегі жаман жігіт рөлін ойнады, онда ол Канаданың солтүстігінде тағы да Эррол Флиннмен күрескен нацист рөлінде болды. Warner Bros. кейіннен оны «Марсельге жол» (1944) фильмінде мейірімді рөлге шақырды, ал ол «Голливудтың асханасы» (1944) фильміндегі бірнеше жұлдыздардың бірі болды. 1944 жылы «Келер күннің жұлдыздары» сайысында дауыс берушілер Дантинды 10-шы орынға таңдады. Warner компаниясы оған «Берлин қонақ үйі» (1945) фильмінде неміс астыртын қозғалысының жетекшісі рөлін берді. Ол «Бұзылған орман» фильмінің қайта түсірілімі «Шөлдегі қашу» (1945) фильмінде тағы да нацист рөлінде қашып жүрді. «Warners» компаниясындағы оның соңғы рөлі – нуар стиліндегі «Әйелдің көлеңкесі» (1946) фильмінде болды. Содан кейін ол студиядан кетіп қалды.

Еркін жұмысшы

Дантен "Орла арыстаны" фильмдері үшін "Шыбырлаған қала" (1947) фильмінде басты рөлді ойнады. 1947 жылы ол Бродвейдің "Бөркіттің екі басы бар" спектакльінде Таллула Бэнкхедпен бірге ойнады, Марлон Брандоның орнын басты. Жан Коктоның айтуынша, Бэнкхед пьесаға өзгерістер енгізді, ал қойылым тек 29 көрсетілімге созылды. Дентин Вашингтондағы сахнада "Комедияға уақыт жоқ" спектаклінде ойнады, сондай-ақ 1950 жылы Бродвейдегі "Парижанка" спектаклінде де өнер көрсетті. Ол Кембридж жазғы театрында "Қару және адам" спектаклінде де ойнады. Дентин 1951–52 жылдар маусымында "Шапанның көлеңкесі" тікелей эфирдегі, бірақ қысқа ғұмырлы телесериалда ойнады. Ол "Геррилья қызы" (1953) B-фильмінде басты рөлді ойнады, содан кейін "Маған мадам деңіз" (1953) мюзиклінде кішігірім рөлді ойнады. Дантен 1953 жылы Патриция Нилдің қатысуымен түсірілген британдық ғылыми-фантастикалық фильм "Венерадан келген жатжұрттық" фильмінде ойнады. Дентин 1956 жылы Толстойдың "Соғыс және бейбітшілік" романы бойынша түсірілген фильмде Долоховты, француз армиясының Наполеонның Мәскеуден шегінуін тоқтатуға тағайындалған казак офицерін сомдады. Ол сондай-ақ "Ұлы Александр" (1956), "Кин: Гений ме, әлде қарақшы ма?" (1957) және "Адамзат тарихы" (1957) фильмдерінде де кішігірім рөлдерде ойнады. Дентин "Жаннат аралдағы тозақ" (1957) фильмінде басты рөлді ойнады. Дентин 1958 жылы Рекс Расонның қатысуымен әскери авиация туралы "Көктемгі ұшқыштар" фильмін түсірді және "Фройляйн" (1958) және "Дауыл" (1958) фильмдерінде актерлік қызметін жалғастырды.

Өлім

1982 жылдың 2 мамырында Хельмут Дантин Беверли-Хиллзде 63 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды.