Кіріспе

4-ші теңіз жаяу әскері полкі – АҚШ теңіз жаяу әскерінің жаяу әскері полкі. Жапонияның Окинавадағы Шваб лагерінде дислокацияланған, ол III теңіз экспедициялық күшінің 3-ші теңіз дивизиясының құрамында болады.

Миссия

4-ші теңізшілер полкі одақтастармен және бірлескен күштермен бірлесіп, жаудың агрессиясын болдырмау мақсатында немесе жау шабуылын жеңу үшін маңызды теңіздік аймақты қорғау немесе басып алу үшін жағалау маневрін жүргізеді.

Алғашқы жылдар

4-ші теңізшілер полкі алғаш рет 1914 жылғы 16 сәуірде Вашингтон штатындағы Пуджет-Саундта және Калифорния штатындағы Маре-Айленд теңіз базаларында полковник Джозеф Генри Пендлтон басшылығымен құрылды. Бұл құрылым АҚШ пен Мексика арасындағы қарым-қатынастың нашарлауының тікелей салдары болды. 21 сәуірде президент Вудро Вильсон АҚШ Теңіз күштеріне Вера-Круз қаласына баруға бұйрық берді. Құрылғаннан кейін көп ұзамай 4-ші теңізшілер полкі Сан-Францискоға бет алған «Оңтүстік Дакота» кемесіне мінді. Олар келген кезде полк құрамына қосылатын төрт рота (31-ші, 32-ші, 34-ші және 35-ші) келді. Содан кейін полк Мексикаға жол тартты. 28 сәуірде 4-ші теңізшілер полкі Акапулько портына жетті. Бір жарым аптадан соң Масатланға күшелендіру келді. Полк Мексика суларында мамыр және маусым айларында жағалауды күзетуді жалғастырды. Алайда, маусым айының соңына қарай десант түсіру қажеттігі туыпStandart немесе Мексика мен АҚШ арасындағы шиеленіс азайды. Осыдан кейін 4-ші теңізшілер полкі Мексика суларынан шығып, Латын Америкасына жасаған алғашқы экспедициясын аяқтады. Полк Сан-Диегоға оралып, жаңа тұрақты орнын құрды. Осы уақыттан 1916 жылғы ақпан айына дейін полк Мексика жағалауында бірнеше күш көрсету операцияларын жүргізді. Олардың ешқайсысы теңізшілердің жағаға түсуін қажет етпеді, себебі олар келгеннен кейін немесе одан кейін дипломатиялық қатынастар жақсарды. 1916 жылдың көктемінде Доминикан Республикасында азаматтық соғыс басталды. Америкалық күштер ондағы американдықтар мен басқа шетелдік азаматтарға қауіп төндіргенін тоқтату үшін жіберілді. Америкалықтар жағаға шыққанда, көтерілісшілер астана болған Санто-Домингодан Сантьягоға шегінді, онда олар тағы бір қарсы үкімет құрды. Америкалық күштер күшелендіру сұрады және 4-ші теңізшілер полкіне әрекет етуге бұйрық берілді. Олар 6 маусымда Сан-Диегодан Нью-Орлеанға аттанды. Үш күннен кейін «Хенкок» кемесіне мініп, Доминикан Республикасына бағыт алды.

Қытай теңіз жауынгерлері

Қытайды ұзақ уақыт бойы мазалаған тәртіпсіздік пен азаматтық соғыс 1920 жылдардың ортасында Шанхайдағы шетелдік қауымдастықта қайта жанданып, қарсылас қытай күштерінің арасындағы ұрыстар белсенді болып, тұрақты қорғаныс күштерін қажет етті. АҚШ теңіз жауынгерлері 1925 жылы екі рет жағалауға түсті, бірақ 1927 жылы ұлтшыл күштер қаланы алуға жақын болды және АҚШ Гуамнан жіберілген 340-қа жуық теңіз жауынгерлерінің шағын күшімен жауап берді, содан кейін 4-ші теңіз жауынгерлері полкі, 2-ші батальоннан кем емес. Сол кездегі майор Александр Вандегрифт басқарған 3-ші батальон 21 наурызда Халықаралық келісімнің муниципалды кеңесі төтенше жағдай жариялағанға дейін Мемлекеттік департамент басшылығымен көлік бортында ұсталды. Теңіз жаяу әскерлері қоныстанғаннан кейін, көп ұзамай бригада генерал Смедли Батлердің басшылығымен Теңіз жаяу әскерлері экспедициялық күші, АҚШ Азия флоты болып құрылды. Олар Қытай әскерлерімен қақтығыспау туралы бұйрықпен қоныстың ішкі қорғанысына жеті басқа елдің күштеріне қосылды. Олар периметрлік баррикадаларға орналастырылмаған, бірақ олар орналастырылған халықаралық күштерді қолдады. Маусым айына дейін қосымша күштер, оның ішінде жаңадан белсендірілген Уақытша полк құрамында 2-ші батальон, 4-ші теңіз жаяу әскері Қытайға келіп, Тяньцзиньге жіберілді. Бұл күштер келген кезде Шанхайдағы халықаралық қоныстандыруға төнген қауіп азайып, америкалық, британдық, голландтық, француз, итальяндық, жапондық, португалдық және испандықтардың біріккен күштерін жеткілікті деп санады. 4-ші теңізшілер полкі 1927 жылдың қазан айында күшін қысқартты, Тяньцзиндағы 2-ші батальон 12-ші теңізшілер полкінің 2-ші батальонына айналды, ал Уақытша полк таратылды. 4-ші полк реттік гарнизондық қызметке орналасты, оның ішінде "Қытай теңізшілері" деген лақап атпен танылды және корпустағы жалғыз фифка мен барабан корпусы болды. Фессенден фифтері Шанхай қалалық кеңесінің американдық төрағасы және Шанхай еріктілер корпусының азаматтық командующиі Стирлинг Фессенденнің ықпалынан және 1-ші батальонның аспаптарынан, Грин Ховардстың фифтері мен барабаншылары теңіз жауынгерлеріне ойнауды үйреткен. Қысқартулар жалғасты, 1928 жылы 14 қаңтарда 4-ші полк бригаданың шегінген теңіз жауынгерлерінен бөлінді, ал 1930 жылы 13 ақпанда полк 4-ші теңіз жауынгерлері атауын алды. 1932 жылдың қаңтарында тыныштық бұзылды, өйткені 1931 жылдың соңында Маньчжуриядағы жапондық күштер қытай аумағын басып ала бастады және сол айда Шанхайда қытайлық және жапондық азаматтар арасындағы қанды қақтығыстар болды. 4-ші теңізшілер дивизиясы соғыстың халықаралық аймаққа өтуіне жол бермеу үшін орналастырылды. 4 ақпанда теңіз жауынгерлерін Филиппиннен, Хьюстоннан және АҚШ армиясының 31-ші жаяу әскер полкінен күштер келді. 1932 жылы 3 наурызда жауынгерлер арасында келісімге қол жеткізілді, Халықаралық аймақтағы төтенше жағдай 1932 жылы 13 маусымда аяқталды және 4-ші теңізшілер гарнизондық қызметке оралды, ал 31-ші жаяу әскер Филиппинге оралды. Азия флотының бас қолбасшысы 4-ші теңіз жауынгерлерін толық күш-қуатқа жеткізуді ұсынды және жаңа 2-ші батальон 1932 жылдың 18 қыркүйегінде іске қосылды. Бұл бөлім бес жылда алғаш рет үш батальонға дейін толық күш-қуатқа ие болды. Гарнизондық қызмет келесі бірнеше тыныш жылдары тек Янцзы жылдам бу кемелері компаниясының кемелерінде қызметпен үзілді. 1933 жылдың қарашасы - 1935 жылдың шілдесі аралығында ішкі аймаққа саяхаттаған кемелерді қарақшылардан қорғайды. 4-ші теңіз жауынгерлерінің командалық офицері, содан кейін полковник Джон С. Бомонт, Қытайдағы екі адамның бірі болды, екіншісі Пекиндегі теңіз атташесі, командир Томас М. Шок, Уильям А. Уортон 1922-1926, 1927-1929 және 1931-1935 жылдары Қытайда теңіз жауынгерлері ретінде қызмет еткен және генерал Батлердің 1927-1929 жылдардағы 4-ші командасы кезінде өзінің барлау жұмысы үшін мақталған. Ол 1935 жылдың жазында агенттерді жалдауға және басқаруға келді. Бейбіт жылдар 1937 жылдың 7 шілдесінде жапондық шабуылдар Қытайға көбірек әскер жіберу үшін пайдаланылған Марко Поло көпіріндегі оқиғаға әкелді. Жапон әскерилері Шанхайда қаза тапқаннан кейін жапондық әскери кемелері қалаға әскерлерді түсіріп, қытай әскерлерінің қалаға кіруіне жолдама алды. 4-ші теңізшілер дивизиясы екі жаққа да америкалық секторға "ұшқыштардан басқа тәсілдермен" кіруді болдырмау туралы бұйрықпен орналастырылды. 4-ші теңіз жауынгерлері қайтадан нығайтылды, бұл жолы бригадалық генерал Джон К. Бомонттың басшылығымен 2-ші теңіз жаяу әскерлері бригадасымен, оған 4-ші теңіз жауынгерлері қосылды. Қала маңындағы ұрыстар жапондық күштердің толық бақылауымен аяқталды және 1938 жылдың 17 ақпанында 2-ші теңіз жаяу әскерлері бригадасы, 4-ші теңіз жауынгерлерінсіз, алынып тасталды, бұл "Қытай теңізшілерін" енді халықаралық аймақтағы батыс державаларын ыдыратуға тырысатын жапондық мүдделермен күресуге жалғыз қалдырды. Олардың жағдайы басқа батыс елдерінің күштерін де қысқартуымен және 1939 жылғы Еуропадағы соғыспен нашарлады, онда Италия Жапониямен және Германиямен бірікті, Франция маусым айында жеңіліп, Виши үкіметінен Жапониямен ынтымақтасуға және британдықтар басқа жердегі соғыс қажеттіліктеріне байланысты шығуға бұйрық берді, бұл 4-ші теңізшілерді жапондық амбицияларына қарсы жалғыз күйретіп тастады. Бөлім 4-ші полкінің командирінің нұсқауымен Филиппинге 1-ші арнайы қорғаныс батальонына ауыстырылған қызметтен шығулармен одан әрі қысқартылды, сондықтан ол әрқайсысы екі взводтан және бір пулемет ротасынан тұратын екі батальоннан ғана тұрды.

Қытайдан шығу

Америка Құрама Штаттары толықтай кері шегінуді қарастыра бастады және Азия флотының бас қолбасшысы адмирал Томас К. Харт жағалау бойындағы бөлімшелерді кері шегіндіре бастады, сондай-ақ соғыс болатынын сезіне отырып, 4-ші теңіз жаяу әскерін де кері шегіндіруді ұсынды. 1941 жылдың 10 қарашасында 4-ші теңіз жаяу әскерін кері шегіндіруге рұқсат берілді және ол орындалды. 1-ші батальон мен штаб-пәтердің бір бөлігі 27 қарашада Филиппинге аттанды, ал 4-ші теңіз жаяу әскерінің қалған бөлігі 28 қарашада Филиппинге жол тартты. Бірінші бөлімдер 30 қарашада Субик шығанағына жетті, ал қалғандары келесі күні келді. 4-ші теңіз жаяу әскерімен байланыстырылатын палеонтологиялық және антропологиялық жұмбақ – Пекин адамының қазбаларын жоғалту оқиғасы. Қытай үкіметі АҚШ елшісінен қазбаларды эвакуациялауға көмек сұрады, ал сақтаушылардың тізімінде қазбалар жәшіктерге салынып, Пекиндегі АҚШ елшілігіне жеткізілгені көрсетілген. Онда Пекин мен Тяньцзиньден (Солтүстік Қытай теңіз жаяу әскері) келген, кейде 4-ші теңіз жаяу әскерімен байланысты болатын, бірақ шындығында елшілік күзетшісі теңіз жаяу әскерлері, жәшіктерді Тяньцзиньдегі теңіз жаяу әскерінің гарнизонына жеткізіп, «Президент Гаррисон» кемесімен эвакуациялауға тиіс болды. Осы кеме қалған әскерилер мен азаматтық халықты эвакуациялауға арналған еді. Жапондықтардың Перл-Харборға шабуылы, жәшіктер елшілікке жеткеннен кейін және жоспардың қалған бөлігі орындалуға тиіс болған уақыт аралығында болды. «Президент Гаррисон» 4-ші теңіз жаяу әскерінің алғашқы эвакуациясын аяқтады және 4 желтоқсанда Маниладан Кинхуандаоға Пекин мен Тяньцзиньден 300-ге жуық елшілік күзетшісі теңіз жаяу әскерін эвакуациялау үшін қайта оралды, бірақ кеме жапон күштерінің бақылауында болды және ақырында тоқтауға бұйрық берілді. «Президент Гаррисонды» жауға түсірмеу үшін, қазір әскер тасымалдауға дайындалған, кеме командирі Орел А. Пирсон кемені суға батырып, жоюға тырысты, бірақ кеме құтқарылды, экипаж тұтқынға алынды және жапондықтар кемені жөндеп, ақырында «Качидоки Мару» деп аталатын кемеге айналдырды, ол 1944 жылдың 12 қыркүйегінде «Пампанито» су асты кемесімен британдық соғыс тұтқындарымен бірге батырылды. Елшілік күзетшісі теңіз жаяу әскері тұтқынға алынды, ал қазбалар салынған жәшіктер соғыстың қаосының ішінде жоғалып кетті. Қазбалар жәшіктерінің не болғаны туралы сұрақ теңіз жаяу әскері тарихшыларына жиі қойылатын, бірақ жауабы жоқ сұрақтардың бірі болып табылады.

Филиппиндер

4-ші теңізшілер полкі 1941 жылғы 22 желтоқсанда Олонгапо теңізшілер казармасын қабылдады, 1-ші және 2-ші батальондарды үш взводтан тұратын үш мылтық ротасымен толықтырды, содан кейін Кавитедегі 1-ші жеке теңізші батальонын қосып, 3-ші батальонды құрды. Содан кейін 4-ші теңізшілер полкі Коррегидорға көшірілді, онда 1942 жылғы 10 сәуірде олар 4-ші батальон ретінде Уақытша теңізші батальонын қосты. 4-ші батальонның құрамына бұрын Батан шайқасында қызмет еткен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қызметкерлері кірді. Батальонның көптеген теңізшілері USS Canopus сүйреу кемесінің экипажы болды. 1942 жылғы 9 сәуірде жапондықтар Батаанда одақтас күштерді жеңгеннен кейін, олар назарын Коррегидор аралына аударды. Арал басып кіруші жапондық күштер үшін маңызды болды, өйткені ол Манила шығанағына кедергі келтіретін соңғы нүкте болды, ол Шығыстағы ең жақсы порты ретінде танымал еді. Полк құрамында 142 түрлі АҚШ және филиппин ұйымдарының әскерлері болды, сол кезде аралда шамамен 4000 адам болды, бірақ олардың жартысынан астамы жердегі шайқасқа дайындығы жоқ Армия және Әскери-теңіз күштерінің қызметкерлері еді. Коррегидорды қорғау кезінде АҚШ Армиясының және филиппин скауттарының шамамен 1500 адамы полкті күшейтті, олар Резервтік батальон ретінде белгіленді. 5 мамырда жапондық сарбаздар аралға түсіп, американдық және филиппин артиллериясының қарсылығына тап болды, бірақ жапондық күштер табандылықпен одақтас аумағына еніп, полктің артиллериялық батареяларының бірін жеңді. Келесі күні таңертең жапондық танктер жағаға жетті. Армияның генерал-лейтенанты Джонатан Уэйнрайт, генерал Дуглас Макартурдың басшылығымен Филиппиндегі АҚШ күштерінің қолбасшысы, оның әскерлерінің жеңілісі жақын екенін түсінді. Ол 1000-нан астам жараланған әскерлер тұтқынға алынуы немесе қаза болуы мүмкін деген қорқынышпен, шабуылдан бір күн өткен соң ғана капитуляциялады. 4-ші теңізшілер полкі толығымен жойылды, және полктің қалған бөлігін құраған бірнеше тірі қалған теңізшілер мен қызметкерлер ғана болды. Полк өз еркімен таратылды. 4-ші теңізшілер полкінің командирі түстерді өртеп жіберуге бұйрық берді, одан кейін асыққан эвакуация жасады.

Қайта тууы

1944 жылдың 1 ақпанына дейін төрт теңіз жаяу әскерінің рейдерлік батальоны қайта құрылған 4-ші теңіз жаяу әскері полкіне біріктірілді, ол 1942 жылы Филиппинде жоғалған алғашқы 4-ші полктің атын және құрметін мұра етті. 1-ші, 4-ші және 3-ші рейдерлік батальондары тиісінше 4-ші теңіз жаяу әскері полкінің 1-ші, 2-ші және 3-ші батальондары болды. 2-ші рейдерлік батальон полк қару-жарақ ротасына айналды. 4-ші теңіз жаяу әскері полкі, 22-ші және 29-шы теңіз жаяу әскері полктерімен біріктіріліп, 6-шы теңіз жаяу әскері дивизиясына бағындырылды және Гуам мен Окинава шайқастарында күш көрсетті. Жапонияның капитуляциясынан кейін 4-ші теңіз жаяу әскері полкі Токионың жанындағы Йокосукадағы жапон әскери-теңіз базасын күзетуге тағайындалды. 4-ші теңіз жаяу әскері полкі 1945 жылдың 2 қыркүйегінен 1946 жылдың 14 ақпанына дейін осы міндетті атқарды, содан кейін 6-шы теңіз жаяу әскері дивизиясы таратылды, оның құрамындағы полктер де таратылды.

Корей соғысы

1951 жылы 4-ші теңіз жаяу әскерлері корпусы Кэмп-Пендлтон базасында қайта құрылды, бұл корпус ескі және жаңа 4-ші полктердің тарихын мұра етті. Полк 3-ші теңіз дивизиясына қарастырылды және 1952 жылы Жапонияға дислокацияланды, ол 1953 жылғы 27 шілдеде Корей соғысын тоқтату туралы келісімге қол қойылғанға дейін онда болды. 4-ші теңіз жаяу әскерлері корпусы 1953 жылғы 23 тамызда Кореяға жіберілді, егер жағдай шиеленіссе Оңтүстік Кореяны қорғау үшін, және 1954 жылғы 27 шілдеде Жапонияға қайтып оралды. Олар тікелей шайқасқа қатыспағанымен, 4-ші теңіз жаяу әскерлері корпусы өз полкінің туынан Кореядағы қызметінің лентасын тағуға құқылы. 1955 жылы 3-ші теңіз дивизиясы Окинаваға көшкен кезде, 4-ші теңіз жаяу әскерлері корпусы Гавайидегі теңіз жаяу әскерлерінің базасына көшірілді, ол 1965 жылы Вьетнамға дислокацияланғанға дейін онда қалды.

Вьетнам соғысы

4-ші теңізшілер 3-ші теңізші дивизиясының құрамында, Оңтүстік Вьетнамдағы I корпус аймағында, III теңізші амфибиялық күштерінің астында қызмет етті. Олар 1965 жылдың көктемі мен жазында Чу Лай маңына қонды. Полк штабы алдымен Данангта орналасқан, ал 1966 жылы штаб Фу Байға көшірілді. 1967 жылы полк соңғы рет ДМЗ (әскерсіз аймақтан) төмен орналасқан Дунг Хаға көшіп келді. Онда полк Кванг Три провинциясында Оңтүстік Қытай теңізінен Лаос шекарасына дейін, ДМЗ-дың оңтүстік жартысы бойында көптеген ірі операцияларға қатысты. Осы кезеңде 4-ші теңізшілер Макнамара желісінің құрылысына күзеттік қызмет көрсетті. Полк қатысқан маңызды операциялардың кейбіреулері: Starlite операциясы (17-24 тамыз, 1965 ж.), Hastings операциясы (15 шілде – 3 тамыз, 1966 ж.) және Prairie операциясы (3 тамыз – 27 қазан, 1966 ж.). 1967 және 1968 жылдардағы тағы да бірнеше ірі операциялар: Prairie IV операциясы (20 сәуір – 17 мамыр, 1967 ж.), Hickory операциясы (18-28 мамыр, 1967 ж.), Kingfisher операциясы (16 шілде – 31 қазан, 1967 ж.) және Kentucky операциясы (1 қараша, 1967 ж. – 28 ақпан, 1969 ж.). Олар сол жылдары 324B NVA дивизиясы және 320-ші NVA дивизиясымен күресті. Полк 1969 жылдың қараша айында Оңтүстік Вьетнамды 10 теңізші және 1 госпитальдық корпус қызметкері Құрмет медалін алған күйінде тастап кетті.

Окинава

1972 жылы 4-ші теңіз жаяу әскері 3-ші теңіз дивизиясының құрамында қызмет ету үшін Окинаваға жіберілді. Операциялық тапсырмалар мен жорықтарды есептемегенде, 4-ші теңіз жаяу әскерлері 2019 жылға дейін Окинавада дислокацияланып, қызмет етті.

Перс шығанағындағы соғыс

Перс шығанағы соғысы (1990-1991) кезінде 4-ші теңізшілер батальонының 2-ші бөлімі 2-ші теңізшілер дивизиясы құрамында 8-ші теңізшілерге қосылды. 1991 жылғы наурыз айында «Шөл даулы» операциясы аясында Кувейтті босатуға қатысты.