Кіріспе

Сандар теориясында Хеке сипаты — Дирихле сипатының жалпыламасы, оны Эрих Хеке Дирихле L функцияларынан кеңірек L функциялар класын құру және Риман зета функциясы сияқты функционалдық теңдеулері бар Дедекинд зета функциялары мен басқа да функциялар үшін табиғи орта ретінде енгізген. Хеке сипатын атау үшін кейде немісше Größencharakter (әдетте Grössencharakter, Grossencharacter, т.б. деп жазылады) термині қолданылады.

Идельдерді қолдану арқылы анықтамасы

Хекке таңбасы – сан денесінің немесе жаһандық функциялық денесінің идеал класы тобының таңбасы. Ол проекциялық бейнелеу арқылы негізгі идеалдарда тривиальды болатын идеал тобының таңбасына бірегей түрде сәйкес келеді. Бұл анықтама кейіпкердің анықтамасына байланысты, ал авторлар арасында ол сәл өзгеше болуы мүмкін: оны нөлдік емес комплекс сандарға гомоморфизм ретінде ("квазикейіпкер" деп те аталады) немесе C-дегі бірлік шеңберіне гомоморфизм ("бірлік") ретінде анықтауға болады. Кез келген квазикейіпкер (идеал класы тобының) норманың нақты дәрежесіне көбейтілген бірлік кейіпкер ретінде бірегей түрде жазылуы мүмкін, сондықтан екі анықтама арасында елеулі айырмашылық жоқ. Хекке таңбасы χ-тың өткізгіші – χ-тың mod m Хекке таңбасы болатын ең үлкен идеал m. Мұнда χ, егер (идеал тобындағы таңба ретінде қарастырылса) әрбір v-адық компоненті 1 + mOv-қа жататын шекті идеалдар тобында тривиальды болса, mod m Хекке таңбасы болып саналады.

Анықтамалар арасындағы байланыс

Идеалдық анықтама идеалдық анықтамадан әлдеқайда күрделі, ал Гекке өзінің анықтамасын құруға себеп болған нәрсе – L функцияларын (кейде Гекке L функциялары деп аталады) жасау болды, олар Дирихле L функциясының ұғымын рационал сандардан басқа сандық өрістерге дейін кеңейтеді. Гекке мінезтамасы χ үшін, оның L функциясы Хекке мінезтамасының модулі m-ге өзіндік жай идеалдар бойынша жүргізілетін Дирихле қатары ретінде анықталады. N(I) белгісі идеалдық норманы білдіреді. Pm кіші тобындағы Гекке мінезтамаларының мінез-құлқына бағыттайтын ортақ нақты бөлік шарты, бұл Дирихле қатарларының белгілі бір оң жарты жазықтықта толық конverгенциясын білдіреді. Гекке бұл L функцияларының бүкіл комплекс жазықтықта мероморфты жалғасы бар екенін дәлелдеді, мінезтама тривиалды болғанда s = 1 нүктесінде 1-реттік қарапайым полюсінен басқа, аналитикалық болып табылады. Бастапқы Гекке мінезтамалары үшін (бастапқы Дирихле мінезтамаларына ұқсас модульге қатысты анықталған), Гекке бұл L функциялары мінезтаманың L функциясының мәндері мен оның комплекс конъюгат мінезтамасының L функциясының мәндерін байланыстыратын функционалдық теңдеуді қанағаттандыратындығын көрсетті. Идеалдық класс тобының ψ мінезтамасын қарастырайық, ол негізгі идеалдарда 1-ге тең және барлық шексіз орындарды қамтитын ерекше шекті жиын S-де бірлік шеңберіне бейнелеу ретінде қарастырылады. Содан кейін ψ, S-те емес жай идеалдардағы еркін абелдік топ болып табылатын идеалдық топтың χ мінезтамасын тудырады. S-те емес әрбір жай p үшін біртекті элемент π-ні таңдап, IS-ден идеалдық классқа бейнелеуді анықтаңыз, әр p-ні p координатасындағы π және басқа жердегі 1-ге бейнелейді. χ, Π және ψ құрамы болсын. Онда χ идеалдық топтағы мінезтама ретінде дұрыс анықталады. Керісінше, IS-тің қабылданған мінезтамасы χ берілген жағдайда, бірегей идеалдық класс мінезтамасы ψ сәйкес келеді. Мұнда қабылданған дегеніміз, S жиынына негізделген m модулінің болуы, сонда χ мінезтамасы 1 mod m идеалдарында 1-ге тең болады. Шекті ретті Гекке мінезтамаларының барлығы белгілі бір мағынада класс өріс теориясымен түсіндіріледі: олардың L функциялары Артин L функциялары болып табылады, Артиннің өзара байланысы көрсеткендей. Бірақ тіпті Гаусс өрісі сияқты қарапайым өрісте де шекті реттен асып түсетін Гекке мінезтамалары бар (төмендегі мысалға қараңыз). Комплекс көбейту теориясының кейінгі дамуы «үлкен» мінезтамалардың дұрыс орны алгебралық сорттардың (немесе тіпті мотивтердің) маңызды класы үшін Хассе-Вейль L функцияларын қамтамасыз ету екенін көрсетті.

Ерекше жағдайлар

Дирихлет таңбасы – шекті ретті Гекке таңбасы. Ол белгілі бір модуль m-ге қатысты 1-ге тең болатын толық оң негізгі идеалдар жиынындағы мәндерімен анықталады.

Дейін, E – K қияссыз квадраттық өріс арқылы күрделі көбейтумен сандық өріс F-та анықталған эллипстік қисық болсын, және K, F-қа кіретін болсын. Онда F үшін ерекше жиыны S, E-нің нашар азайтуының жай сандары жиыны және шексіз орындармен бірге болатын алгебралық Гекке таңбасы χ бар. Бұл таңбаның қасиеті, жақсы азайтудың жай идеалды p үшін, χ(p) мәні Фробен эндоморфизмінің сипаттамалық көпмүшесінің түбірі болады. Салдарынан, E үшін Хассе–Вейль зета функциясы, χ және оның күрделі конъюгаты үшін екі Дирихле қатарының көбейтіндісі болып табылады.