Кіріспе

Герерцке 1561 жылы туған қаласының картасын басып шығаруға тапсырыс берілді. Ол жұмысты бір жылдың ішінде аяқтады. Бұл карта перспективалық қала карталарының дұрыс бейнеленген ең алғашқы үлгілерінің бірі. Ашық ауыздың ішінде зұлымдыққа толы діни рәсім өтеді. Басының үстінде, епископтар мен монахтармен қоршалған тақ отырған, папқа ұқсайтын тұлға бейнеленген. Оларға арналған рәміздер, тәубелер, түрлі рәсімдер мен шерулер көрсетіліп, әрқайсысы әріптермен белгіленген. Алдыңғы жолда протестанттар иконалардың бұзылуына қатысып, құрбандық үстелдерін, діни мүсіндерді және шіркеуге қатысты басқа да заттарды қиратып, отқа лақтырып жатыр. Бұл басылым – католиктердің барлық түрдегі пұтқа табынуын айыптау және кальвинистерді осы қанағаттандырылмаған жамандықтан әлемді тазартатын күш ретінде көрсету. Өзіне қарсы қылмыстық істе өлім жазасына кесілуінен қорқып, 1568 жылы Герерцке ұлы Маркус және шеберханасының көмекшісі Филип де ла Валламен бірге Англияға қашып кетті. Оның әйелі мен қызы Брюггеде қалды. Оның ісі бойынша үкім 1568 жылдың соңында шығарылды. Ол кінәлі деп танылып, жазасы – мәңгілік жер аударылу және барлық мүлкін жоғалту болды. Герерцке 1568 жылы Англияға келгеннен кейін Лондонда тұрақтап, 1571 жылдың мамырында, анасы қайтыс болғаннан кейін қызы қосылды. Брюггеде әйелі қайтыс болғаннан кейін, суретші Англияда екінші әйелі Сусанна де Крицке үйленді. Оның әйелі, Англияға қашып келген тағы бір фламанд суретшісі Джон де Крицтің қарындасы еді. Олардың екі қызы мен бір ұлы болды. Сара есімді жалғыз баласы есейгенде, кейіннен танымал француз текті ағылшын миниатюрашысы Исаак Оливерге тұрмысқа шықты. Брюггедегідей, Герерцке суреттер мен гравералар жасап, сурет салумен айналысып жүрді. Англияда портреттерге үлкен сұраныс болғандықтан, Герерцке портрет салуды бастады, бұл оның Фландрияда тұрғанда жасамаған еді.

Суреттер

Герерцтің туындылары өте аз санда ғана сақталған. Ол өзінің ешбір суретіне қол қоймаған. Ол белгілі суретші Бернард ван Орли бастаған Мәсіхтің құлшыныс шегуі туралы триптихті аяқтағаны құжатталып отыр. Кейіннен триптих иконокласт кезеңінде зақымданды және 1589 жылы Франс Пурбус кіші қалпына келтіру жұмыстары барысында көбінесе қайта боялды. Шығарманың қазіргі күйінен қай бөлігін қай суретші салғанын анықтау қиын. Бернард ван Орли панельдің орталық бөлігін бастады, ал Маркус Геерартс сыртқы бөліктерін аяқтады деген болжам бар. Мәсіхтің зарлануы көрінісінің көшірмесі өнер нарығында пайда болды (Hampel Fine Art сатуы, 27 маусым 2019 жыл, лот 551) және Геерартсқа жатқызылды. Геерартс авторлығына жатқызылатын Зарланудың тағы бір нұсқасы Гел қаласындағы Сент-Амандс шіркеуінде сақтаулы. Жеңімпаз Мәсіхтің панелі (Брюггедегі Ескі Сент-Джон ауруханасындағы Мемлинг мұражайы) Маркус Геерартсқа жатқызылған. Лазар мен бай адам (Утрехттегі Катарийнконвент мұражайы) Геерартс туындысы саналады, бірақ бұл жатқызу даулы. Бірінші суреттегі жазуда оның фламанд саудагері Якоб Хофнагельдің тапсырысы бойынша, Жоррис Хофнагельдің ағасы және Лондон тұрғыны салғаны көрсетілген. Сондай-ақ, Якоб Хофнагель Англиядағы барлық сән-салтанатты киімдер суретте бейнеленсін деген тілек білдірген. Геерартс бұл талапты Англия, Франция, Венеция және басқа да еуропалық елдерден киімдерді киген тұлғаларды бейнелеу арқылы орындады. Бұл киімдер фламанд эмигрант суретшісі Лукас де Хере жинаған және суреттеген түрлі киімдерді бейнелейтін басылымға негізделген. Екі картинаның да неке тойын бейнелейтіні айтылады. Фестивальдің орны Темза өзенінің жағалауы, ал мерекелік шара қиялға берілген ландшафтта көрсетілген. Екі картинада да оңнан солға қарай шеру жасап келе жатқан адамдардың арасында үлкен сопақ пішіндес торттар ұстаған екі адам, екі скрипкашы және лентамен байланған розмаринді ваза ұстаған адам бейнеленген. Тұлғалардың бет-әлпеттері өте дәл бейнеленген және олар Англиядағы фламанд қауымының мүшелерінің портреттері болуы мүмкін. Бұл картиналар Англиядағы фламанд эмигранттарының абыройын және діни сенімдерін көрсету үшін, сондай-ақ олардың қабылдаған елінде лайықты орын алуы үшін жасалған болуы мүмкін. Екі картинада да көрерменге қарап тұрған адамның суретші Геерартстың автопортреті екеніне сенімді. [[Файл:Маркус Геерартс I. Бақытсыз суретші мен оның отбасы.jpg|thumb|300px|Бақытсыз суретші мен оның отбасы, 1577 ж.]]

Анықтамалық кітаптар

Реджинальд Лейн Пул (Мэри): Маркус Геерартс, Әке мен бала, Суретшілер, Уолпол қоғамы, 3 (1914), 1–8. Артур Эварт Попхэм: Маркус Геэрртс-старшының гравиюралары, "Print Collector's Quarterly", 15 (1928), 187–200. Альберт Шутеет, "Он алтыншы ғасыр суретшісі және гравері" Маркус Джерардс, Брюгге, Друк. A. & L. Фокениер 1941. Эдвард Ходнет: Маркус Геерартс-старшы, Брюгге, Лондон және Антверпен, Утрехт (Haentjens Dekker & Gumbert) 1971. Уильям Б. Эшворт: Маркус Геерартс және 17 ғасыр ғылыми иллюстрациясындағы Эзоп байланысы, "Art Journal", 44 (1984), 132–138. Ева Тахон: Маркус Геерартс-өлкен, М. П. Ж. Мартенс (ред.), Брюгге және Ренессанс: Memling to Pourbus, Брюгге (Stichting Kunstboek / Ludion) 1998, 231–238. Микаэль Литзау Форуп: Маркус Геерартс ден Элдренің суреттерімен 125 мысал, Оденсе (Оңтүстік Дания университетінің баспасы) 2007. (Кітапта Геерартстың 125 мысал суретінен және 3 тақырып парағынан тұратын толық Эзоп сериясы бар.)