Жан Лесьняк және «Энигма» сыры — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Ян Лесняк (1898 – 1976, Венада қайтыс болған) – Ұлттар аралық кезеңде және Екінші дүниежүзілік соғыста Польшаның әскери барлау офицері.

Мансап

1935 жылдың күзінен бастап Лесняк Польша Бас штабының Германия кеңсесінің директорының орынбасары, ал 1938 жылдың сәуірінен бастап бір жыл бойы – директоры болды. Лесняк 1976 жылы тарихшы Ричард Войтакқа 1935 жылдың күзінен бастап, көзі белгісіз болған және шын мәнінде Польша Бас штабының Шифрлау бюросының неміс Энигма хабарламаларын дешифрлеуінен алынған ақпарат ала бастағанын айтты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық және американдық офицерлер Энигма дешифрлеулерінен алынған Ultra ақпаратын алған сияқты, майор Лесняк оның сенімділігіне күмән келтіре бастады. "Кейбір ақпарат өте маңызды болды, [неміс] жұмылдырулары және тағы басқалар туралы, мен оны 1936 жылы күмәндандырдым [және оның көзі туралы] көп ұзамай хабарлады". Леснякқа бұл құпияны Бас штабтың барлау басшысы полковник Стефан Майер ашты. Осыдан кейін Лесняк Шифрлау бюросының полковнигі Гвидо Лангер, майоры Максимилиан Цьенки және бюроның неміс бөлімінің капитаны Виктор Михаловскиймен тікелей байланыста болды. Шифрлау бюросы ақпараттың бір бөлігін дешифрлей алмағанда немесе әскери бөлімнің немесе жеке тұлғаның атын жартылай дешифрлегенде, Лесняк жетіспейтін ақпаратты толықтыра алды. Лесняк дешифрленген хабарламалардың Берлиндегі неміс Соғыс министрлігі мен Кенигсбергтегі (Wehrkreis no. 1) және басқа жерлердегі Wehrkreis-тер арасындағы орналасу, әскери күштерді жинақтау және жұмылдыруға дайындық туралы ақпараттарды қамтығанын еске алды. Әуе күштері туралы ақпарат аз болды, бірақ теңіз күштері туралы көп болды, мысалы, Кильден Балтық теңізіне шыққан кемелердің қозғалысы туралы. Энигма дешифрлеулері Польша барлау қызметіне Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін неміс әскери құрылымы мен жұмылдыру дайындықтары туралы өте толық (95%) сурет құруға көмектесті. Энигма дешифрлеулері Лесняк кеңсесіне әртүрлі көлемде келіп түсті: кейде бірнеше, кейде оншақты немесе одан да көп, аптасына. Ең көп ағыны 1938 жылы болды. 1939 жылы дешифрленген хабарламалардың саны азайды. Лесняк сұрағанда, Шифрлау бюросы Гестапо мен СД және әуе күштерінің кейбір хабарламаларынан басқа дешифрлеуде қиындықтарға тап болып жатқанын білді. 1939 жылдың сәуір айының ортасында Лесняк Германия кеңсесін подполковник Станислав Биеньге тапсырды және соғыс уақытындағы қызмет үшін Ситуациялық кеңсе құрды, оны ол 1939 жылдың қыркүйегінде Польшаға неміс шапқыншылығы кезінде басқарды. Кейін ол Польша Бас штабының Франция мен Лондондағы Германия кеңсесін басқарды. 1939 жылы Польшаға шабуыл кезінде Леснякқа сәйкес, Энигма барлау қызметі болмады: "Радио бақылау болмағанда, хабарламалар да болмайды, жұмыс істей алмайсыз. Бұл дереккөз [Cipher Bureau] командасының барлығы француз [бас] штабына берілгеннен кейін [1939 жылдың соңында] Францияда қайтадан қолданысқа енді". Лейтенант-полковник Лесняк 1944-1945 жылдары Ұлыбританияда Польша Бас штабының ІІ бөлімінің (барлау) бастығының орынбасары болды. Ол 1976 жылы Венаға сапар шеккенде көлік қағып қайтыс болды.

Leśniak was from fall 1935 deputy director of the Polish General Staff's German Office and for a year, from April 1938, its director. Leśniak in 1976 told historian Richard Woytak that, beginning in fall 1935, he received intelligence whose source he had not been informed of and which in fact came from decryption of German Enigma messages by the Polish General Staff's Cipher Bureau. Like British and American officers who would during World War II receive Ultra intelligence gleaned from Enigma decrypts, then Major Leśniak began questioning its reliability. "Some of the information was so important, about [German] mobilizations and so on, that I questioned [it] in '36 [and was told its source] shortly afterwards." Leśniak was apparently initiated into the secret by Colonel Stefan Mayer, the General Staff's intelligence chief. Henceforth Leśniak was in direct contact with Col. Gwido Langer and Major Maksymilian Ciężki of the Cipher Bureau and with Captain Wiktor Michałowski of the Bureau's German section. Often, when the Cipher Bureau was missing information or had decrypted half a military unit's or individual's name, Leśniak was able to supply the lacking information. Leśniak recalled that the decrypts included messages between the German Ministry of War in Berlin and Wehrkreises in Königsberg (Wehrkreis no. 1) and elsewhere, concerning postings, military build ups and preparations for mobilization. There was less information on the air force, but a great deal on the navy, e. g. movements of naval ships putting out from Kiel and into the Baltic Sea. The Enigma decrypts helped Polish intelligence build up before the outbreak of World War II a remarkably (95%) complete picture of the German military order of battle and of her mobilization preparations. Enigma decrypts came into Leśniak's office in varying volume: sometimes several, sometimes a dozen or more, a week. The greatest flow was in 1938. In 1939 there were few decrypts. When Leśniak made inquiries, he learned that the Cipher Bureau was having difficulties with decryption, except for Gestapo and Sicherheitsdienst and some air force messages. In mid April 1939, Leśniak turned the German Office over to Lt. Col. Stanisław Bień and formed a Situation Office for wartime service, which he headed to and through the German invasion of Poland in September 1939. Later he would head a German Office at the Polish General Staff in France and in London. During the 1939 invasion of Poland, according to Leśniak, there was no Enigma intelligence: "When there is no radio monitoring, there are no messages, and you can't work. It was only in France [in late 1939] that this source started up again, after the whole [Cipher Bureau] team had been turned over to the French [general] staff." Lt. Col. Leśniak in 1944 1945 served as deputy chief of the Polish General Staff's Section II (intelligence) in Great Britain. He died after being struck by a motor vehicle while visiting Vienna in 1976.