Хэддон Корнер: Құдайдың шекарасы және тарихы

Кіріспе

Хаддон бұрышы — Австралияның Квинсленд штатындағы Баркуу ауданының Танбар қаласындағы мұра нысаны. Ол Оңтүстік Австралиямен шекаралас, Квинслендтің оңтүстік-батыс аймағында, шұрайлы далалы жерде орналасқан. 2012 жылдың 9 қарашасында Квинсленд мұра тізіліміне енгізілді. Алғаш рет 1880 жылы Аугуст Поппель сақтандырған. Хаддон бұрышы 26-шы оңтүстік ендік параллелі мен 141-ші бойлық меридианының қиылыс нүктесінде жатыр.

Тарих

Карували (сондай-ақ Гарували, Диери) – Квинслендтің қашықтағы батыс бөлігіндегі тіл. Карували тілінің аймағына Диамантина округі кеңесінің жергілікті басқару шегіндегі ландшафт кіреді, оның ішінде Бетуота және Хэддон Корнер елді мекендері бар. Хэддон бұрышы 1880 жылы Квинсленд пен Оңтүстік Австралия арасындағы шекараның батыс бөлігін 1879 және 1880 жылдары жүргізілген ресми сараптама кезінде белгіленді. Оның белгіленуі сол кездегі сараптамалық жетістік болды. Заң бойынша 141-ші меридиан Квинслендтің батыс шекарасы деп есептелсе де, бас геодезист Август Чарльз Грегори оған қарама-қарсы пікірде болды. 1860 жылғы 28 қыркүйектегі меморандумында ол: «Батыс шекарасы 141-ші меридиан болып көрінеді; бірақ, бұл колонияны құруға арналған патенттік қағаздарда нақты сипатталмаған болуы мүмкін, болашақта елдің табиғи ерекшеліктері туралы толық ақпарат жиналғанда түзетулер енгізу үшін, осылайша жасалды. Қазір 141-ші меридиан «Уәделер жазығы» деп аталатын аймақтан өтеді және Шығыс жағалауда [Карпентария шығанағында] порттар жоқ. Сондықтан шекара ретінде 138-ші меридианды қабылдаған жөн, өйткені бұл сызық құнарсыз жерлерден өтеді және «Зерттеушінің жолын» [бекініс] Квинсленд шегіне жақындатады» деді. Жауап ретінде, Колониялар хатшысы 1861 жылғы 14 желтоқсандағы депешасында 138-ші бойлық меридианына ұсынылған қосылуды 24 және 25 Виктория, 44-ші заң бойынша күштен шығару керектігін мәлімдеді. Бұл Сэр Джордж Боуэннің 1862 жылғы 18 қаңтардағы депешасына себеп болды, онда Квинсленд осы аумақты уақытша бақылауға алғанын хабарлады. Кейін 1862 жылғы 12 сәуірде «Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясының 26-шы оңтүстік ендіктің солтүстігінде және 141-ші және 138-ші шығыс бойлықтары арасындағы бөлігіне» қосылу туралы патенттік қағаздар жарияланды. Александр Хатчисон Салмонд 1850 жылы Шотландияда дүниеге келді. Ол 1864 жылы отбасымен Рокхэмптонға келгенге дейін британдық сауда флотында курсант болып, навигациялық дағдыларды меңгерді. Оның мансабы Австралияның шалғай аймақтарында өтті. Салмонд 1878 жылы лицензияланған геодезист болды және 1890 жылдардың басында Батыс Австралияның алтын кен орындарына тартылғанға дейін Кунамуллада жұмыс істеді. Содан кейін ол Калгурлиде және солтүстік-батыстағы Карнарвонда жұмыс істеді. 1903 жылы ол Кимберли аймағына экспедиция ұйымдастырды және Салмонд өзені (Виндхэм маңы) оның құрметіне аталды. 1880 жылы Квинсленд пен Оңтүстік Австралия шекарасын сараптау аяқталғаннан кейін, шекара бойындағы жерлерге қызығушылық жаңадан туды, өйткені сумен қамтамасыз етілген жерлер бұрын алынған еді. Сумен қамтамасыз ету үшін аз жауын-шашынға және құдықтарды қазуға тәуелді болғандықтан, бұл жерлер Диамантинаның су тасқынына ұшыраған жерлерге қарағанда нашаррақ деп есептелді. 1880 жылы Уильям және Джон Хасти Хоуи, Квинсленд шекарасының жағында жер иеленгендер, Оңтүстік Австралияның солтүстік-шығыс бұрышындағы Хэддон Даунсты иеленді, ол шекара бұрышына оның атын берді. Хэддон Даунс қазір басқа ертедегі иелікке, Кордильо Даунсқа, кіреді. Геодезистер тапсырманы орындау кезінде кездескен үлкен физикалық қиындықтарды ескере отырып, Квинсленд пен Оңтүстік Австралия шекарасын сараптау әсерлі болды. Бүгінде жаһандық позициялау жүйелері (GPS) ендік және бойлық бойынша нақты орынды анықтау үшін қолданылады, сондай-ақ Квинсленд пен Оңтүстік Австралия арасындағы 26 градус оңтүстік ендік және 141 градус шығыс бойлықтағы көзделген бұрыш толыққанды орындалмағаны белгілі болды. Алайда, Квинслендтің шекараларды жариялау туралы 1982 жылғы заңы «Мемлекеттің әрбір жер шекарасы, ендік параллеліне немесе бойлық меридианына сілтеме жасай отырып, патенттік қағаздарда анықталған, 1900 жылға дейін жер бетінде белгіленіп, тұрақты шекара болып табылады және әрқашан болды» деп растады. Сонымен қатар, жер бетіндегі тектоникалық плиталардың қозғалысы кез келген жердің ендігі мен бойлығы уақыт өте келе баяу өзгеруі мүмкін. Бұрыш бағанасы сараптамалық белгі ретінде 2003 жылғы сараптама және картографиялық инфрақұрылым туралы заңға және 2004 жылғы сараптама және картографиялық инфрақұрылым туралы ережеге сәйкес қорғалады, онда белгілі шарттар орындалмаса, ешкім сараптамалық белгіге кедергі келтіре алмайды. Бұрынғы ағаш бағананың орнына бетон бағана орнатылды.

Karuwali (also known as Garuwali, Dieri) is a language of far western Queensland. The Karuwali language region includes the landscape within the local government boundaries of the Diamantina Shire Council, including the localities of Betoota and Haddon Corner. Haddon Corner, marked in 1880 during the official survey of the western section of the border between Queensland and South Australia undertaken in 1879 1880, defines the north eastern corner between Queensland and South Australia. Its marking was a surveying feat of its time. Although legal opinion advised that the 141st meridian was the western boundary of Queensland, Surveyor General Augustus Charles Gregory believed otherwise. In a memorandum of 28 September 1860 he wrote "the western boundary appears to be the 141st meridian; but it is probable that it was not described in the Letters Patent erecting the Colony, with greater distinctness, expressly with a view to a future adjustment, when more certain information should have been collected as to the natural features of the country It is now submitted that the 141st meridian passes through the tract of country known as the "Plains of Promise" and that the Eastern shore [of the Gulf of Carpentaria] possesses no harbours. It would therefore be desirable to adopt the 138th meridian as the boundary; as that line would pass through a barren tract of country, and bring "Investigator's Road' [an anchorage] within the limits of Queensland.' In response, a despatch dated 14 December 1861 from the Secretary of State for the Colonies advised that the proposed annexation to the 138th Meridian of longitude should be revoked under Act 24 and 25 Victoria, c.44. This immediately provoked a despatch from Sir George Bowen, dated 18 January 1862, stating that Queensland had taken provisional control of this area. Subsequently, on 12 April 1862 Letters Patent were issued describing the accession of "so much of our Colony of New South Wales as lies to the northward of the 26th parallel of south latitude and between the 141st and 138th meridian of east longitude ". Alexander Hutchison Salmond was born in Scotland in 1850. He acquired navigational skills as a cadet in the British merchant navy before arriving with his family in Rockhampton in 1864. His career was spent working in the remote Australian inland. Salmond became a licensed surveyor in 1878 and was based in Cunnamulla until lured to the Western Australian goldfields in the early 1890s. Thereafter he worked in Kalgoorlie and in Carnarvon in the northwest. In 1903 he led an expedition into the Kimberley region and the Salmond River (near Wyndham) is named after him. Following the completion of the Queensland South Australian border survey in 1880, there was renewed interest in the land along the border as well watered country had already been taken. Dependent for its water supplies on a scanty rainfall and the sinking of wells, this land had been ignored in favour of land further west on the Diamantina flood plains. In 1880 William and John Hastie Howie, who already held land on the Queensland side of the border, took up Haddon Downs, the north eastern corner of South Australia which gave the border corner its name. Haddon Downs is now part of another early holding, Cordillo Downs. Given the enormous physical difficulties which the surveyors faced in the task, their survey of the Queensland South Australian border was impressive. Today, Global Positioning Systems (or GPS) are used pinpoint place by longitude and latitude more accurately, and now it is known that the intended corner between Queensland and South Australia at 26 degrees S 141 degrees E was not completely achieved. However, The Queensland Boundaries Declaratory Act 1982 confirmed "that each land boundary of the State as defined in the Letters Patent by reference to a parallel of latitude or a meridian of longitude is and always has been the boundary permanently fixed by marking it upon on the surface of the earth before 1900 ". Also the movement of tectonic plates on the earth means that the longitude and latitude of any place on earth may change slowly over time. The corner post as a survey mark is protected under the Survey and Mapping Infrastructure Act 2003 and the Survey and Mapping Infrastructure Regulation 2004 whereby a person must not interfere with a survey mark unless certain conditions are met. The original timber corner post has been replaced by a concrete pillar.

Мұра тізімі

Хэддон бұрышы 2012 жылдың 9 қарашасында Квинсленд мұралық тізіліміне енгізілді, себебі ол төмендегі талаптарға сай келді.