Кіріспе

Американдық философ Джеймс Фергюсон Конант (1958 жылдың 10 маусымында туған) – Чикаго университетіндегі американдық философ. Ол тіл философиясы, этика және метафилософия салаларында көптеген еңбектер жазған. Ол Витгенштейн туралы жазған еңбектерімен және Кора Даймонд бастаған Витгенштейннің жаңа түсіндіру мектебімен байланысы үшін ең жақсы танымал.

Өмір және мансап

Конант Жапонияның Киото қаласында американдық ата-аналардан дүниеге келді. Ол Гарвард университетінің бұрынғы президенті Джеймс Брайант Конанттың немересі. 14 жасында ол Филлипс Эксетер академиясына қабылданды. 1982 жылы Гарвард колледжінде философия және ғылым тарихы саласында бакалавр дәрежесін, ал 1990 жылы Гарвард университетінде философия докторы ғылымын қорғады. 1990-1999 жылдары Питтсбург университетінің философия факультетінде жұмыс істеді, содан кейін Чикаго университетінің философия профессоры болды. 2012 жылдың желтоқсанында Лейпциг университетінің Аналитикалық неміс идеализмі орталығының ортақ директоры болды, ал 2017 жылдың шілдесінде Лейпциг университетінің Гумбольдт профессоры болып тағайындалды. Қазіргі таңда Лейпцигте қосымша профессор болып жұмыс істейді.

Философиялық еңбектері

1990 жылдардың ортасынан бастап Конант, Кора Даймондпен бірге Витгенштейннің ерте туындыларын "шешімді оқу" бағытында дамытты, бұл философтың философияға қатысты ерте және кейінгі көзқарастары арасындағы, әсіресе оның "Логика-философиялық трактаты" мен "Философиялық зерттеулер" арасындағы ұмытылған тұрақтылықты ашуға бағытталған. Конант аналитикалық философия тарихының басқа да салаларына үлес қосты, атап айтқанда Готлоб Фреге мен Рудольф Карнаптың еңбектері туралы, сондай-ақ осы екі ойшылдың және Витгенштейннің пікірлері арасындағы байланыс туралы жазды. Конанттың туындыларындағы маңызды тақырып – Иммануил Канттың идеялары мен Канттық дәстүрдің, жалпы алғанда, аналитикалық дәстүрмен байланысы. Конанттың жұмыстарында философиялық күмәнділік тақырыбы да жиі кездеседі. Осы орайда ол екі түрлі күмәнділікті ажыратады, оларды ол тиісінше картезиандық күмәнділік және канттық күмәнділік деп атайды. 2020 жылы Гарвард университетінің баспасы София Мигенстің редакциялаған 1100 беттік "Логикалық бөтен: Конант және оның сыншылары" атты жинағын жариялады. Жинакқа Конанттың 1991 жылғы "Логикалық жат ойды іздеу" мақаласы және Джоселин Бенуа, Мэтью Бойл, Мартин Густафсон, Арата Хамаваки, Адриан Мур, Барри Страуд, Питер Салливан және Чарльз Трэвис сегіз философтың оған қатысты ойлары қоса біріктірілген, содан кейін Конанттың оларға жауаптары келтірілген.

Марапаттар

2016 жылы Конант Германияның ең жоғары халықаралық ғылыми сыйлығы – Александр фон Гумбольдт профессорлық ғылыми сыйлығын алуға таңдалған үш шетелдік ғалымның бірі болды. 2012 жылы Джеймс Конант Германиядағы гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдарды халықаралық деңгейде дамытуға бағытталған, Гумбольдт қорының бес жылдық Аннелизе Майер ғылыми сыйлығын алды. 2011 жылдың жазында Португалиядағы Порто университетінің Философия институты Джеймс Конанттың "Логикалық шет елдік ойды іздеу" мақаласы жарық көргеніне 20 жыл толуына арналған "Логикалық шет елдік 20 жасында" тақырыбында конференция өткізді.