Кіріспе

Стенверк (франц. Steenwerk) – Францияның солтүстігіндегі Нор департаментіндегі француз Фландриясындағы коммуна. Ол Лилльдің шамамен солтүстігінде орналасқан. Стенверк тұрғындары Стенверкуа деп аталады. Бұл жерде Стенверктің 100 км жаяу жүгіру жарысы өтеді, онда негізінен марафон ұйымдастырылады, бірақ жергілікті тұрғындардың көпшілігі бір айналымды (шамамен) жаяу өтуді ұнатады. Стенверкте Нор департаментіндегі дәстүр бойынша, Тотор деп аталатын жеке фестивальді алып тағы да бар, ол ең биік алпауыттардың бірі, шамамен өлшенген. Басқа да қызықты орындардың қатарында Ауыл өмірі мұражайы, сондай-ақ үш Ұлттар Достастығының әскери зираттары және Бірінші дүниежүзілік соғыстың неміс әскери зираты бар.

Тарих

Штенверк франктар құрған қала. Алғаш рет 12 ғасырда, 1160 жылы Ла Бекк шапқан кезде айтылған, ол Сент-Янс-Капеллден келген. Сауданы қаланың негізін қалаушы Ла Бекк бастады, ол Лис өзеніне дейін шлюздермен арналар салды. Жергілікті тоқымашылар маталарын қала орталығындағы портқа жеткізе алды, содан кейін олар киім шығаратын Арментьер қаласына жіберілді. Бұл қайықтар "маршептер", яғни "сауда қайықтары" деп аталатын, түбі тегіс қайықтар болатын. Осы қайықтардың көмегімен жергілікті шаруалар өз өнімдерін көршілес қалаларға жеткізе алды. Осындай қайықтар 19 ғасырдың ортасына дейін пайдаланылды.

Көлік

Стенверк Кале мен Лилль қалаларының арасында және Бельгия шекарасына өте жақын орналасқан. A25 тас жолы арқылы екі қаладан да оңай жетіп баруға болады. Стенверк Лилль Фонтинет теміржолының Кале-Вилль бөлігінде, Лилль Фландрия станциясына дейін созылған.

Ауыл өмірінің мұражайы

XVIII ғасырдың басында ескі шаруашылықтың орталық ауласында салынған бұл музей 1850-1950 жылдар аралығындағы фламанд ауылының тұрмысын және кәсіптерін көрсетеді. 1500 шаршы метрден астам көрме алаңына ие музейде шаруа өміріне куә болатын 6000-нан астам зат бар. Көрмеде амбар, астық сақтау қоймасы, мал төлқұжаттары, шөп сақтау қоймасы, көкөніс бақшасы, жеміс бағы, жайылым, тұрақ, дендропарк ұсынылған. Үйге қатысты экспонаттардың ішінде ас үй, жатын бөлме, қонақ бөлме, нан пісіру, кір жуу және жертөле бар. Ауылдық өмір дүкендер, таверна, азық-түлік дүкені, шляпник, нан пісіру, ет дүкені, аяқ киім шебері, дәріхана, себетші және шаштараз арқылы бейнеленген. Сондай-ақ мектеп және сабан тоқушы, жүн ируші, жекей шебер, ағаш өңдеуші, ыдыс жасаушы, дөңгелек жасаушы, темір ұстасы және балықшы сияқты бірнеше кәсіпорындар бар.

Органдар фермасы

Бұл мұражай механикалық аспаптар, механикалық орган, музыка қораптары, фонографтар және механикалық пианинолар коллекциясын ұсынады. Әлемде санаулы ғана қалған механикалық скрипка да бар.

Тотор: фестивальдің алып

Тотор – 1933 жылы алғаш рет таныстырылған және түрлі мереке күндері қолданылатын процессиялық алып. Оның денесі жергілікті ағаш шебері мен шеңбер жасаушы жасаған ағаштан құралған, ал папье-маше басы Лилль қаласынан сатып алынып, велосипедпен Стенверкке жеткізілген. Оның биіктігі және салмағы, өкінішке орай, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жоғалып кетті. 1947 жылы одан әлдеқайда кішкентайы жасалды, бірақ мереке күндерін тойлау дәстүрі азайғандықтан, бұл алып ылғалды сақтау жағдайында бұзылып қалды. Содан бері тағы екі Тотор жасалды, біреуі 1978 жылы, ал қазір қолданылып жүргені – 2006 жылы. Бұл екеуінің де пішіні мен мөлшері бірдей, киіммен бірге салмағы құрайды.

Воншель: дәстүрлі музыка мен би

Стенверкте айтылатын солтүстік француз диалектісінде "Vonchelle" – бұл байлауыш, түбі тереңге түсетін өсімдік. Осы қасиеті үшін бұл атау Стенверкте дәстүрлі билер мен музыка орындайтын топқа берілді. "Vonchelle" тобы 1981 жылдың қыркүйегінде құрылды. Алғашқыда топ фламандтық дәстүрлі билерді танып-үйренуге және оларды үйретуге бағытталған, бірақ он жыл өткен соң музыкалық топ құрылды және "Vonchelle" толығымен фольклорлық өнер саласына енді. Олардың репертуарында квадрильдер, айналма билер, скоттиш, полькалар және вальстер бар. Сонымен қатар, олар фламандтық дәстүрлі мұрадан, ирландтық репертуардан (мысалы, джигтер, айналма билер және т.б.), сондай-ақ Францияның орталық аймағынан (мысалы, бурре) үлгі алған туындыларды орындайды. Олар қолданатын аспаптардың саны көп: сыбызғы, флейта, қалайы сыбызғы, кларнет, ирланд қасықтары, скрипка, гитара, гармоника, мандолина, дербука, бодран және аккордеон.

Шомылдыру рәсімін жасаған Қасиетті Иоанн шіркеуі

Иоанн Креститель шіркеуі римдік ғибадатхана орнында салынған және 1182 жылы тұңғыш рет айтылған. Ішінде 1587 жылғы шомылу тағы бар. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде шіркеу қиратылған, бірақ 1923 жылы Лилль қаласынан келген сәулетші Арман Лемейдің жобасы бойынша қайта жаңартылған. Ол негізгі залдан және екі қанаттан тұрады. Ғанада Пьер Турпин жасаған, лилльдік шыны шеберінің әйнек терезелері Иоанн Крестительдің өмірін бейнелейді. Шіркеудің ішінде 1951 жылы жасалған, 1/50 масштабты шіркеудің моделін көруге болады.

Қасірет Ханымымыздың шіркеуі

1850 жылы Стенверкке қарасты, бірақ жолдан бір шақырымнан астам қашықтықта орналасқан Ла-Круа-ду-Бак ауылының тұрғындары, Стенверк шіркеуінің пастыры, қалалық кеңес және жергілікті саудагерлердің қарсылығына қарамастан, шіркеу салу жобасын жасады. Аман Чио мырза жер учаскесін ұсынды. Ла-Круа-ду-Бак тұрғындарының кейбіреуі ақша берсе, енді біреулері еңбектерімен және материалдарымен көмектесті, соның арқасында Мұң-айлалы Ана шіркеуі салынды. Шіркеу аяқталған соң, тұрғындар диоцезден дін қызметкерін сұрады, бірақ епископ Стенверктегі қарсылықты білгендіктен бас тартты. Сонда тұрғындар протестант пасторын іздеуге мәжбүр боларын айтты, алайда, жарылысқа дейін епископ пікірін өзгертті және 1870 жылдың 26 қаңтарында жеке пастыры – аббат Лелеумен жаңа шіркеу құрды. Шіркеудің ішкі жағы халыққа таныс әулиелердің 27 мүсінімен безендірілген. Осы себепті бұл шіркеу "халықтық сенімнің қазынасы" деп те аталады.

Жол бойындағы шіркеулер

Францияның көптеген аймақтарындағыдай, Штенверкте және оның төңірегінде жол бойындағы киіз үйлер мен шағын шіркеулерді көруге болады. Әр киіз үй шатыры бар кішкентай құрылыс, ол адамдар жолдан өте жатқанда дұға ететін орын ретінде салынған. Штенверк қаласы мен "Крои дю Бак" шағын ауылының маңында 25 киіз үй шашырап жатыр. Ең көне киіз үй 16 ғасырға дейін соққанда, ал ең жаңасы 1979 жылы тұрғызылған Әйе Рита шіркеуі.

Фламанд үйі

Фламанд үйі 1890 жылы Пьер Дютридің бастамасымен, готикалық жаңғырту стилінде салынды, себебі ол Брюгге қаласын жақсы көріп, онда екі досы болған. Брюггедегі ескерткіштерді қалпына келтірумен танымал болған Брюггелік сәулетші Стивен Тиммериді үйдің жобасын жасау және құрылысын басқару үшін шақырды. Ғимаратты салған барлық шеберлер – кірпіш қалаушылар, тас қалаушылар, ағаш ұсталары осы бельгиялық қаладан келген. 1982 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Андре Дютри үйді қалаға бір символдық франкқа сыйға берді. Кейін ол мұражайға айналдырылды. Фасад жылдар өте тозығып, бірақ 1994 жылы толығымен қалпына келтірілді. Ішкі жабдықталу 1999 жылдың соңында аяқталды. 1980 жылдан бері тарихи ескерткіш ретінде тіркелген.

Ирис павильоны

Павильон де Айрис бұрынғыда тұрғын үй, сауда, өнеркәсіп және емдеу орталығы ретінде пайдаланылса, қазір Лис аңғары туристік ақпарат бюросы орналасқан. Пастельді түстердегі қасбетінің бүкіл биіктігі бойымен ағаш суреті салынған.