Кіріспе

Капитолий кинотеатры (1920 жылы салынған, 1970 жылы бұзылған) – Канаданың Онтарио провинциясының Оттава қаласында салынған ең ірі кинотеатр және қаланың жалғыз нағыз кино сарайы болған. 1920 жылы ашылған, 2530 орындық кинотеатр, белгілі театр архитекторларының бірі Томас В. Лэмб жобалаған ең үздік кинотеатрлардың қатарында саналды.

Үлкен ашылу салтанаты

Капитолий Куин-стрит пен Банк-стриттің оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан және 1920 жылдың 8 қарашасында Лоуз желісімен ашылған. Жаңа театрдың құрметіне Нью-Йорк қаласынан арнайы пойыз Оттаваның Юнион вокзалына келді, онда Маркус Лоу, Томас Лэмб және сол кездегі оннан астам үнсіз кино жұлдыздары, соның ішінде Мэтт Мур және Техас Гвинан болды. Пойызды генерал-губернатордың Foot Guards әскері мен мыңдаған кино жанкүйерлері қарсы алды. Келушілерді автомобильдермен Эльгин көшесіндегі қалалық әкімдікке алып барды, онда қала әкімі Гарольд Фишер ресми қарсы алу рәсіміне қатысты. Қала бойынша қысқаша саяхаттан кейін, қонақтарды Парламент төбесінде Джеймс Александр Лугхид қарсы алды, содан кейін оларды Шато-Лориердегі қонақ үйлеріне апарып отырды. Автокөлік шеруінің қала арқылы өтетін әр кезеңінде жиналған көпшілік "қалың жұрт" деп сипатталды және "көре алмаған құштарлық" көріністері болды, деп жазды Оттава Citizen газеті. Кешкі ашылу шарасында Д.У. Гриффиттің "Махаббат гүлі" және "Көтеріңкі көңіл" комедиясы сияқты екі фильм, сондай-ақ төрт водевиль нөмірі көрсетілді. Билет ала алмаған көптеген адамдар кеш бойы театрдың сыртындағы тротуарда күтіп тұрды. Көрсетілімнен кейін той-думандар қалалық әкімдікте жалғасты, онда келген жұлдыздар мен жергілікті белгілі тұлғалар таң атқанға дейін тойлады, актриса Техас Гвинанның қала әкімінің креслосынан мерекелерді ұйымдастырғаны хабарланды. Келесі апталарда бұл той туралы жаңалықтар жанжалға ұласты, көптеген адамдар жергілікті биліктің кеңсесінде осындай әдепсіздіктерді өткізудің дұрыс еместігіне және қала қаражаты іс-шараға алкоголь сатып алуға жұмсалған-жоқ па деп күмән келтірді. Кейіннен қалалық кеңес мүшесі Наполеон Шампань "Оттава Citizen" газетінде тойға қатысқанын "мен үйленген ер адамдарға көмектесіп жаттым" деп қорғады.

Оттаваның көрнекті кинотеатры

Қала орталығындағы кино сарайлар дәуірінде театрлар әдетте басты көшенің тар кіреберісімен салынды, ал ұзын фойе көрермендер залына, ғимараттың арт жағында орналасқанға апарды. Бұл ғимараттың көп бөлігін қаланың шетіндегі арзан жерге салуға мүмкіндік берді. Торонтодағы Loews және Pantages театрлары, сондай-ақ Томас Лэмб жобалаған, осы тенденцияның классикалық мысалдары болды. Екі театрдың да Yonge көшесінде тар қасбеттері және артқы көшеде орналасқан көрермендер залы болды. Оттавадағы Loews театры ерекше болды, себебі ол қала орталығындағы ең жақсы жердің барлығын алып тұрды. Бұл Лэмбке театр үшін кең вестибюльді, әсем мәрмәр баспалдақ пен балюстраданы, колонналы мезонин мен үлкен кристалды шамшырақпен көмкерілген төбені жобалауға мүмкіндік берді. Көрермендер залы да әсерлі болды, сәнді аркасы, қолмен боялған күмбезі, жайлы орындықтары мен балконы бар еді. Capitol Солтүстік Америкадағы ең жақсы кино сарайлардың бірі деп есептелді. Джон Линдсей "Түнгі сарайлар" кітабында: "Көптегендер Оттава Capitol театрын Лэмбтың ең тартымды театры деп санайды", - деп жазды, және ол "ең әсем екі бөлікті баспалдақ пен вестибюльге" ие еді. Канададағы Loews-тің басты бәсекелесі, Famous Players, Queen Street-тегі Loews кинотеатрын басып озу үшін Sparks Street-те одан да үлкен флагман театр салуға уәде берді. Алайда, сол кездегі 150 000 халқы бар Оттава, Famous Players-тің мәлімдемелеріне қарамастан, екі 2500 орындық театрды ұстап тұруға шамасы келмеді. 1924 жылы Loews өзінің канадалық театрларын сатты, ал американдық Keith театрлар желісі (кейін RKO Pictures аталды) Оттава Loews үшін Famous Players-тен жоғары баға ұсынды. Кинотеатр "Keith's Vaudeville" деп аталды, ал жақын арада маркиз қайтадан "RKO Capitol" деп өзгертілді. Бес жыл бойы Famous Players жыл сайын Sparks Street-те бәсекелес кинотеатр салуға ниеттенгенін жариялады. 1929 жылы Famous Players RKO-ның канадалық операцияларымен бірікті, соның нәтижесінде Оттавадағы ең үлкен театр Famous Players желісінің бір бөлігіне айналды. Театрдың аты соңында "Capitol" деп өзгертілді. Водевиль дәуірі аяқталғаннан кейін де Capitol өзінің тарихы бойы негізгі кино бағдарламаларымен қатар музыкалық концерттер, спектакльдер және басқа да шараларды өткізіп келді. Capitol Ұлттық астана аймағындағы ең беделді көрермендер залы болды және қаланың мәдени және әлеуметтік өмірінің орталығы еді. Оның сахнасында Нельсон Эдди, Этель Бэрримор, Джон Гилгуд, Морис Шевалье, Майкл Редгрейв, Виктор Борж, Перл Бейли, Нат Кинг Коул, Владимир Хоровиц, Гленн Гулд, Метрополитен Опера Компаниясы, Корольдік филармониялық оркестрі және Торонто симфониялық оркестрі сынды көрнекті тұлғалар өнер көрсетті. Кейінірек The Who, Jimi Hendrix, Cream және Рави Шанкар Capitol сахнасында өнер көрсетті. Хендрикстің 1968 жылғы концерті мен The Who-ның 1969 жылғы Capitol-дегі концертінің жазбалары көп жылдар бойы әрбір орындаушының ең ізделісті bootleg жазбалары ретінде таралды (2001 жылы Хендрикстің 1968 жылғы bootleg жазбасы ақыры "Оттавада тірі" деген атпен ресми жазба ретінде шығарылды). The Who-ның орындауының жазбасы 2013 жылы қайта жаңартылған Tommy альбомымен бірге бонус дискі ретінде жарық көрді.

Құру

1964 жылы Famous Players компаниясы Капитолийді екі театрға бөліп, жақын орналасқан екі экранды Elgin театрының табысын қайталау ниетін білдірді. Бірақ компания бұл хабарламаны іске асырмады, мүмкін Капитолийдің Оттава қаласының басты сахнасы ретіндегі маңыздылығын ескергендіктен. Ұлттық өнер орталығының құрылысы жарияланғанда Капитолийдің тағдыры шешілді. 1960 жылдардың соңына қарай, Капитолийдің 2530 орындықтарын бір фильм көрсету арқылы толтыру мүмкін болмады. 1969 жылдың шілдесінде «Оттава Журналында» Famous Players компаниясының президенті Джордж Дестунис: «Бұл әдемі театр, бірақ ол өз уақытын өткізіп алды» деген пікірін айтты. Ұлттық өнер орталығы салынысымен қажетсіз деп танылған және мультиплекстер дәуірінде өткен заманға жатпайтын Капитолий 1970 жылдың 1 мамырында жабылып, кейіннен бұзылды. Соңғы ресми көрсетілген фильм – M*A*S*H, ал соңғы көрсетілім – сатылып кеткен қайырымдылық шарасы болды, онда сахналық қойылым мен Мэри Пикфордтың «Поллианна» фильмінің арнайы көрсетілімі ұйымдастырылды. Шараны Алекс Требек жүргізді, ал көрермендер «Auld Lang Syne» әнін шын көңілмен орындап, көрсетімді аяқтады. Оттава тұрғындары бұзуды тоқтатуға тырысты, бірақ Онтарио провинциясының үкіметі мұраны қорғау заңнамасын тағы бес жыл қабылдамады. Капитолийдің орнына үш экранды «Капитолий алаңы» мультиплексі бар кеңсе ғимараты салынды. «Капитолий алаңы» 1999 жылы жабылып, кеңсе кеңістігіне айналдырылды.