Кіріспе

Валенсиялық асхана – Испанияның Валенсия қауымдастығында дайындалатын Жерорта теңізі асханасы. Оның негізгі ингредиенттері көкөністер, теңіз өнімдері және ет. Әлем жұртты паэлья сияқты күріш тағамдарымен және цитрус жемістерімен танымал. Көршілес аймақтардың асханалары Валенсия гастрономиясына маңызды үлес қосып, одан да әсер алды, соның ішінде Балеар аралдарының, Каталонияның, Арагонның, Манчеганың және Мурсияның асханалары бар.

Негізгі тағамдар

Паэлья. Валенсияның ең танымал тағамдарының бірі – ең жаңасы. Көптеген қалалар паэльяның туған жері деп есептегенмен, оның түпкілікті мекені Альбуфера мен Рибера деп саналады, олар Валенсиядан оңтүстікке қарай орналасқан. Оны екі негізгі түрінде кездестіруге болады: тауық және қоян етімен немесе теңіз өнімдерімен. Бүгінде паэльяны бүкіл әлемде, әсіресе Испания мен Латын Америкасында таба аласыз. Атауы валенсия тілінде «паэлья» деп аталатын үлкен табадан шыққан. Арро́с не́гре. Паэльяда кальмар мен кальмар сиябымен пісірілген күріш. Арро́с амб ко́ниль и караго́льс. Паэльяда басқа да ингредиенттермен бірге қоян мен шұжықтармен пісірілген күріш тағамы. Бұл Валенсияның оңтүстігінде және әсіресе Виналопо аудандарында кең таралған. Арро́с ал форн. Пеште пісірілген күріш тағамы, көбінесе сосиска, нут және картоптан тұрады, әдетте жергілікті дәстүрлі сорпаның қалдықтарынан жасалады. Фидеуа́. Ласточка және теңіз өнімдеріне негізделген тағам, Валенсия жағалауына тән және бастапқыда Гандиядан шыққан. Арро́с амб ко́стра. Арро́с ал форнның бір түрі, бірақ жұмыртқамен жабылған, бұл атаудағы «қабық» береді. Бұл Валенсияның оңтүстігінде және әсіресе Эльчеде кең таралған. Гаспачо́. Оңтүстік және орталық Испанияның барлық аймақтарында танымал испан тағамы. Валенсия аймағында ол оңтүстік және ішкі аймақтарға тән және шұбатастың мәнін білдіретін жазғы тағам. Арро́с а ба́нда. Валенсия жағалауына тән, күріш, балық және сарымсақтан жасалған қарапайым дайындама. Эмботи́тс. Сақталған шұжықтар. Собрасса́да – Маринада өндірілетін Мальоркаға тән ет өнімі. Болли́т. Көкөніс сорпасы. Суке́т де пе́йш. Буйябеске ұқсас, балық, картоп, сарымсақ және балықтан жасалған сорпа. Аль и пе́бре. Валенсия қаласының және оңтүстікке қарайғы аймақтың ерекше тағамы, құрамында бұрыш, сарымсақ және картоппен бірге балық бар. Эскара́т немесе Перика́на Алькой тауларында. Бұл пісірілген бұрыш пен тұздалған балықтың қоспасы. Периканаға сарымсақ та қосылады. Эспенка́т. Пісірілген көкөністер, әдетте бұрыш және баклажан, бірақ басқа көкөністер де қосылуы мүмкін. Ко́кес. Ежелгі жергілікті тұзды нан.

Сорттар

Аллиоли. Бұл батыс Жерорта теңізі аймағында кең таралған, сарымсақ пен зәйтүн майын араластыру арқылы жасалатын, кейде жұмыртқа қосылатын қою соус. Әдетте сары түсті болады. Мулладор. Бұл соустың құрамы әртүрлі болуы мүмкін, бірақ томат міндетті түрде кіреді. Қалған ингредиенттер жыл мезгіліне және аймақтағы қол жетімді көкөністерге байланысты. Осы сияқты дайындамалар Жерорта теңізінің бойында көптеп кездеседі. Бұл соустың басқаша атаулары: Каталонияда – "самфайна", Майоркада – "томакат" немесе "томбет", Францияда – рататуй, ал Италияда – "сальса наполетана" қарапайымрақ. Алкойда және оңтүстік аймақтарда бұл соустың құрамына, Кастилия-ла-Маншаға тән "писто" сияқты, тунец қосылуы мүмкін. Пикада. Бұл ұнтақталған жаңғақтан (әдетте бадамнан), зәйтүн майынан, петрушкадан және аздап сүттен тұратын соус. Көбінесе балық тағамдарына беріледі.

Шараптар мен ликёрлер

Валенсиялық шараптар да жоғары бағаланады, олардың үш қорғалған атауы бар: Аликанте, Утиль-Рекена және Валенсия. Утиль-Рекенада шарап "cava" атауымен өндіріледі. Ал мускат (кейде "moscatell" деп, сондай-ақ "mistela" деп те аталады) Дения маңындағы Марина Альта аймағында Аликанте қорғалған атауымен, сондай-ақ Турис, Честе, Годелета және олардың төңірегінде Валенсия қорғалған атауымен өндіріледі.