Кіріспе

Теодор Рузвельт ағаның әкесі

Теодор Рузвельт (22 қыркүйек 1831 – 9 ақпан 1878) – американдық кәсіпкер және қайырымдылық жасаушы. Рузвельт президент Теодор Рузвельттің әкесі және бірінші ханым Элеонора Рузвельттің әкесі болды. Ол Roosevelt & Son компаниясының шыны тақтасын импорттаумен айналысатын мүшесі болды. Рузвельт Нью-Йорк қаласының балаларға көмек қорының құрылуына көмектесті. Осыған байланысты, және көбінесе оның бастамасымен, газет сатушыларға арналған тұрақты жатақхана ашылды. Онде түнгі уақытта жүздеген қаңғыбас балаларға бес центке жылы бөлмеде таза төсек берілді, бұл ең арзан қонақ үйлерден де төмен баға болды. Сондай-ақ, ол Метрополитен өнер мұражайының, Америка табиғи тарих мұражайының және Нью-Йорк балалар ортопедиялық ауруханасының құрылуына да көмектесті. Нью-Йорк қоғамының өміріне белсенді қатысқан ол, бір тарихшының айтуынша, "игі амалдар мен жақсы көңіл көтерудің" адамы болған. 1877 жылдың желтоқсанында Рузвельт Нью-Йорк портының басшысы лауазымына ұсынылды, бірақ АҚШ Сенаты оны мақұлдамады.

Азамат соғысы кезінде Одаққа қолдау көрсету

Теодор аға Азамат соғысы кезінде Одақтың белсенді қолдаушысы болды. Ол Солтүстік мүддесін ілгерілету үшін құрылған "Одақ лигасы клубының" негіздеуші мүшелерінің бірі еді. Ол осындай ретінде тізімделмеген, себебі оның әйелі Конфедерацияға адал қолдау көрсеткен, ал оның інілері Ирвин Стивенс Буллок және Джеймс Данвудди Буллок Конфедерация армиясы үшін күресті. Мүмкін, оның Конфедерация армиясын белсенді қолдауы себепті Теодор аға Потомак армиясындағы әскери міндетін орындау үшін ауыстырушы жалдаған. Соғыс кезінде ол және екі досы, Уильям Эрл Додж және Теодор Б. Бронсон, үйде қалған отбасыларын қолдау үшін әскерлердің жалақысынан үлескерлік жүйесін (Allotment System) құрды. Содан кейін ол Вашингтонға барып, осы жүйені қолдау үшін лоббилеу жұмыстарын жүргізіп, Абрахам Линкольннің көмегімен оның қабылдануын қамтамасыз етті. Теодор аға мен мырза Додж Нью-Йорк штатынан үлескерлік комиссарлары болып тағайындалды. Олар өз қаражатымен Потомак армиясының Нью-Йорк штатындағы барлық бөлімдерін аралап, осы бағдарламаны түсіндіріп, қызығушылық білдіргендерді тіркеді, бұл үлкен табысқа жеткізді. 1864 жылы Одақ лигасы клубы Потомак армиясына Алғыс айту күніне арналған тамақ пен азық-түлік жинады. Теодор аға әскерге көрсетілген осы жомарт қолдау үшін қазынашы қызметін атқарды. Рузвельт аға 1864 жылғы желтоқсан айындағы Одақ лигасының есебінде алынған барлық қайырымдылықтарды егжей-тегжейлі тізімдеді.

Ортопедиялық аурухана

Рузвельт Нью-Йорк ортопедиялық ауруханасын құрды. Оның кіші қызы Корин оның қалай пайда болғаны туралы осылай жазды: Бами қисық омыртқамен дүниеге келді, ал Рузвельт балалардағы физикалық кемшіліктерді емдеудің жаңа әдістерін, соның ішінде тіректер мен басқа да құралдарды жасаған жас дәрігер Чарльз Файетт Тейлорды тапты. Содан кейін Рузвельт Нью-Йорк қаласының жоғарғы топтары үшін әлеуметтік кеш ұйымдастырды. Бірақ кешті күтіп келгендерге үлкен күйзеліс болды – олар өздеріне арнайы жасалған тіректермен жүрген кішкентай балаларды көрді. Көрініске қозғалып, көздерінен жас шығарған ең бай әйелдердің бірі, Шарлотта Огуста Гиббс (финансист және қайырымдылық шараларын қолдаушы Джон Джейкоб Астор III-тің әйелі) былай деді: "Теодор, сіз дұрыс айтасыз; осы балаларды емдеп, қайтадан белсенді азаматтарға айналдыру керек, мен де өз үлесімді қосамын". Сол күні аурухананы ашуға қажетті сома жиналды. Рузвельттың достары оның келе жатқанын көріп, көзіндегі шараны байқап, "Бұл жолы нешеге дейін барасың, Теодор?" деп сұрайтын.

Басқа да қайырымдылық мүдделері

Ньюсбойлар жатақ үйіне (жоғарыда көрсетілгендей) үлкен қаржылай көмек көрсетуден өзге, ол Жас ерлер христиан қауымдастығына да үлес қосты, Біріккен қайырымдылық бюросын құрды және Нью-Йорк штатының қайырымдылық жөніндегі кеңесінің комиссары болды. Сонымен қатар, ол Метрополитен өнер мұражайы мен Америка табиғи тарих мұражайының директоры қызметін атқарды.

Нью-Йорк портының коллекторына ұсынылу

1877 жылдың қазан айында Рузвельтті президент Рутерфорд Хейз Нью-Йорк портының кеден басқарушысы лауазымына ұсынды. Хейздің Рузвельтті ұсынуының басты себептерінің бірі – Хейз сыбайлас жемқор деп есептейтін және қазіргі басқарушы, болашақ президент Честер А. Артурдың қайта тағайындалуын талап еткен Нью-Йорк сенаторы Роско Конклингті әлсіздету еді. Конклинг, Сенаттың тағайындауды қарастыруға міндеттелген комиссия мүшесі ретінде, үздіріссіз кешіктіру тактикасын қолданды, нәтижеде болған тартыс ұлттық жаңалыққа айналды және Рузвельт әкесін қорланған және көңілі қалып, күйреген сезімде қалдырды.

Өлім

Нью-Йорк портының коллекторы лауазымына үміткерлерді қарау процесі созылып жатқанда, Рузвельт асқазан-ішек жүйесіндегі ісіктен қатты асқазан ауруларына ұшырады, бірақ оған перитонит деген дұрыс емес диагноз қойылды. Желтоқсан айында, Сенатта 25-ке қарсы 31 дауыспен оның тағайындалуы қабылданбағаннан кейін екі күн өткен соң, Рузвельт құлап түсті. Рузвельт аға 46 жасқа толыпты. Балаларын күнделікті дұғаға шақыратын, дінге берілген христиан болған Рузвельттің жаназасы Бесінші авенюдегі пресвитериан шіркеуінде өтті, ол адамдарға толы болды. Оның бұрынғы пасторы (Уильям Адамс) қызмет барысында сөз сөйлегенде бірнеше рет дауысы дірілдеді. Теодор Рузвельт кіші әкесінің ерте қайтысынан терең қиналып, айлар бойы үлкен қайғыда болды.

Тұрғын үйлер

1853 жылы үйленгеннен кейін бір жыл өткен соң Рузвельттер Манхэттендегі 20-шы Шығыс көшесіндегі 28-ші үйге көшіп барды. Олардың барлық балалары сол жерде дүниеге келді. Үй 1916 жылы бұзылды. 1919 жылы президент Рузвельт қайтыс болғаннан кейін бос тұрған жер сатып алынып, үй Теодор Рузвельт туған жері ұлттық тарихи ескерткіші ретінде қайта жаңартылды. 1872 жылы Рузвельт отбасы 57-ші Батыс көшесіндегі 6-шы үйге көшіп барды, онда Теодор ағасы 1878 жылы қайтыс болды.