Кіріспе

Американдық баспагер (1841–1918)

Джеймс Гордон Беннетт кіші (10 мамыр 1841 – 14 мамыр 1918) – американдық баспагер. Ол Шотландиядан көшіп келген әкесі Джеймс Гордон Беннет аға (1795–1872) құрған «Нью-Йорк Геральд» газетінің баспашысы болды. Оны әкесінен ажырату үшін көбінесе Гордон Беннет деп атады. Оның көптеген спорттық жетістіктерінің ішінде АҚШ-та алғашқы поло және теннис матчтарын ұйымдастыру, сондай-ақ алғашқы трансокеандық яхта жарысын жеңіп алу бар. Ол Генри Мортон Стэнлидің Африкаға Дэвид Ливингстонды іздеуге аттанғанына және Солтүстік полюске жасалған апатты USS Jeannette экспедициясына демеушілік жасады. Беннеттің даулы беделі «Гордон Беннет!» деген тіркестің сенімсіздік таныту үшін қолданылуына себеп болды деп есептеледі.

Ерте өмір

Беннетт 1841 жылдың 10 мамырында Нью-Йорк қаласында, «Нью-Йорк Геральд» газетінің негізін қалаушы, редакторы және баспагері Джеймс Гордон Беннетт ағаның (1795–1872) отбасында дүниеге келді. Ол отбасыдағы жалғыз ұл болды. Ол көбінесе Францияда өсті және Эколь политехник мектебіне қатысты.

Жахталар

1861 жылы Беннетт жаңа салынған шхуна-яхтасы «Генриеттаны» Азамат соғысы кезінде АҚШ Теңіз қызметіне ұсынды. Сонымен қатар, Беннетт Теңіз қызметінде үшінші лейтенант (АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі прапорщик) шеніне кірісті және 1861 жылдың маусымынан бастап АҚШ Теңіз қызметінің «Генриетта» шхунасына (ол үкіметке берген яхтасы) тағайындалды. 1862 жылдың ақпан айына дейін ол Лонг-Айленд аймағында патрульдік қызмет атқарды, содан кейін Оңтүстік Каролина штатының Порт-Рояль қаласына жіберілді. 1862 жылдың 3 наурызында Беннетт Флоридадағы Фернандинаны басып алған флот құрамында «Генриеттаға» қолбасшылық етті. Беннетт пен «Генриетта» 1862 жылдың мамырында Нью-Йоркке оралып, бейбіт өмірге қайта оралды. 1866 жылы ол бірінші трансмұхиттық яхта жарысын ұтып алды. Жарыс үш американдық яхта арасында өтті: Пьер Лорилар IV-тің «Вестасы», Джордж және Фрэнк Осгудтың «Флитвинги» және «Генриетта». Әр яхтшы жеңімпаз бәрін алатын бәс тілгенде 30 мың доллар салды. Олар 1866 жылдың 11 желтоқсанында Нью-Джерси штатының Сэнди-Хук портынан батыс желдің күшті соғуымен Уайт аралындағы Идлс нүктесіне (маякпен әйгітлі ең батыс нүктесі) қарай старт алды. Беннетттің «Генриеттасы» 13 күн, 21 сағат, 55 минутта жеңіске жетті. 1867 жылдың сәуір айында Беннетт Брэдфордтан 75 мың долларға «L'Hirondelle» яхтасын сатып алды. 1867 жылдың мамырында Беннетт «L'Hirondelle» яхтасын жөндеп, оның атын «Dauntless» деп өзгертті. Ол қайтадан жасалып, шхуна ретінде жабдықталды. Беннетт оның ұзындығын 23 футқа (шамамен 7 метр) арттырды. Оның жаңа өлшемдері 121 фут (шамамен 37 метр), 25 фут (шамамен 7,6 метр) ені және 299 тонна салмаққа жетті. Ол «Намуна» атты паровая яхтасында қонақтарды күтіп қабылдады. Америкалық эмигрант суретшісі Джулиус ЛеБланк Стюарт яхтада бірнеше картиналар салған. 1870 жылдың 11 мамырында «Джеймс Гордон Беннетт», №6 пилоттық кемесі Уильямсбургтегі Лоуренс және Фолкс кеме жасау шеберханасынан суға түсірілді. Кемеге ат қою рәсімінде капитан Дэниел Ч. Чэпменнің қызы Кэти Чэпмен кемеге Джеймс Гордон Беннетт есімін берді. Беннетт 1873 жылдың 14 қазанында Нью-Йорк Яхт Клубында өткен Кейп Мей Челлендж Кубогы 140 мильдік (225 км) регатасында кубок пен жүлделерді табыс етті. Бұл жарыс Оулс Хед Пойнттан Нью-Джерсидегі Кейп Мей маякшасына және Санди-Хук Лайтшипке дейін өтті.

Ашулы оқиға

Беннет әдетте өзінің жарқыраған және кейде болжамсыз мінез-құлқымен қоғамды таң қалдырып, қызықтырды. 1877 жылы ол Кэролайн Мэймен болған қарым-қатынасын аяқтаған бір оқиғадан кейін Нью-Йорктен Еуропаға кетті. Әр түрлі мәліметтерге сәйкес, ол Мэй отбасының үйіне кешігіп, мас күйі келді, содан кейін үй иелерінің көз алдында каминге (кейбіреулердің айтуынша, рояльге) зәр шығарды. Беннеттің даулы беделінің әсерінен Ұлыбританияда "Гордон Беннет!" деген тіркес пайда болды деп саналады, ол сенімсіздік пен таңғажайыпты білдіретін сөз.

АҚШ-қа оралу

Беннетт Америка Құрама Штаттарына оралып, Нью-Йорктегі 39-шы көше мен Бесінші авенюдегі Дикельдің ат шабу академиясында АҚШ-тағы алғашқы поло матчын ұйымдастырды. Ол 1876 жылы Америкадағы алғашқы поло клубы – Вестчестер поло клубын құруға көмектесті. Ол халықаралық яхталар және автомобиль жарыстары үшін Гордон Беннетт кубогын белгіледі. Джеймс Стиллман Джеймс О. Блосс пен Джон Уильям Стерлингтің жақын досы болды. Беннетт қайтыс болғаннан кейін оның мүлігінің басқарушылары Стиллманды басқарушылардың және сенімділердің бірі етіп тағайындағанын білді. Стиллман Беннетттің өсиеті бойынша әрекет етуге шамалы немесе ешқандай мүмкіндік алған жоқ, өйткені ол Беннетттің қайтысынан бірнеше апта өткен соң қайтыс болды. Стиллман Стерлингті өзінің орындаушыларының бірі етіп тағайындады. Стерлинг Стиллманның өсиеті бойынша міндеттерін атқара бастамас бұрын, ол да кенеттен қайтыс болды. Беннетт, Стиллман және Стерлинг мүліктерінің жалпы сомасы шамамен 76 миллион долларды құрады. Стерлинг қайтыс болғаннан кейін ол өзінің көп жылдық жақын серігі Блосссты орындаушылардың бірі етіп тағайындағаны белгілі болды. Стерлинг қайтыс болғаннан кейін бірнеше аптадан соң Блосс қайтыс болды.

Құрметтер

305 Гордония астероиді оның құрметіне аталған. Польшаның Варшава қаласындағы Шопен әуежайының жанында оның атымен көше аталған. Париж қаласындағы Гордон Беннет бульвары, онда French Open-тің "Ролан Гаррос" стадионы орналасқан, оның әкесінің құрметіне аталған. Беннетт, Британдық Колумбия, қазіргі таңда тоқтап қалған қала, сондай-ақ жақын жердегі Беннетт көлі мен Беннетт тауы, әрі Жаннетт экспедициясы барысында ашылған Беннетт аралы да оның есімімен байланысты.