Кіріспе

Буддистік ғибадатхана Нара префектурасында, Жапония.

Шосо-ин (正倉院) – Жапонияның Нара қаласындағы Тодай-дзи ғибадатханасының қазына үйі. Ғимарат азекура (ағаш қабырғалы) стилінде салынған, едені жоғары көтерілген. Ол Ұлы Будда залының солтүстік-батыс жағында орналасқан. Шосо-инде император Шёму (聖武天皇) (701–756) және императрица Комё (光明皇后) (701–760) қатысты заттармен қатар, Жапония тарихының Темпё (天平) дәуірінің өнер және қолөнер туындылары сақталған.

Тарих

Тодай-дзи будда ғибадатханасының құрылысы Будда ғибадатханаларын салудың ұлттық жобасының бөлігі ретінде император Шёмумен бекітілді. Темпё дәуірінде, император Шёму билік құрған жылдары, Жапонияны көптеген апаттар, саяси көтерілістер мен эпидемиялар қамтыды. Осы себептерге байланысты император Шёму провинциялық ғибадатханалар жобасын бастады. Тодай-дзи осы провинциялық ғибадатханалардың бас ғибадатханасы ретінде тағайындалды. Император Шёму буддизмді жақтады және оның орталық билігін нығайтатынына сенді. Тодай-дзидің Шёсосының тарихы 756 жылға дейін жетеді, сол кезде императрица Комё Ұлы Буддаға 600-дан астам зат сыйға тартып, 49 күн бұрын қайтыс болған күйеуі император Шёмуға деген құрметін білдірді. Ол бірнеше жыл бойы бес рет сыйлық берді, олар Шёсода сақталды. Хэйан дәуірінде маңызды буддалық рәсімдерде қолданылған заттар мен құралдардан тұратын көптеген қазыналар Кенсакуин қоймасынан Тодай-дзиге ауыстырылды. Мейдзи реставрациясынан кейін ол ұлттық үкіметтің басқаруына өтті, ал Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Императорлық үй шаруашылығы агенттігінің басқаруында. Бұл ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміндегі Ежелгі Нараның тарихи ескерткіштерінің бірі ретінде тіркелген. Сондай-ақ ол Жапонияның ұлттық қазынасы болып табылады.

Ғимарат

Ғимарат Азекура Зукури ағаш үй стилінде салынған, едені шамамен 2,5 метрге дейін көтерілген такайка шики (高床式) түрінде. Бұл стиль көбінесе астық сақтау қоймалары мен қоймалар салу үшін қолданылған. Бұл архитектуралық стильдің ерекше белгілері – бұрыштарда біріктірілген үшбұрышты ағаш арқалықтары, сондай-ақ бұрандалар мен шегелер қолданылмай құрастырылуы. Оның 14 метр биіктігі, 33 метр ені және шамамен 9,3 метр тереңдігіне қарай, мұндай құрылыс таңқаларлық болуы мүмкін. Нақты құрылыс мерзімі белгісіз, бірақ құрылыс жұмыстары императрицаның 756 жылы жасаған мұрасынан кейін басталған, ал 759 жылы мұралық заттардың тізімі толыққан кезде аяқталғаны анық.

Құжаттар

Жалпы қазынадан бөлек саналатын Шосоинде 10 000-нан астам құжат сақталған, олардың көпшілігі сегізінші ғасырдағы жазу бюросынан (скрипторий) алынған. Бұл құжаттарда санақтар, салық тізімдері және поэзия сияқты алуан түрлі материалдар бар. Дегенмен, құжаттардың басым бөлігі 727–776 жылдар аралығындағы сутра көшіру кеңсесінің күнделікті есептерін, түрлі атаулармен болса да, қамтиды. Бұл жинақ, әлемдік масштабта сегізінші ғасырға тән қолжазбалардың толыққанды мұрағаттық жиынтығы ретінде теңдесіз болуы мүмкін. Құжаттарды алғаш 1830 жылдары Хоида Тадатомо атты антиквар ғалым тауып алды. Хоида және оның ізбасарлары жеке парақтарды ажыратып, оларды жаңа түрмелерге біріктірді, осылай құжаттардың бастапқы ретін бұзды. Құжаттардың көп бөлігінің баспа нұсқалары 1901 жылдан бастап «Дай Нихон комонжо» атты еңбектің алғашқы жиырма бес томында жарияланды. Соңғы зерттеулер ғалымдарға түрмелердің бастапқы құрамын жақсырақ түсінуге көмектесті. Сондай-ақ, олар цифрлық форматқа аударылып, қазірде көпшілікке қолжетімді.

Жібек жинау

1994 жылдан бері қазына үйіндегі Шосо кеңсесі, Императорлық үй шаруашылығы агенттігінің құрамындағы, қойманы басқаруға жауапты, ежелгі Нара маталарының нақты көшірмелерін жасап келеді. Сыртқы түрі мен түсіне қатар, өндіріс және тоқу әдістері де дәл қайталанған. Жібек жібін әр жыл сайын Император Масако табыс етеді, ол Токио Император сарайындағы Момидзияма Императорлық кокон өсіру орталығын жеке басқарады.