Кіріспе

Күгіл ату – құс қанатын атудың бір түрі. Дәстүр бойынша, жарыстың екі түрі бар: қорапшадағы құстар және колумбаир. Қорапшадағы құстарда көгершіндер механикалық құрылғыда ұсталады, ол оларды атушы шақырғанда босатады. Колумбаирде құстарды шақырғанда адам қолмен лақтырады. Көгершіндер жылдамдық үшін өсіріледі. Атыс жарыстарында қолданылатын көгершіндердің ең көп таралған түрі – зурито (Columba oenas). Атыс жарысында үлкен сомада ақша салынды, жеңімпаздар 50 000 АҚШ долларынан астам сыйлық алады. Осы спорт түріне арналған жабдықтар арнайы жасалған болуы мүмкін. Бұрын бұл спорт түрі бүкіл әлемде танымал болған. Ол негізінен жоғары топтағы адамдардың арасында танымал болды және Монако, Гавана сияқты курорттық жерлерде өткізілді. «Field & Stream» және «Sports Illustrated» сияқты танымал журналдар осы спорт туралы жазған. Бірақ уақыт өте келе, спорт шығындарының жоғары болуы, тұзақ ату, скит және спорттық нысана ату сияқты басқа ату спорт түрлерінің пайда болуы және жануарлар құқығын қорғаушылардың қанды спортқа қарсылығы салдарынан кең танымалдылығын жоғалтты. Осы спортты қолдайтындар тірі көгершіндерді ату, саздан жасалған нысаналарды атуға қарағанда қиын екенін айтады. Көптеген адамдар көгершіндерді ату, қалалардағы жабайы көгершіндерді жоюға тырысудан да қатыгез емес деп санайды, себебі олар зиянды жануарлар ретінде қарастырылады және көбінесе өлімге әкеп соқтыратын әдістермен бақыланады. АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігі жылына 60 мыңнан астам көгершінді шағымдарға жауап ретінде өлтіреді. Бұрын осы шаралар ашық түрде жарияланып келген. Спорт әлі де әлемнің кейбір аймақтарында бар, бірақ көбінесе жақсы жарияланбайды және тек таңдалған жерлерде, әдетте жеке қару клубтарында шақыру арқылы ғана өткізіледі. АҚШ-та тірі көгершіндерді ату Оңтүстік штаттарындағы ірі жеке меншіктерде және плантацияларда өткізіледі. Мұның себебі көбінесе наразылық білдірушілердің назарын аудармау. Жануарлар құқығын қорғаушылар тірі көгершіндер жарысын бұзу үшін дрондарды пайдалана бастады. Бұрын АҚШ сенаторы Джим Инхоф Оклахома штатында жыл сайын тірі көгершіндерді атуды саяси қайырымдылық шарасының бөлігі ретінде өткізген. 2015 жылы жануарларды қорғау тобына тиесілі дрон Инхофтың алыс жердегі ранчода өткізіліп жатқан қайырымдылық шарасының үстінен ұшып бара жатқанда атып түсірілді. Жеңімпазға 20 000 француз франкі (2017 жылы 82 000 АҚШ долларынан астам) сыйлық ретінде берілді, бірақ төрт үздік қатысушы сыйлық ақшасын бөлісуге келісті.

Монте-Карлода: 1872 - 1960 жылдар

Монакода көгершіндерді ату 1872 жылдан бастау алады. Арена казинодың артында орналасқан және 1960 жылға дейін роботтық құрылғылар қолданысқа енгенге дейін тірі көгершіндермен үздіксіз пайдаланылған. Бірте-бірте ату сәннен шығып, 1972 жылы атыс алаңы бұзылды. Арена бұзылғаннан кейін Виктор Вазарели "Жерден теңізге дейін" ("De la Terre a la Mer") атты мозаиканы орнатты. Монте-Карлода көгершін атудың танымалдылығы жаңа мылтық түйреуіштердің пайда болуына әкелді; "Монте-Карло" түйреуіші.

Олимпиада ойындары

Көгершін ату 1900 жылы Парижде өткен Олимпиада ойындарының бір бөлігі болды, бірақ кейінгі Олимпиадаларда кірген жоқ.

Пайдаланылған көгершіндер

Еуропада zurito (Columba oenas) деп аталатын көгершіннің ерекше бір түрі қолданылады (көгершіннің түріне назар аударыңыз). Олар кішкентай, сұр және тым жылдам. АҚШ-та Нью-Йорк сияқты қалалық аймақтарда ұсталған жабайы көгершіндер, олар зиянды жануарлар саналатын жерлерде, тірі көгершіндерді ату жарыстары үшін нысана ретінде пайдаланылған.

Жануарлардың құқықтарын сынға алу

Тірі көгершіндермен ату бір кездері Ұлыбританияда аристократтардың спорты болған, бірақ 20-ғасырдың басында көбінесе тоқтатылды және 1921 жылы Ұлыбританияда бұл спортқа тыйым салынды. Америка Құрама Штаттарының Жануарларға қатыгездік жасау саясатының директоры Джон Гудвин көгершіндерді атуды сынады. АҚШ-та тірі көгершіндермен ату әлі де заңды, бірақ 20-ғасырдың ортасынан бері оның танымалдылығы айтарлықтай төмендеді. Бұл 14 штатта заңмен тыйым салынған және тағы тоғыз штатта жануарларға қатыгездік жасау туралы заңдарды бұзушылық деп танылды. 2014 жылы көгершіндермен атуды тыйым салатын заң жобасына Американың Ұлттық атқыштар қауымдастығы қарсылық көрсетті. Заң шығарушылар оған көніп, заң жобасын күшін жойды. 2015 жылы Пенсильвания сенаторы Патрик М. Браун 18-тарауды (Қылмыстар және құқық бұзушылықтар) өзгерту мақсатында Сенат заң жобасы 715-ті қайтадан ұсынды.