Кіріспе

Жарияланған кітаптардың тоқсандық тізімі. Терминдік каталог (неміс тілінде: Messkatalog) – кітап жәрмеңкелерінде қолжетімді кітап өндірісі туралы клиенттерді, ең әсіресе басқа қалалардағы кітап саудагерлерін хабардар ету мақсатында құрастырылған сериялық басылым. Мұндай алғашқы каталогты 1564 жылы Аугсбург қаласында Георг Виллер жариялаған. Джон Старки мен Роберт Клавеллтің «Mercurius Librarius немесе 1668-1711 жылдар аралығындағы кітаптар каталогы» деген атпен шығарған ағылшын терминдік каталогтарының сериясы да осы үлгіге сәйкес жасалған. «Термин» атауы сауда платформасы ретінде өткізілетін жәрмеңкелердің мерзімін білдіреді. Бүгінгі таңда зерттеушілер үшін бұл каталогтар құнды дереккөз болып табылады, себебі олар жиі жариялану процесінің күндері мен кейіннен қолданылмаған жұмыс атаулары туралы ақпарат береді. Нарыққа қатысты заманауи көзқарасты ұсынатын сегменттеу, қазіргі әдеби тарихтарда көрінбейді.

Неміс Месса каталогы, 1564 - 1860 жылдар

Неміс тілінде сөйлейтін аумақтардағы кітап саудасы бір ғасырдан астам уақыт бойы Еуропаның барлық дамуының үлгісі болды. Германияда баспа машинасының технологиялық жетістігі елордаға назар аудармай таралды. Германияда мәдени орталық болды, бірақ әртүрлі байланыстардағы қалалар мен аумақтардың желісі қалыптасты. Кітаптармен қамтамасыз ету үшін фрагменттелген, орталықтандырылмаған географиялық кеңістік керек болды. 20 000-40 000 тұрғыны бар салыстырмалы түрде шағын қалалар 1470-1480 жылдары жаңа сауданың негізгі желісін құрды. 16 ғасырда Нердлинген, Франкфурт және Лейпцигтегі орталық жәрмеңкелер Германия, Австрия және Швейцарияның баспагерлеріне өздері шығарған кітаптарды алмасуға мүмкіндік берді, осылайша өздерінің дүкендерінде сата алатын атаулардың ауқымын кеңейтті. Георг Виллер 1564 жылы Аугсбургте жариялаған алғашқы мерзімдік каталогтың мақсаты Аугсбургтегі клиенттеріне соңғы Франкфурт жәрмеңкесінен әкелген кітаптар туралы хабарлау болды. Келесі екі жыл ішінде оның каталогы Франкфурт саудагерлері үшін нарықты бақылауға пайдалы платформаға айналды. Виллер каталогын Франкфуртта басып шығарды, ол көп ұзамай ретроспективті емес, болашаққа бағытталған құралға айналды, яғни алдағы жәрмеңкеде ұсынылатын кітаптардың тізімін жариялауға арналған каталогқа айналды. Оның алғашқы каталогы латын тіліндегі өнімдерге басымдық берді. Оның тізіміндегі атаулардың шамамен 73% білім тілінде жарық көрді. Кітаптардың көп бөлігі теологиялық бөлімдерге жатты. Катологтың негізгі құрылымын теология, құқық, медицина және барлық басқа пәндерді қамтитын философия сияқты төрт университет факультеті анықтады. Қазіргі заманғы мағынадағы әдебиеттің жеке санаты болған жоқ.

КатегориясыАтауыПайызыТеологиялық кітаптар (католиктер, жаңа емес): әзірге кітапханамызда жоқ.41,6 %Теологиялық кітаптар (протестанттар, латын және басқалар).2710,6 %Теологиялық кітаптар (католиктер, латын және басқалар).4015,7 %Үш құқықтың кітаптары3212,5%Медициналық кітаптар (латын және грек).145,5 %Тарихи кітаптар (қасиетті және әлемдік, латын және т.б.).176,7 %Философия және өнер кітаптары3413,3 %Поэзия кітаптары, кез келген факультет үшін.93,5 %Астрология және математика кітаптары.93,5 %[Протестанттардың неміс теологиялық кітаптары.]3413,3 %[Рим-католиктердің неміс теологиялық кітаптары.]83,1 %[Неміс тіліндегі құқық]62,3 %[Неміс тіліндегі медицина]72,7 %[Неміс тіліндегі тарихи кітаптар]83,1 %[Әртүрлі жинақтар].62,3 %Барлығы25599,7 %Латын тілінде басылған кітаптар18672,9%Поэзия және көркем әдебиет атаулары124,7%

Виллердің жобасы бәсекелестерді қызықтырды, олардың үшеуі 17 ғасырдың басында оның жобасына қарсы шықты: алғашқы тәуелсіз католик платформасы Майнцте, содан кейін Франкфуртта пайда болды. Франкфурт қаласы «ерекше құқық» берілген императорлық каталогты ілгерілетуді бастады, каталогтарды цензура платформасы ретінде пайдалануға тырысты. 1590 жылы үшіншісі ретінде Франкфурт және Лейпциг кітап жәрмеңкелеріне арналған жаңа каталог пайда болды, ол 1594 жылдан 1860 жылға дейін Лейпцигте жарық көрді. 17 ғасыр барысында Лейпциг жәрмеңкелері бәсекеде жеңіске жетті. Лейпцигте жарық көрген бірыңғай каталог осы бәсеке барысында жарық көрген кітаптар туралы ақпараттың орталық платформасы болды.

Басылым

Терминдік каталогтар, 1668–1709, 1711 жылғы көктемгі семестрге нөмірмен. Карл II, Джеймс II, Уильям мен Мэри және Аннаның билік кезіндегі ағылшын әдебиетінің заманауи библиографиясы. Эдвард Арбердің редакциясымен, 1–3 томдары. Лондон: 1903/1905/1906. 1-томның сканерленген нұсқасы, 1668–1682. https://archive.org/