Кіріспе

басқа типтегі қар тоқтату құрылғылары

Қар тоқтату қоршауы, құм тоқтату қоршауына ұқсас, желмен соққан қардың қажетті жерде жиналуын қамтамасыз ететін кедергі болып табылады. Олар негізінен жолдар мен теміржолдардағы қар үйірмелеуін азайту үшін қолданылады. Фермерлер мен малшылар көктемде су қоры үшін қарды жинауға арналған алаптар жасау үшін қар тоқтату қоршауларын пайдаланады. Шаңғы курорттары да белгілі бір аймақтарда қардың қалыңдығын арттыру немесе қар көшкінін бақылау мақсатында қар тоқтату қоршауларын қолданады.

Сипаттамасы мен физикалық механизмі

Уақытша қар тоқтату құрылғылары әдетте екі түрдің бірі болып табылады: белгілі бір аралықта тіреулерге бекітілген тесіктелген қызғылт сары пластик қабаттар (әдетте құрылыс алаңдарының немесе уақытша спорт алаңдарының қоршауы ретінде қолданылатын түр), немесе кедр немесе басқа жеңіл ағаш жолақтары мен сым тор, сондай-ақ металл тіреулерге бекітіледі. Тұрақты қар тоқтату құрылғысы әдетте, қоршаудың жартысынан астам бөлігін жабатын көлденең тақтайшалары бар тіреулерден тұрады. Қоршаудың төменгі 10-15% ашық қалдырылуы керек, әйтпесе қар тікелей қоршаудың астына жиналады, бұл оның тиімді биіктігін азайтады. Биік қоршаулар көбірек қарды ұстайды. Қоршаудың биіктігін бір бірлік деп есептесек, оны қорғалатын жолдың немесе ғимараттың жел соққан жағынан кемінде 35 бірлік қашықтыққа орналастыру керек. Тұрақты қар тоқтату құрылғылары тығыз орналасқан бұталар, қылқан жапырақты ағаштар немесе жүгері сабақтарынан да жасалуы мүмкін. Қар тоқтату құрылғылары желде турбуленттілік тудыру арқылы жұмыс істейді, нәтижесінде қардың көп бөлігі қоршаудың ар жағына түседі. Осылайша, қар тоқтату құрылғылары қардың жиналуын болдырмай, оны тудырады. Қоршаулар қардың пайдалы немесе зиянсыз жерлерде жиналуын қамтамасыз ету үшін орналастырылады, сондықтан қар жолдар немесе ғимараттар сияқты қолайсыз жерлерге жиналмайды. Қар тоқтату құрылғылары адам өмірін сақтап, техникалық қызмет көрсетуге кететін шығындарды азайтады. АҚШ-та қар мен мұзды жою және бақылауға жыл сайын 2 миллиард доллардан астам қаражат жұмсалады. 1991 жылы Ұлттық зерттеулер кеңесінің Стратегиялық тас жолдар зерттеу бағдарламасы (SHRP) жариялаған зерттеулер көрсеткендей, механикалық қарды жою, қоршаулармен қарды тоқтатуға қарағанда 100 есе қымбатқа түседі. Қар тоқтату құрылғыларын құрғақ бұталарды тоқтату үшін де пайдалануға болады.

Жапонияда

Тохоку мен Хоккайдо аймақтарында, әсіресе Жапон теңізінің жағалауындағы және жазық жерлердегі қатты жел мен қар жиналатын жерлерде, қамыс, пияз және ағаш тақталардан жасалған "Юкигакой" деп аталатын қар тоқтату құрылыстары ұзақ жылдар бойы салынып келген. Қазірге дейін Хоккайдо сияқты кейбір аймақтарда "Юкигакой" жасау дәстүрі сақталған. Көлік инфрақұрылымына келетін болсақ, 1880 жылдары қарлы борандарға қарсы шара ретінде теміржол жолдары бойында ағаш қоршаулар орнатыла бастады. Бірақ бастапқыда қар жиналатын жерді болжау қиын болды, қарды тиімді бақылауға келмейтін еді. Сонымен қатар, ағаш конструкциясынан туындаған бу локомотивтерінен шыққан ұшқындардан өрт шығу оқиғалары болды, сондықтан бұл қоршаулар көпке ұнамады. Олар Жапониядағы теміржол қарлы ормандарын да ығыстырды делінеді. Ал жолдар үшін 1961 жылы әлемде кеңінен қолданылатын ағаш қар қоршауларын ескере отырып, "Үрлеу бассейні типіндегі қар қоршауы" деп аталатын құрылым зерттелді және алғаш рет орнатылды. Содан кейін 1967 жылы Хоккайдо аймақтық даму бюросының құрылыс машиналарын жөндеу шеберханасы (сол кезде) 1969 жылы республикалық жолдарға орнатыла бастаған "Желді қарды сыпырып тастауға арналған қоршауды" жасады. Кейін Хоккайдо даму азаматтық инженерлік ғылыми-зерттеу институты (қазіргі Қоғамдық жұмыстар ғылыми-зерттеу институтының Суық аймақ азаматтық инженерлік ғылыми-зерттеу институты) "Желді қардың көтерілуін болдырмауға арналған қоршауды" зерттеді және 1978 жылы орнатты, ал 1981 жылдан бастап "Желді қардың көтерілуін болдырмауға арналған қоршауды" "Желге қарсы қоршау" деп атады және 1988 жылдан бері орнатылып келеді.