Кіріспе

Құс түрлері

Ямайкалық тоди (Todus todus) – Ямайкаға ғана тән Тодус туысына жататын құс түрі. Ямайкалық тодидің жергілікті атаулары: раста құсы, робин және қызылкөз робин.

Таксономия

Тодус тұқымдасы 1760 жылы Альседо тұқымдасынан бөлінгеннен кейін құрылған деп есептелді. Алайда, Тодус тұқымдасының және оған жақын туыстардың арасындағы нақты тарихи байланыс 2004 жылға дейін, тоди түрлерінің молекулалық филогенетикалық қатынастары туралы мақала жарияланғанға дейін расталмады. Митохондриялық ДНҚ және ядролық ген тізбектері осы түрлердің гендері арасындағы әртүрлілікті анықтау үшін қолданылды. Барлық тоди түрлерінің қанат өлшемі 42,8 мм мен 50,3 мм аралығында болады. Ямайка тодисінің де көк-сұр түсті субаурикуляр қауырсындары бар. Олардың мекен ету орындары – ылғалды әктас ормандары, құрғақ әктас ормандары, тау ормандары, көлеңкелі кофе плантациялары және тіпті мангр ормандары. Олар жұмыртқаларын қатты әктас тасты жерлерге қазылған ұялардың түбіндегі, қабырғалары жабылмаған камераларға салады. Ағаш жамылғысының көлемін арттыру құстардың қалыпты қозғалысын күшейтеді, сондықтан орманды аумақтарды қорғау және орманды жерлерде ағаш жамылғысын қалпына келтіру қажеттігін қолдайды. Кофе өндірісі Ямайка үшін маңызды экспорттық тауар болып табылады, ал кофе шаруашылықтарымен бірге әртүрлі биологиялық түрлер кездеседі, олардың кейбіреулері басқаларына қарағанда көбірек құтқарылады. Ямайканың Көк тауларында құстардың зиянкестерді бақылауда ұстауға қатысқан қызметтері зерттелді. Ең көп таралған зиянкес – кофе жидектерінің ішінде өмірін өткізетін кофе жидек құрты. Ямайка тодисі Көк таулардағы кофе шаруашылықтарындағы зиянкестердің санын бақылауға көмектесетін бес үздік құстың бірі болып танылды, бұл сатуға жарамды жемістердің көбеюіне, кофе өнімділігінің артуына және фермерлердің табысын арттыруға әкелді.

Мәртебе

IUCN-нің қауіп төндіретін түрлердің қызыл тізімі бойынша, ямайкалық тоди түрi ең аз қызығушылық тудыратын түрлерге жатқызылған. Бұл жіктеменің себебі – олар шағын ареалда мекендегенімен, популяция мөлшерінің 10 жыл ішінде 30%-дан аспайтын төмендеуі байқалмайды және олар мөлшер критерийлерін сақтайды.