1997 жылғы НБА финалдық сериясы: «Бұқалар» мен «Джаз» арасындағы шайқас

Кіріспе

51-ші жылдық Ұлттық баскетбол қауымдастығының финал сериясы

1997 жылғы НБА финалы – 1997 жылғы НБА плей-оффының шешуші сериясы, ол 1996–97 жылғы НБА маусымының чемпионын анықтады. Батыс конференциясының чемпионы «Юта Джаз» титул үшін қорғаудағы НБА чемпионы және Шығыс конференциясының чемпионы «Чикаго Буллз» командасымен күш сынасты, «Буллз» өз алаңында басымдыққа ие болды. Серия жеті ойынның ең жақсысының принципі бойынша өтті, алғашқы 2 ойын Чикагода, келесі 3 ойын Солт-Лейк-Ситиде, ал соңғы 2 ойын Чикагода өткізілді. «Буллз» серияны 4:2 есебімен жеңіп алды. Майкл Джордан финалдағы ең құнды ойыншы ретінде бес мәрте танылды. «Буллз» және «Джаз» командалары тұрақты маусымда барлығы 133 ойында жеңіске жетті, бұл финал тарихында екінші көрсеткіш. 2016 жылға дейін 1997 жылғы НБА финалы – кем дегенде 130 тұрақты маусым ойынын жеңіп алған командалардың соңғы финалы болды.

Чикаго Бульстары

Чикаго Буллс үшін бұл маусым 1995–96 жылғы рекордтық маусымдарына өте ұқсас болды. Олар маусымды 12–0 есебімен бастады, ал All-Star үзілісіне дейін 42–6 есебімен жетіп, оларды екінші жыл қатарынан 70 ойын жеңуге мүмкіндік берді. Бірақ маусым соңындағы жарақаттар мен нашар ойын, соның ішінде Скоти Пиппеннің Нью-Йорк Никске қарсығы соңғы реткі маусымдық ойында үш ұпайлық жеңіс үшін жасаған сәтсіз әрекеті, оларға тағы 70 жеңіске қол жеткізуге кедері келтірді, ал «Буллс» лигадағы ең жақсы 69–13 көрсеткішінмен тоқтады. Бұл 1971–72 жылғы Лос-Анджелес Лейкерс командасымен теңестіріліп, үшінші үздік реткі маусым болды, тек 1995–96 жылғы «Буллс» (72–10) және 2015–16 жылғы «Голден Стэйт Уорриорс» (73–9) командаларынан ғана артта қалды. Плей-оффта «Буллс» бірінші раундта «Вашингтон Буллетс» командасын таза жеңіспен (сүпүрмемен) жеңді, екінші раундта «Атланта Хокс» командасын бес ойында жеңіп, шығыс конференциясының финалында «Майами Хит» командасын бес ойында жеңіп шықты.

Юта джазы

Жаз 1990-шы жылдары Батыс конференциясында елеулі күш ретінде көзге түсті, оның негізгі драйверы – All Star дуэті, плеймейкер Джон Стоктон және қанатты ойыншы Карл Малоун болды. Олар 1992 және 1996 жылдар аралығында үш рет (1992, 1994 және 1996) Батыс конференциясының финалына өтті, бірақ әрқайсысы жеңіліске ұшырады. Дегенмен, 1996–97 маусымында жағдай өзгерді. Лиганың ең құнды ойыншысы Карл Малоун мен дарынды Джон Стоктонның арқасында «Жаз» Батыс конференциясында көшбасшылыққа ие болып, клуб тарихындағы рекордтық 64 жеңіске қол жеткізді. Плей-оффта Юта бірінші кезеңде «Лос-Анджелес Клипперс» командасын, екінші кезеңде «Лос-Анджелес Лейкерс» командасын бес ойында жеңіп шықты. Содан кейін, Батыс конференциясы финалының 6-шы ойынында Джон Стоктонның соңғы секундта тастаған үш ұпайлық допсы «Хьюстон Рокетс» командасын жеңіп, «Жазды» клуб тарихында алғаш рет NBA финалына шығарды.

1-ойын

Майамиге қарсы Шығыс конференциясы финалында аяғын жарақаттағанына қарамастан, Скоти Пиппен жексенбі күні Ютаға қарсы 84-82 есебімен жеңіске жетті. Ол 27 ұпай жинаса, Джордан 31 ұпай жинады. «Буллс» төртінші кезеңде бір ұпаймен қалып қойды, бірақ Пиппен Антуан Каррдың шабуылын тоқтатып, содан кейін 1:11 қалғанда үшінші үш ұпайлық лақтырды, нәтижесінде 81-79 есебімен көш бастады. Алайда, Джон Стоктон 51.7 секунд қалғанда өз үш ұпайлығымен жауап беріп, Ютаға 82-81 есебімен басымдық берді. Майкл Джордан 35.8 секунд қалғанда екі айып тастаудың біреуін орындап, есепті 82-82 теңестірді. Содан кейін Карл Малоунды Родман 9.2 секунд қалғанда фолға іліктірді, осылайша Ютаға көш бастау мүмкіндігі туды. Скотти оны әйгілі түрде ойыннан шығарып, «Есіңде болсын, пошташы жексенбі күні хат жеткізбейді, Карл» деді, одан кейін ол лақтыру жолағына шықты. Ол екеуін де сұрыптап жіберді. Джордан допты қайта алып, 7.5 секунд қалғанда дереу тайм-аут жариялады. Ойынның шешімі қарайтын сәтте «Буллс» допты Джорданның қолына тапсырды. Ол қалған секундтардың көп бөлігін өткізіп, содан кейін 20 футтық (жеңіс әкелген лақтырыс) лақтырды, ол сілкініспен Чикагоға серияда 1-0 есебімен басымдық берді, содан кейін ол қуаныштан жұдырығын көтеріп, жеңіске жетті. Жұдырық көтеру жиі Джорданның тағы бір әйгілі реакциясымен салыстырылады, ол 1989 жылғы Шығыс конференциясы ширек финалының 5-ші ойынында Кливленд Кавальерсін жеңген «Соққыны» соққаннан кейін ауаға секіріп кеткен кезде болған.

2-ойын

"Буллс" екінші ойында толыққанды үстемдік етті. Бірінші тоқсанда қиын күрес болғаннан кейін, "Буллс" екінші тоқсанда 12–0 есебімен ойынды өз бақылауына алды. Юта командасының бірінші жартылайдағы 31 ұпайы NBA-дағы ең төменгі көрсеткіштен бір ұпай ғана жоғары болды. Карл Малоун, бірінші ойында екі маңызды айып тастаудан қателескен болатын, осы ойында да сәтсіз өнер көрсетіп, 20 доғал лақтырудың тек 6-сын ғана соқты. Денис Родман ойын соңында 3 ұпайлық лақтыру жасап, "Буллс" командасын 97–85 есебімен алға шығарды.

3-ойын

Юта жанкүйерлері Батыс конференциясының мақтан тұтатын чемпиондарын зор қуанышпен қарсы алды. «Джаз» командасының бастапқы құрамы таныстырылған кезде, «Буллс» ойыншылары Delta Center-дегі қатты шу мен атқыштардың дауысынан құлақтарын жапты. Чикаго «Буллс» командасы алғашқы үш тоқсанда орташа ойын көрсетті, Скотти Пиппен сол кездегі финал рекордын жеті үш ұпайлық лақтырыспен теңестіргеніне қарамастан. Юта командасын Карл Малоун жетектеді, ол 37 ұпай жинап, 10 рет допты қайтарып алды. Чикаго төртінші тоқсанда қайта оралғысы келді, 24 ұпайлық айырманы 7 ұпайға дейін қысқартты, бірақ Юта бұл сериядағы алғашқы ойында жеңіске жетті. Екінші тоқсанда «Буллс» 18 ұпайға қалып қойғанда, Майкл Джордан көрермендердің наразылығын тудырған «алей-оп-слэм» жасады. Деннис Родман үшінші ойындағы нашар ойынын мормондарды қаралайтын сөздермен қорғады және осы сөзі үшін сол кездегі рекордтық 50 000 доллар айыппұл төледі, сондай-ақ CKE Ресторанттары оның телеарнадағы жарнамаларын тоқтатты. Ол кешірім сұрап, «мормон» сөзі дінге қатысты екенін білмегенін және өзінің сөзін жағымсыз «Джаз» жанкүйерлеріне арнағанын мәлімдеді.

4-ойын

3-ші ойындағы «Джаз» жанкүйерлерінің тым шулы болуына байланысты, «Буллс» командасының бапшысы Фил Джексон құлаққап тақты. Ұзаққа созылған, көптеген есеп алмасулармен өткен тартысты ойында, «Джаз» бірінші тоқсан соңында 5 ұпаймен алға шықты, бірақ үзіліске дейін 5 ұпаймен қалып қойды. Төртінші тоқсанға есеп теңестірілді. Ойынның соңына қарай Майкл Джордан жылдам шабуылмен допты себетке тықты, «Буллс» командасына 71–66 есебімен басымдық берді, бірақ Джон Стоктон шешуші үш ұпайлық тастап, есепті 71–69-ға дейін қысқартты. Джордан 73–69 есебімен алға шықты, бірақ «Буллс» енді ұпай жинамады. «Джаз» есепті 1 ұпайға дейін жақындастырды, Стоктон Джорданнан допты ұрлап, қарсы жақтан 2 айып тастады. Келесі шабуылда Джон Стоктон Джорданның сәтке түспеген добынан соққы алып, Карл Малоунға толық алаңды қамтитын пас берді, ол 44.5 секунд қалғанда допты себетке тығып, «Юта» командасын жеңіске жеткізді (74–73). Стоктон пас бергеннен кейін, қуаныштан бірнеше рет секіріп, білегін соқты. «Буллс» командасының бірнеше сәтке түспеген тастауларынан кейін Карл Малоун 17 секунд қалғанда екі айып тастады, «Джаз» командасын 3 ұпайға алға шығарды. Келесі шабуылда Майкл Джорданның 10 секундтан аз уақыт қалғандағы теңдестіруге мүмкіндік беретін үш ұпайлық тастауы себеттен сыртқа шықты; Стоктон допты қайтарып алып, Брайон Расселге тағы бір толық алаңды қамтитын пас берді, ол қасақана бұзушылықтан құтылып, ойынның 5 секунд қалғанда допты себетке тықты, бұл жанкүйерлерден зор шуды тудырды. «Джаз» командасының 12–2 есебімен жеңісі серияны 2:2 есебімен теңестірді. «Дельта орталығы» тым шулы болғандықтан, ойынның соңғы сәттерінде Брайон Рассел жеңіске жеткізген допты себетке тыққанда Марв Альберттің сөзін анық естіп алу мүмкін болмады. 78–73 есебі NBA финалдары тарихындағы ең төменгі есептердің бірі болды.

5-ойын

5-ші ойын, "Грипп ойыны" деп бұрмаланып айтылған, Майкл Джорданның ең есте қаларлық ойындарының бірі болды. Сейсенбі күні таңғы сағат 2:30-да Джордан оянып, құсу мен іш кедергісін сезінді және жеке жаттықтырушысын Marriott қонақүйіндегі бөлмесіне шақырды. Оны ұрық күйінде жатып, дірілдеп, қатты терлеген күйде тапты. Төсектен тұруға күші жетпеді және дәрігер шақырды. Оған асқазан вирусы немесе тамақтан улану диагнозы қойылды, бұл, мүмкін, алдыңғы күні тапсырыс берген пиццадан болған. Джордан 2020 жылғы "Соңғы би" деректі фильмінде бұл тамақтан улану болғанын мәлімдеді. "Буллз" командасының жаттықтырушылары Джорданға ертеңгі күні ойнай алмайтынын айтты, бірақ Джордан ойнауға талап етті. Осыған дейін "Джаз" командасы плей-оффта өз алаңында 10-0 есебімен жеңіліссіз болып келді, ал үшінші жеңіс оларға серияда басымдық беретін еді. "Буллз" командасына осы маңызды ойында көшбасшы керек болды. Ауруына қарамастан, Джордан сәрсенбі күні сағат 17:50-де төсектен тұрып, Делта орталығында сағат 19:00-де басталатын ойынға үлгерді. Джордан 5-ші ойынға әлсіз күйде шықты және команданың жаттығуына қатыспады. Басында ол аз энергия көрсетті, ал Джон Стоктон мен ең қымбатты ойыншы Карл Малоун "Джаз" командасын екінші ширекте 16 ұпайға (36–20) көшбас етті. Бірақ Джордан әдеттегі жылдамдығынан айырылса да, бірте-бірте ұпай жинамай бастады. Ол ширекте 17 ұпай жинап, жартылай ойынды үлкен ұпаймен аяқтады, "Джаз" командасының артықшылығын төрт ұпайға дейін қысқартты (53–49). Үшінші ширекте Джордан шаршап, орындықта отырғанда, "Юта" командасы басымдықты қайта алып, 8 ұпайға (77–69) дейін арттырды. Төртінші ширекте Джордан тағы да жақсы ойнап, 15 ұпай жинады. Ойын аяқталуға 46.4 секунд қалғанда және "Чикаго" 85–84 есебімен ұтылып тұрғанда, ол фолға ұшырап, еркін лақтыру сызығына барды. Ол бірінші лақтыруды орындап, ойынды теңестірді, бірақ екіншісін сұрыптады. Тони Кукоч шабуылға қатысты және Джорданға допты қайтарды, ол допты кері итеріп, шабуылды дайындауға мүмкіндік берді. Ол допты Пиппенге берді, оны тез арада екі ойыншы қоршады. Пиппен допты енді қорғалмаған Джорданға қайтарды, ол 3 ұпайлық лақтыру жасап, ойын аяқталуға 25 секунд қалғанда "Буллз" командасына 88–85 есебімен басымдық берді. Грег Остертагтың данкы "Джаз" командасын бір ұпайға жақындатты, бірақ Люк Лонгли өзінің данкымен жауап берді, ал "Чикаго" Джон Стоктон таң қалған көрермендердің алдында екі еркін лақтырудың біріншісін сұрыптағанда жеңіске жетті. Ойын аяқталуға бірнеше секунд қалғанда және ойын нәтижесі "Чикагоның" пайдасына қауіпсіз болғанда, Джордан Скоти Пиппеннің құшағына құлап, "Грипп ойынының" символы болған әйгілі суретті жасады. Малоун 19 ұпаймен "Джаз" командасының ең көп ұпай жинаған ойыншысы болды, бірақ ойын барысында нашар ойнады, Джорданның 3 ұпайлық лақтыруына дейін тепе-теңдіксіз лақтыру жасады. Малоун екінші жартылай ойынды 1-6 есебімен аяқтады. Джордан 44 минут ойнап, ойынды 38 ұпай, 7 допты қайтару, 5 нәтижелі пас, 3 допты ұрлау және 1 блокпен аяқтады.

Game 5, known by its misnomer as "The Flu Game", was one of Michael Jordan's most memorable games. At 2:30 a. m. on Tuesday morning, Jordan woke up and began to experience vomiting and diarrhea, and called his personal trainer to his hotel room at a Marriott, where he was found lying curled up in the fetal position, shaking, and sweating profusely. He hardly had the strength to sit up in bed and requested a doctor. He was diagnosed with a stomach virus or food poisoning, likely caused by a pizza ordered the night before. Jordan eventually claimed it was food poisoning in the 2020 docuseries The Last Dance. The Bulls' athletic trainers told Jordan that there was no way he could play the next day, but Jordan insisted that he play. The Jazz were a perfect 10–0 at home in the postseason up until that point, and a third consecutive win would give them the series lead. The Bulls needed their leader for this critical game, and despite his sickness, Jordan got out of bed at 5:50 p. m. on Wednesday, just in time for the 7 o'clock tip off at the Delta Center. Jordan was weak as he stepped on the court for Game 5, and missed team warmups. At first, he displayed little energy, and John Stockton, along with reigning MVP Karl Malone, led the Jazz to a 16 point lead (36–20) in the second quarter. But Jordan slowly began to make shots despite lacking his usual speed. He scored 17 points in the quarter as the Bulls ended the half with a large run cutting the Jazz lead to four (53–49). While Jordan was fatigued in the third and sitting on the bench, Utah was able to reclaim the lead and stretched it to 8 points (77–69). Jordan shot well again in the fourth quarter, scoring 15 points. With 46.4 seconds left and Chicago down 85–84, he was fouled and went to the free throw line. He made the first to tie the game, but missed the second. Toni Kukoč got the offensive rebound to Jordan, who dribbled back to allow the offense to set up. He passed the ball to Pippen, who was quickly double teamed. Pippen then passed the ball back to a now unguarded Jordan, who made a 3 point shot to give the Bulls an 88–85 lead with 25 seconds remaining in the game. A Greg Ostertag dunk brought the Jazz back within one point, but Luc Longley answered with a dunk of his own, and Chicago held on for a victory when John Stockton missed the first of two free throws in front of the stunned crowd. With only a few seconds remaining and the game's result safely in Chicago's favor, Jordan collapsed into Scottie Pippen's arms, creating an iconic image that has come to symbolize The Flu Game. Malone was the high scorer for the Jazz with 19 points but shot poorly during the game, air balling an off balance shot on the possession prior to Jordan's 3 pointer. Malone finished the second half 1 for 6 from the field. Jordan played 44 minutes, finishing the game with 38 points, 7 rebounds, 5 assists, 3 steals and 1 block.

6-ойын

Майкл Джордан ауруынан толыққанды айықпаған еді, бірақ өзін әлдеқайда жақсы сезініп, «Буллс» командасын 39 ұпаймен жетектеді. Бірінші жартылайда Чикаго тек 37 ұпай жинап, 27 лақтырудың 9-ын ғана соқты. Үшінші тоқсанда «Буллс» күресіп, Джордан допты ұрлап, қосқа секіріп, көрермендерді орнынан тұрғызды, ал Джуд Бюхлер 3 ұпай салып, «Буллс» командасына дем берді. Төртінші тоқсанның басында «Буллс» 9 ұпаймен қалып қойды, бірақ Стив Керр 3 ұпайлық лақтыру жасап, ойынның басынан бері алғаш рет көшбасшылыққа шықты, бірақ «Джаз» қайтадан жетекшілікке ие болды және ойын соңғы секундтарға дейін бір ұпаймен шешілді. Соңғы минуттарда Джорданның сырғанап лақтыруы «Буллс» командасының көшбасшылығын 3 ұпайға дейін арттырды, бірақ Брайон Расселл 1:44 қалғанда 3 ұпай салып, есепті 86:86 теңестірді. Екі команда келесі шабуылдарында ұпай жиная алмады. Шандон Андерсон кері лақтыруды сәтті орындамады. «Джаз» бұл Пиппеннің лақтыру алдында шекараны ұстап, баскетбол стендінің дірілдеуіне себеп болды деп мәлімдеді. Бірақ төрешілер доптың себетке түсу мүмкіндігі болмағанын шешті. Денис Родман допты қайтарып алып, ойынның соңғы 28 секундіне тайм-аут жариялады. «Джаз» Джорданның соңғы лақтыруын күтті. Бірақ Джордан екі ойыншының қорғауын өте алмай, допты кең ашық Стив Керрге пас берді, ол 5 секунд қалғанда 17 футтан лақтырып, «Юнайтед орталықты» құлқыға батырды. «Джаз» соңғы мүмкіндік іздеді, бірақ Скоти Пиппен маңызды қорғаныс әрекетін жасап, Брайон Расселдің Шандон Андерсонға арналған допты ұстап алып, оны Тони Кукочқа берді, ол ойынның соңғы 2 ұпайын соғып, финалды аяқтады, ойын аяқталуға 0,6 секунд қалғанда да. Джордан 39 ұпай, 11 допты қайтару және 4 нәтижелі пас берді, сондай-ақ ол 5-ші рет финалдың ең құнды ойыншысы атанды. Бұл сонымен қатар 2015 жылы НХЛ-дің «Чикаго Блэкхокс» командасы «Тампа Бэй Лайтнингті» жеңіп, Стэнли кубогын жеңгенге дейін «Юнайтед орталықта» өткен соңғы чемпиондық той болды.

Michael Jordan hadn't fully recovered from his illness, but he was feeling much better and led the Bulls with 39 points. Chicago struggled in the first half, scoring just 37 points and making only 9 of 27 field goals. With the Bulls struggling in the third quarter, Jordan dunked after a steal, bringing the crowd to its feet and Jud Buechler buried a 3 to help give the Bulls the momentum. The Bulls trailed by 9 early in the fourth quarter, but went on a 10–0 run to take their first lead since the opening minutes when Steve Kerr hit a 3 pointer, but the Jazz regained the lead and the game remained one possession until the final score. In the final minutes, Jordan's fadeaway jumper extended the Bulls lead to 3, before Bryon Russell hit a 3 pointer with 1:44 left to tie the game at 86. The two teams failed to score on their next possessions. Shandon Anderson then missed a reverse layup. The Jazz argued that this was due to Pippen grabbing the rim before the shot, causing the basketball standard to shake. However, the officials ruled that the ball had no chance of going in. Dennis Rodman grabbed the rebound and called time out with 28 seconds left in a tie game. The Jazz expected Jordan to take the final shot. Instead, Jordan drew a double team, then passed to a wide open Steve Kerr, who hit a 17 footer with 5 seconds left to send the United Center into a frenzy. The Jazz looked for a final shot to stay alive, but Scottie Pippen made a significant defensive play as he knocked away Bryon Russell's inbound pass intended for Shandon Anderson and rolled the ball over to Toni Kukoč, who dunked the final 2 points of the game before the roaring crowd to bring the Finals to an end, despite there being 0.6 seconds left in the game. Jordan finished with 39 points to go along with 11 rebounds and four assists, and he was named Finals MVP for the 5th time. This would also be the last United Center championship celebration until the NHL's Chicago Blackhawks beat the Tampa Bay Lightning to win the 2015 Stanley Cup.

Хабар тарату

Марв Альберт НБА-дағы финалдарды жетінші рет тікелей эфирде баяндады, бұл NBC телеарнасы үшін болды. Оның түс сарапшылары Мэтт Гуокас және Билл Уолтонмен жұмыс істеген үшінші НБА финалы еді. 1997 жылы сексуалдық скандалға байланысты NBC Sports оны жұмыстан шығаруға мәжбүр болғандықтан, бұл Альберттің 1990-жылдары баяндайтын соңғы НБА финалы болды. Осы НБА финалдарында NBC Sports-тың Ханна Сторм НБА финалдарының алдындағы жүргізушісі болған алғашқы әйел атанды. Ол келесі үш НБА финалында да осы қызметін атқарды. NBC Sports Ахмад Рашадты («Буллз» командасының жанында) және Джим Грейді («Джаз» командасының жанында) қапталдағы тілшілер ретінде де пайдаланды. Бұл 1990-жылдары Боб Костастың ешқандай рөлде қатыспаған жалғыз НБА финалы болды. Ол 1991-1996 жылдар аралығында алдын ала жүргізуші болып жұмыс істеген. Келесі жылы, 1998 жылғы НБА финалында Костас тікелей эфирде баяндаушы болып жұмыс істеді, ол 2000 жылғы НБА финалынан кейін де осы қызметін жалғастырды.

Салдары

Екі команда да 1998 жылы финалда қайта кездесті, бұл 1989 жылдан бері NBA финалында екі бірдей команданың кездесуінің алғашқы жағдайы болды, сол кезде «Лейкерс» пен «Пистонс» командалары күш сынасты. Бірақ бұл жолы «Джаз» өз алаңында басымдыққа ие болды. «Буллс» сол серияны 6 ойында жеңіп алды, осы ойында Майкл Джорданның «Булл» сапындағы соңғы голы есімде қалды.