Кіріспе

2001 жылғы баскетбол чемпионаты сериясы

2001 жылғы НБА финалдық сериясы – Ұлттық баскетбол қауымдастығының (НБА) 2000–01 маусымдағы чемпионатты анықтайтын кезеңі және маусымдық плей-оффтың қорытындысы болды. Қорғаудағы НБА чемпионы және Батыс конференциясының чемпионы «Лос-Анджелес Лейкерс» командасы, чемпионат үшін Шығыс конференциясының чемпионы «Филадельфия 76ers» командасына қарсы күш сынасты. «Лейкерс» жеті ойындық серияда өз алаңында басымдыққа ие болды. Алғашқы ойында өз алаңында жеңіліске ұшыраған «Лейкерс» командасы, келесі төрт ойында жеңіске жетіп, екінші рет қатарынан және жалпы есеп бойынша 13-інші рет чемпион атанды. Серия аяқталған кезде 2000–01 жылғы «Лейкерс» командасы 15–1 есебімен плей-оффтағы үздік көрсеткішті иеленді. Бірақ кейіннен 2016–17 жылғы «Голден Стэйт Уорриорс» командасы бірінші раундтық серияны жеті ойындық форматқа дейін ұзартқаннан кейін бұл көрсеткіш жаңартылды. «Лейкерс» командасының орта қорғаушысы Шакил О’Нил, әр ойында орташа есеппен 33.0 ұпай, 15.8 доптарды қорғау және 3.4 блок көрсеткені үшін екінші жыл қатарынан НБА финалдық сериясының ең құнды ойыншысы (MVP) атанды.

Өмірбаян

Лос-Анджелес Лейкерс 2000-01 NBA маусымына ағымдағы NBA чемпионы ретінде кірді. Клуб бірнеше ойыншысын еркін агенттікке жоғалтты, бірақ Исайя Райдер және Хорас Грант сияқты тәжірибелі ойыншыларды шартқа алды. Лейкерс маусымды алаңда да, алаңнан тыс да қиындықтармен бастады, себебі Шақ пен Коби арасындағы жанжалдың нәтижесінде ойындардың басында жеңіліске ұшырады. Команда жарақаттармен де қиналды, маусым бойы күресті. Бірақ 2001 жылдың 1 сәуірінде Лейкерс Нью-Йорк Никс-тен соңғы жеңіліске ұшырады және артқа қайтпады, команда сегіз ойындық жеңіс сериясымен маусымды аяқтады, осылайша 56-26 есебімен аяқтады және Сан-Антонио Спёрс-тан кейін Батыс конференциясында 2-орынды иеленді. 2001 жылғы NBA плей-оффында Лейкерс өткен жылы Батыс конференциясының финалында ойнаған Портленд Трейл Блейзерс командасына қарсы шықты. Трейл Блейзерс маусым бойы күресіп, 7-орынды жеңіп алды. Серия тартысты болған жоқ, Лейкерс барлық ойындарда Трейл Блейзерсті қос цифрлы көрсеткішпен жеңді. Жартылай финалда Лейкерс Сакраменто Кингс командасымен кездесті, бұл команда өткен маусымда да Лейкерске қиын ойын берген еді, бірақ Лейкерс өз алаңында екі тартысты ойын өткізіп, Сакраментоға барып, Кингсті 4-0 есебімен жеңді. Конференция финалында Лейкерс 1-орынды иеленген Сан-Антонио Спёрс командасына қарсы шықты, олар Лейкерстің бұрынғы қарсыластарынан бәсекеге қабілеттірек болады деп күтілді. Бірақ Лейкерс Сан-Антониодағы 1 және 2-ойындарды жеңіп алды, содан кейін Лос-Анджелестегі 3 және 4-ойындарда оларды толық жеңді, осылайша NBA тарихында конференциялық плей-оффты 11-0 есебімен жеңген екінші команда болды, ал 1988-1989 жылдардағы Лос-Анджелес Лейкерсі бірінші болды. Бірақ Лейкерс плей-офф тарихындағы алғашқы NBA жеңісіне қадам басуда Ален Айверсон және Филадельфия 76ers командасына қарсы қиындыққа тап болды. 76ers Шығыс конференциясының бірінші орынды иеленушілері болып, Торонто Рапторс және Милуоки Бакс командаларына қарсы екі рет жеті ойындық сериядан өтті. Бірінші ойында Айверсон, Дикембе Мутомбо және Эрик Сноу үштігі, ұзақ Шығыс конференциясының чемпионатынан кейін, Лейкерсті қосымша уақытта жеңіп, төзімділіктерін көрсетті. Содан кейін Лейкерс екінші ойынды жеңіп алды. Кейін Коби Брайант Филадельфияға келіп, олардың жүректерін жыртып алатынын айтты. "Сиксерс" Филадельфиядағы барлық үш ойынды жеңіп, Лейкерске екінші рет чемпиондық атақты сыйлады.

1-ойын

"Лейкерс" командасы басымдыққа ие болып, бұл төртінші ойынды тізбектеп жеңіске жеткізе алатындай көрінді. 16 ұпай қатарынан жинаған "Лейкерс" Ален Айверсон басқаратын "76ers" командасынан 21:9 есебімен алға шықты. Мұндай үлкен артықшылыққа қарамастан, Айверсон екінші ширек ортасында 30 ұпай жинап, ойынды өзгерте бастады. "76ers" ойынды өңкейтіп, үшінші ширекте 15 ұпайға дейін көтерілді, бірақ "Лейкерс" қайта оянуға тырысты. Шакил О'Нил оянудың маңызды факторы болды, ширекте 18 ұпай жинады. "Лейкерс" төртінші ширекте тамаша ойын көрсетті, Тайрон Лью ойынға қосылып, Айверсонды тек 3 ұпайға шектеді, сондай-ақ 3 нәтижелі пас және 2 доп ұрлады. Ойын соңында 94:94 тең түсті, Дикембе Мутомбо екі айып тастауын қатырып, Эрик Сноудың соңғы үш ұпайлық талпынысы доңғалақтан секіріп кеткенімен, ойын қосымша уақытқа көшті. "Лейкерс" қосымша уақыттың бірінші жартысында алғашқы 5 ұпайды жинады. Ража Белл қиын лаяппен жауап берді, содан кейін Айверсон қатарынан 7 ұпай жинады, оның ішінде үш ұпайлық соққы бар. Айверсон Льюге қарсы 2 ұпайлық соққы жасады, соққыдан кейін Льюге басқан сәті әйгілі болды. "76ers" 6 ұпаймен жеңіске жетіп, серияның бірінші ойынын жеңіп алды.

2-ойын

Коби Брайант ойынды бірінші тоқсанда 12 ұпаймен бастады, ал Шак екінші тоқсанда 12 ұпай жинады. 76ers командасы ұпай жинағанына қарамастан, Ларри Браун дұрыс төрттік ойыншыны іздеп 10-нан астам комбинация жасады, сондай-ақ Брайант пен О'Нилден басқа Лейкерлердің барлығы 27% ғана тиімділікпен ойнады, осының нәтижесінде 76ers көшбасшылықты сақтап қалды. Sixers төртінші тоқсанда 13 ұпайға қалып қойды, бірақ Шактың 5 фолдан кейін алаңнан шығуына байланысты қайта оянды, бұл 76ers командасына қатарынан 7 ұпай жинауға мүмкіндік берді. Sixers командасы Lakers-тан 3 ұпай ғана артта қалғанмен, төртінші тоқсанда 16 еркін лақтырудың 6-сын ғана соғып, соңғы нәтижеде жеңіліске ұшырады. О'Нил 28 ұпай, 20 допты қайтару, 9 нәтижелі пас және 8 блокпен ойынды аяқтады, төрттік даблға жақын нәтиже көрсетті. Ойынға дейін Лейкерс бас жаттықтырушысы Фил Джексон О'Нилге: "Соққыны тоқтатудан қорқудың қажеті жоқ!" деді, себебі О'Нил алғашқы ойында бірде-бір соққыны тоқтата алмаған еді.

Хабар тарату

2001 жылғы НБА финалдары АҚШ-та NBC телеарнасында көрсетілді, Марв Альберт ойынды тікелей баяндады, ал Даг Коллинз түсіндірмелер берді. Альберт NBC Sports үшін соңғы рет 1999 жылы финалдарда жұмыс істеген, одан кейін туындаған жағдай салдарынан жұмыстан босатылғаннан екі жыл өткен соң, 1999 жылы желіге қайта қабылданды. Альберт осы кезеңде TNT телеарнасында да жұмыс істеді, ол 2021 жылға дейін жалғасты. Коллинз Вашингтон Визардс командасының бас бапкері болу үшін серия аяқталғаннан кейін NBC-ден кетті. Ахмад Рашад финал кезінде жүктілік демалысында болған Ханна Стормның орнына студия жүргізушісі болды. Кевин Джонсон мен П. Дж. Карлесимо студиялық сарапшылар, ал Льюис Джонсон мен Джим Грей жағажайдағы тілшілер болып жұмыс істеді.

Салдары

Келесі жылы «Лейкерс» «Нью-Джерси Нетс» командасын төрт ойында жеңіп, үшінші рет тікелей чемпион атанды. Сондай-ақ, «Лейкерс» үшін 15–1 есебіндегі плей-офф рекорды НБА тарихындағы ең жақсы көрсеткіш болды. Бұл рекорд кейін 2017 жылғы НБА плей-оффында «Голден Стэйт Уорриорс» командасы 16–1 есебімен жаңа рекорд жасап, 2017 жылғы НБА чемпионатына жолдама алды. Осыған дейін, бірінші раунд сериясы 2003 жылдан бастап жеті ойындық жүйеге көшті. 2022–23 маусымдағы «Филадельфия 76ers» командасының мәліметтері бойынша, бұл серия «Сиксерс» командасының соңғы НБА финалына қатысуы болды. «Сиксерс» 2001–02 маусымында бар болғаны 43 ойын жеңді, себебі жарақаттар маусымның басты мәселесіне айналды. Дегенмен, олар плей-оффқа алтыншы орынмен ілікті, бірақ бес ойыннан кейін «Бостон Селтикс» командасынан жеңілді. «Селтикс» командасы 1999 жылдан бері алғаш рет НБА финалына оралуға екі ойын жетіп, бірақ жаңадан келген «Нетс» командасы оларды жеңіп, НБА финалына алғаш рет қатысты, бұл «Селтикс» – «Лейкерс» финал мүмкіндігін жоққа шығарды. Ал «Сиксерс» командасы Аллен Айверсон дәуірінде тағы да титулға таласпады, келесі төрт жылда тек екі рет плей-оффқа ілігіп, бір ғана серияда жеңіске жетті. Кейін Ларри Браун 2004 жылғы НБА финалында «Детройт Пистонс» командасын жаттықтырып, «Лейкерс» командасын 4–1 есебімен жеңіп, үшінші чемпион атанды.