1995 жылғы баскетбол чемпионатының финалы

Кіріспе

1995 жылғы НБА финалы – Ұлттық баскетбол қауымдастығының (НБА) 1994–95 маусым чемпионатының шешуші кезеңі болды. Финалда Шығыс конференциясының чемпионы «Орландо Мэджик» және қорғаудағы НБА чемпионы, Батыс конференциясының чемпионы «Хьюстон Рокетс» командалары кездесті. Финалға дейінгі күткен қызу және дайындық екі орталық ойыншының кездесуіне бағытталды: «Мэджик» командасының Шакил О’Нил және «Рокетс» командасының Хаким Олажувон. Серия басталғанға дейін бұл кездесу 1960-шы жылдардағы Билл Рассел мен Уилт Чемберленнің айқасымен салыстырылды. «Рокетс» командасы НБА тарихында бір маусымда 50 жеңіске жеткен төрт команданы жеңіп, чемпиондыққа қол жеткізген алғашқы команда болды. «Рокетс» 1995 жылғы плей-оффта рекордтық 9 ойынды өз алаңынан тыс жеңіп алды. Бұл 2–3–2 финал форматындағы екінші НБА финалы болды («Детройт Пистонс» 1989 жылы «Лос-Анджелес Лейкерс» командасын жеңгеннен кейін). «Рокетс» сондай-ақ тарихындағы екінші рет титулды сақтап қалған команда атанды. Сонымен қатар, «Рокетс» 1984 жылы плей-офф форматы 16 командаға дейін ұзартылғаннан бері плей-оффтың ешбір кезеңінде үй алаңының артықшылығын пайдаланбастан титулды жеңіп алған НБА тарихындағы алғашқы команда болды. Айырықша жағдай, сол жылы НХЛ-де «Нью-Джерси Девилс» командасы да осы жетістікке қол жеткізіп, «Детройт Ред Уингс» командасынан Стэнли кубогын жеңіп алды. Бұл сондай-ақ НБА және НХЛ тарихындағы алғашқы жағдай, екі финалда да бірінші орын алған командалардың екеуі де жеңіліске ұшырады. НБА финалдарына алғаш рет қатысқан «Орландо Мэджик» командасы серияны өз алаңында бастады, қорғаудағы чемпион «Хьюстон Рокетс» командасын қабылдады. Бірінші ойынның соңында «Мэджик» 110–107 есебімен алға шықты, бірақ Ник Андерсон ойынның соңғы секундтарында төрт рет қатарынан еркін лақтыруды сәтті орындамады, ал Кенни Смит үш ұпайлық лақтырумен ойынды теңестіріп, қосымша уақытқа жіберді, сонымен қатар сол кездегі рекордтық жеті үш ұпайлық лақтыруды жасады. Тәжірибелі «Рокетс» командасы қосымша уақытта жеңіске жетіп, ақырында «Мэджик» командасын жеңіп, екінші рет НБА чемпионатын жеңіп алды. Осы жетістіктерге қол жеткізу арқылы олар Майкл Джорданның алғашқы зейнеткерлік кезеңінде екі чемпионатты да жеңген жалғыз команда атанды (Джордан 1994–95 маусымының соңғы айларында оралған болса да), сонымен қатар 1990-шы жылдары «Чикаго Буллс» командасынан басқа бірнеше чемпионат жеңген жалғыз команда болды. Бұл «Чикаго Буллс» командасы қатыспаған 90-шы жылдардағы екінші чемпиондық сериясы болды, бұл серия 1996 жылы аяқталды. Хэл Дугластың «Дабл Клач» атты маусымды аяқтау туралы деректі фильмі «NBA Entertainment» компаниясымен «Рокетс» командасының чемпиондық маусымына сәйкес шығарылды.

The 1995 NBA Finals was the championship round of the 1994–95 National Basketball Association (NBA) season. The series pitted the Eastern Conference champion Orlando Magic against the defending NBA champion and Western Conference champion Houston Rockets. The pre series hype and buildup of the Finals was centered on the meeting of the two centers opposing each other: Shaquille O'Neal of the Magic and Hakeem Olajuwon of the Rockets. Going into the series the matchup was compared to the Bill Russell–Wilt Chamberlain matchup of the 1960s. The Rockets became the first team in NBA history to beat four 50 win teams in a single postseason en route to the championship. The Rockets would win a playoff record nine road games in the 1995 playoffs. It was the second NBA Finals sweep in the 2–3–2 Finals format (after the Detroit Pistons did so against the Los Angeles Lakers in 1989). The Rockets also became the first repeat NBA Champion in history to keep the title with a sweep. In addition, the Rockets became the first team in NBA history to win the title without having home court advantage in any of the four playoff rounds since the playoffs was expanded to a 16 team format in 1984. Coincidentally, this feat would also be achieved in the NHL by the New Jersey Devils that same year, when they won the Stanley Cup over the Detroit Red Wings. This is also the first time in both the NBA and NHL history where both finals consist of the heavily favored number one seeded team both being swept. The Orlando Magic, making their first NBA Finals appearance, began the series at home, hosting the defending champion Houston Rockets. With the Magic up 110–107 late in Game 1, Nick Anderson missed four consecutive free throws in the closing seconds of the game, and Kenny Smith hit a three pointer, tying the game and sending it to overtime as well as setting a new record at the time, with the most three pointers in an NBA Finals game with seven. The more experienced Rockets went on to win in overtime and eventually swept the Magic, winning their second consecutive NBA Championship. In achieving this, they earned the distinction of being the only team to win both championships during Michael Jordan's first retirement (although Jordan did return in the closing months of the 1994–95 season), in addition to being the only team other than the Chicago Bulls to win multiple championships in the 1990s. This was also the second consecutive 90s championship series not featuring the Chicago Bulls, a streak the Bulls would end in 1996. The season ending documentary Double Clutch by Hal Douglas, was released by NBA Entertainment to coincide with the Rockets' championship season.

Хьюстон Ракетс

1994–95 жылғы маусымда «Рокетс» чемпиондық атағын сақтап қалды. Олар маусымның алғашқы сегіз ойынында жеңіске жетті, 1987–88 жылдан бері маусымның алғашқы сегіз ойынында жеңіске жеткен алғашқы қорғаушы чемпиондар олар болды. Дегенмен, жарақаттар мен алаңнан тыс мәселелерге байланысты өткен маусымдағы деңгейде қалуға күш жіберді. 14 ақпанда «Рокетс» «Портленд Трейл Блейзерс» командасынан Клайд Дрекслерді сатып алды, бірақ туған жердің батыры (Дрекслер Оладжуонмен бірге Хьюстон университетінде ойнаған) трансфер жағдайды жақсартпады, нәтижесінде «Рокетс» 47–35 есебімен алтыншы орынға табан тіреді. Алайда, Хьюстон плей-офф кезінде «Клач Сити» деген атағын тағы да көрсетті. Финалға қадам басып, 55 және одан көп жеңіс тіркеген үш команданы жеңді. Олар алты ойында «Юта Джазды» жеңіп бастады («Рокетс» үш ойыннан кейін 2–1 есебімен қалып қойды), содан кейін өткен маусымдағыдай «Феникс Санс» командасына қарсы қайта оралды (онда «Рокетс» төрт ойыннан кейін 3–1 есебімен қалып қойды). Сол серияның 7-ші ойынында «Феникс» бірінші жартылайдан кейін 51–42 есебімен көшбас болды, бірақ «Хьюстон» жеңіске жетіп, серияны 115–114 есебімен аяқтады. «Санс» командасын жеңгеннен кейін, «Рокетс» конференциялық финалда алты ойында жоғары тұрған «Сан-Антонио Спёрс» командасын ұтты.

Орландо Меджик

Magic құрылғанына тек алтыншы маусым болғанымен, олар қарқынды дамып келе жатқан команда еді. All Stars Shaquille O'Neal және Penny Hardaway, жаңадан келген Horace Grant, сондай-ақ франшизаның негізгі ойыншылары Nick Anderson мен Dennis Scott бастаған Magic Шығыс конференциясында сәтті өнер көрсетіп, сол кездегі франшиза тарихындағы ең жақсы көрсеткіш – 57–25 есебімен аяқтады. Орландоның финалға жолы Бостон Селтикс командасын 3–1 есебімен жеңуден басталды. Олар осы жеңіске екінші турда Майкл Джорданды (18 айлық үзілістен кейін қайтып келген) және Чикаго Буллзді 6 ойынның барысында жеңіп, конференция финалында Индиана Пейсерс командасын қиын 7 ойындық серияда жеңіп қосты.

1-ойын

Орландо 10.5 секунд қалғанда 110:107 есебімен көш бастады, сонда Ник Андерсонды еркін лақтыру сызығына жіберу үшін қасақана бұзып жіберді. Әдетте, жақсы еркін лақтырушы (маусым ішінде 70.4 пайыздық көрсеткіш), Андерсон екі лақтырудың екеуін де сәтті орындамады, бірақ екінші сәтсіз лақтырудан кейін шабуылдық допты қайта алып, тағы бұзылды. Андерсон келесі екі лақтыруды да қате орындады, ал Хьюстон допты қайта алды, Кенни Смит 3 ұпайлық лақтырумен 1.6 секунд қалғанда есепті теңестірді. Бұл Смиттен жасалған жеті 3 ұпайлық лақтырудың бірі болды, ол сол кездегі финалдағы рекордты орнатты. Қосымша уақытта Хаким Оладжувон Клайд Дрекслердің сәтке түсірген допын үштен бір секунд қалғанда ішке итеріп, ойынды жеңіп алды. Хаким Оладжувон ойынды 31 ұпай, 6 допты қайтару, 7 нәтижелі пас және 4 блокпен аяқтады, ал Кенни Смит 23 ұпай және 9 нәтижелі пас берді. Ник Андерсоннің қатарынан төрт жіберген еркін лақтыруы оның мансабының соңына дейін мазалады. Финалдан кейін Андерсон мансабының қалған бөлігінде еркін лақтырулардың тек 60.5 пайызын орындады.

2-ойын

Хаким Олажувон 34 ұпай және 11 доптамамен дубль жасап, "Рокетс" командасын 117:106 есебімен жеңіске жеткізіп, серияда 2:0 есебімен көшбасшылыққа шығарды. Ал "Мэджик" командасы НБА финалдары тарихында өз алаңында өткізген төрт ойынның бірінші екеуінде жеңіліске ұшыраған екінші команда атанды.

3-ойын

Роберт Хорри үш ұпайлық лақтырумен Хьюстонды 104:100 есебімен алға шығарды, ойын аяқталуға 14,1 секунд қалғанда. Орландоның Анферни Хардауэйі үш ұпайлық лақтыруды сәтті орындамады, ал доп Деннис Скотттан секіріп, 6,8 секунд қалғанда шекарадан шығып кетті, нәтижесінде доп Хьюстонға тиді. Клайд Дрекслер дереу жеке бұзушылыққа ұшырады. Ол бірінші айып тастауын жіберіп алды, ал екіншісін дәл орындап, 5,9 секунд қалғанда "Рокетс" командасын 105:100 есебімен алға шығарды. Ник Андерсон 2,7 секунд қалғанда үш ұпайлық лақтырумен есепті қысқартты, "Мэджик" командасы екі ұпайға жақындады, содан кейін Сэм Касселл дереу жеке бұзушылыққа ұшырады. Ол екі айып тастауын да сәтті орындап, жеңісті қамтамасыз етуі керек еді, бірақ біріншісін жіберіп алды. Екіншісін орындап, 2,2 секунд қалғанда "Рокетс" командасын үш ұпайға көш алды. Орта алаңға допты жылжыту үшін таймауттан кейін, "Мэджик" командасы ойынды теңестіріп, қосымша уақытқа өтуге соңғы мүмкіндік алды, бірақ Хардауэй үш ұпайлық лақтыруды сәтті орындамады, ойын соңында сигнал тартты. "Рокетс" үшінші ойында 106:103 есебімен жеңіске жетіп, серияда 3:0 есебімен көш бастады және екінші рет NBA титулына бір қадам жақын болды.

4-ойын

Бірінші таймның соңында "Мэджик" командасы өз алаңында ойнап жатқан "Рокетс" командасынан 4 ұпайға басымдыққа ие болды. Бірақ "Рокетс" екінші жартыда 66:50 есебімен "Мэджик" командасын ұтып, екінші рет қатарынан NBA чемпионатында жеңіске жетті. Оладжувон О'Нилден 10 ұпай артық алып, О'Нилдің қасында есте қаларлық, бірақ оған тән емес 3 ұпайлық лақтыру жасап, жеңіске нүкте қойды. "Ларри О'Брайен" кубогын "The Summit" аренасының төрінде қабылдаған "Рокетс" командасының бас жаттықтырушысы Руди Томьянович: "Чемпионның рухын ешқашан төмен бағаламаңдар!" деді. Оладжувон 35 ұпай мен 15 допты қайтадан ала отырып, екінші жыл қатарынан финалдың ең құнды ойыншысы атанды.

Медиа қамту

АҚШ-та НБА финалы NBC телеарнасында көрсетілді, Марв Альберт, Мэтт Гуокас және Билл Уолтон ойынды комментарийледі. Ахмад Рашад, Ханна Сторм және Джим Грей жағажай сыршылары болды, ал студиялық хабар таратуды Боб Костас, Джулиус Эрвинг және Питер Векси жүргізді. Ұлттық радио хабарларын NBA Radio Network жүзеге асырды, комментаторлар Джо Макконнелл мен Уэс Унселд болды. Маусым аяқталғаннан кейін NBA Radio таратылды, ал келесі ұлттық радио хабарларын NBA финалы ESPN Radio арнасы жүргізеді.

Салдары

1996 жылы «Рокетс» командасының чемпиондық дәуірі аяқталды, олар екінші раундта «Сиэтл Суперсоникс» командасынан таза жеңіліс тапты. «Суперсоникс» сонымен қатар 1993 жылы екінші раундта «Рокетс» командасын жеңіп, чемпиондыққа дейін плей-оффта оларды жеңген соңғы команда болды. Сол жылы «Рокетс» 48 ойын жеңіп, төртінші орынға ие болды. Келесі маусымда олар бұрынғы НБА MVP Чарльз Барклиді алмастырып алды, бірақ жасы мен жарақаттары салдарынан «Рокетс» екі жылдық чемпиондықтан кейін ең жақсы нәтижесі 1997 жылғы Батыс конференциясының финалында «Юта Джаз» командасынан алты ойынмен жеңіліске ұшырады. 2023 жылға дейін бұл «Рокетс» командасының соңғы финалға қатысуы болып қала береді. «Мэджик» 1995–96 жылғы НБА маусымында франшизалық рекордты 60 ойын жеңіп алды, бірақ 1996 жылғы Шығыс конференциясының финалында «Чикаго Буллс» командасынан таза жеңіліс тапты. Маусым арасында Шакил О’Нил «Лос-Анджелес Лейкерс» командасымен келісімшартқа отырды, олармен ол үш чемпионат жеңіп алды; кейіннен ол «Майами Хит» командасымен төртінші титулды жеңісін қосты. «Мэджик» финалға дейін қайта оралмады, олар «Лейкерс» командасына бес ойыннан кейін жеңіліс тапты.