Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дэвид Н. Чартран (23 қаңтар 1960 жыл) – 1997 жылдан бері Манитоба метистер федерациясының демократиялық жолмен сайланған президенті қызметін атқарып келе жатқан метис саясаткері және белсендісі. Ол Манитоба метистер федерациясы тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен президент, қазіргі таңда 2022 жылы барлық сайланған лауазым иелерінің бұрын-соңды болмаған жаппай қолдауымен сегізінші мерзімін тамамдап жатыр. 1997 жылдан 2021 жылға дейін Метис Ұлттық Кеңесінің Басқарма кеңесінің мүшесі болды және 2021 жылы Манитоба метистер федерациясының Метис Ұлттық Кеңесінен шығуына дейін түрлі салалардағы басшылық қызметтерін атқарды. Бұл федерация Метис Ұлттық Кеңесінің метистердің жалпыға қабылданған анықтамасын бұрмалауға мүмкіндік беріп жатқанына алаңдады. [2]
David N. Chartrand, (January 23, 1960) is a Métis politician and activist who has served as the democratically elected President of the Manitoba Métis Federation since 1997. He is the longest serving President of the Manitoba Métis Federation's history, currently serving an eighth term following the 2022 unprecedented mass acclamation of all elected officials. He has also served as a member of the Board of Governors of the Métis National Council from 1997 to 2021 and held a variety of portfolios, prior to the withdrawal of the Manitoba Métis Federation from the Métis National Council in 2021, over concerns that the Métis National Council was allowing the distortion of the nationally accepted definition of Métis. [2].
Ерте өмір
Ол 1960 жылдың 23 қаңтарында Марта Шартранның төртінші баласы ретінде дүниеге келді, барлығы сегіз бала болған. Манитобаның Дак-Бей қаласында өскен, ол Эльберт Шартранның бауыры. Ол Салтео тілінде сөйлейтін отбасында өсті, онда Ред-Ривер метистерінің мәдениеті мен дәстүрлерін үйренді.
He was born January 23, 1960, to Martha Chartrand, the fourth of eight children. Raised in Duck Bay, Manitoba, he is the brother of Elbert Chartrand. He was raised in a Salteaux speaking household, where he learned Red River Métis culture and traditions.
Ерте мансап
1982 жылы Виннипегке көшіп келгенде Чартранд жастармен жұмыс істей бастады, кейіннен 1982 жылдан 1985 жылға дейін The Manor қонақ үйінің директоры болды. 1986 жылдан 1990 жылға дейін Манитоба провинциясы Әділет министрлігінде пробация инспекторы болып жұмыс істеді. 1990 жылдан 1997 жылға дейін Манитоба провинциясы Әділет министрлігіндегі аборигендер сот қызметкерлері бағдарламасының атқарушы директоры қызметін атқарды.
When he moved to Winnipeg in 1982, Chartrand started his career working with youth, and later became the manager of The Manor Hotel, from 1982 to 1985. He then worked as a Probation Officer with the Department of Justice for the Province of Manitoba between 1986 and 1990. From 1990 to 1997, he continued his career with the Province of Manitoba, serving as the Executive Director of the Aboriginal Court Worker's Program for the Department of Justice.
Саяси бастамасы
Ол алғаш рет 1988 жылы Виннипег аймағынан Манитоба метис федерациясының директорлар кеңесіне мүше болып сайланды және осы лауазымға қатарынан төрт рет қайта сайланды. Ол көптеген қоғамдық жұмыстар атқарды, оның ішінде Виннипегтегі Үнді және метис достық орталығының вице-президенті, Манитоба достық орталықтары қауымдастығының президенті, Достық орталықтарының ұлттық қауымдастығының президенті, сондай-ақ Виннипегтегі ересектерге арналған сауаттылық бағдарламасы – Beat the Street-тің негіздеуші директоры және президенті болды. Ол сонымен қатар Солтүстік Әділет қоғамының (Симон Фрейзер Университеті) кеңесінде де қызмет етті және 1997 жылы президент болар алдында 10 жыл бойы Манитоба метис федерациясының директорлар кеңесінде жұмыс істеді. Ол Манитоба провинциясының Премьер-министрінің экономикалық кеңесшілер комитетінің мүшесі де болды. Метистер саясатында одан бұрын ағасы Эльберт Шартранд еңбек еткен. Эльберт Суон-Ривер Үнді және метис достық орталығының атқарушы директоры болды және Манитоба метис федерациясының Солтүстік-Батыс метистер кеңесі аймағының вице-президенті қызметін атқарды.
He was first elected to the Manitoba Métis Federation Board of Directors, from the Winnipeg Region in 1988 and was re elected four successive times to that position. He has held numerous volunteer positions including Vice President of the Indian and Métis Friendship Centre of Winnipeg, President of the Manitoba Association of Friendship Centres, President of the National Association of Friendship Centres and, a founding director and president of Beat the Street, an adult literacy program in Winnipeg. He has also served on the board of the Northern Justice Society (Simon Fraser University) and served as a Board of Director for the Manitoba Métis Federation for 10 years prior to becoming President in 1997. He also served as a member of the Premier's Economic Advisor Committee for the Province of Manitoba. He was preceded in Métis politics by his older brother Elbert Chartrand. Elbert was the executive director of the Swan River Indian and Métis Friendship Centre and served as Manitoba Métis Federation Vice President for the Northwest Métis Council region.
Манитоба метистер федерациясының президенті
1999 жылы Шартранд метистердің адам ресурстарын дамыту туралы келісім бағдарламасын бастады, ол мыңдаған метис халқына жұмыспен қамту және оқыту мүмкіндіктерін ұсынды. Шартранд Федерацияның басқару құрылымын, саясатын және процедураларын күшейту үшін Атқару комитетін құруды бастады. Ол Федерация қызметкерлері үшін алғашқы топтық зейнетақы жоспарын құруға белсенді үлес қосты. Ол сондай-ақ Ұлттық метис анықтамасын бейімдеуді қамтитын Конституциялық реформаны бастады, бұл 2002 жылы Федерация ішіндегі мүшелік реформасын күшейтті. Ол ірі мемлекеттік бастамаларды басқарды, соның ішінде 1999 жылы Red River Métis халқына арналған алғашқы жоғары білімнен кейінгі стипендия және грант қорын құру. Луи Риэль институты мен жоғары білім беру бағдарламасы арқылы Манитоба метис федерациясы Red River Métis университеттері мен колледж студенттеріне 24 миллион доллардан астам құнды миллиондаған стипендия мен қаржыландыру ұсынды. 2003 жылы Шартранд метис балалар мен отбасылық қызметтерін қайта бөлуді басқарды және келіссөздер жүргізді. Оның басшылығымен провинция бойынша уәкілеттік берілген агенттіктер құрылып, іске асырылды. Red River Métis халқы үшін ең жақсы денсаулық сақтау мүмкіндіктерін қамтамасыз ету мақсатымен, 2012 жылдың 8 желтоқсанында Red River Métis иелігіндегі және басқаратын алғашқы дәріхана – MEDOCare ашылды. 2014 жылы Red River Métis қарттарына рецепт бойынша көзілдірік беру бағдарламасы арқылы денсаулық сақтау қолдауы кеңейтілді. 2016 жылы Луи Риэль күні Манитоба метис федерациясының рецепт бойынша дәрі-дәрмек бағдарламасы іске қосылды, Манитоба метис федерациясы Манитобадағы барлық Red River Métis қарттарына рецепт бойынша дәрі-дәрмектердің құнын төледі. 1997 жылы Red River Métis ардагерлеріне берген уәдесін орындау үшін Шартранд 20 жылдан астам уақыт бойы Red River Métis ардагерлерін мойындау үшін табанды күресті. Бұл күш-жігер 2019 жылдың 13 маусымында 30 миллион долларлық метис ардагерлері туралы келісімге қол қойылып, барлық метис ардагерлері мен олардың отбасыларынан кешірім сұраумен аяқталды. Шартранд Манитоба метис қауымдастығының мүшелерімен Red River Métis мәселелері, саясаты және оқиғалары туралы ақпаратты жеткізуді жақсарту қажеттігін мойындады. Ол Манитоба провинциясы бойынша таратылған, жүлделі "Métis сағаты x 2" радио бағдарламасын құрды. Радио бағдарламасы Red River Métis мәдениетін, тарихын, ағымдағы оқиғаларды, қоғамдық шараларды, Президент кеңсесінен апталық есептерді және метис қауымдастығын жалпы түрде насихаттайды. Шартранд сондай-ақ Grassroots News абориген газетінде екі беттік, түрлі-түсті "Le Métis" қосымшасын құрды, ол Манитоба провинциясы бойынша шамамен 40 000 данамен таратылды. 2021 жылдың қыркүйегінде, 2019 жылғы жылдық бас ассамблеяда азаматтардың тапсырмасы бойынша Шартранд Манитоба метис федерациясын Метис Ұлттық Кеңесінен метистердің қабылданған анықтамасын мүше ұйымдар бұрмалап көрсетуіне қатысты алаңдаушылықтарға байланысты шығаруға жетекшілік етті. 2022 жылы Метис Ұлттық Кеңесі бұрынғы президенті мен Манитоба метис федерациясына қарсы қаржылық заңсыздықтар, бұзушылықтар және күмәнді келісімшарттар туралы шағымданып сотқа жүгінді. Сотта Шартранд пен бұрынғы басшылардың өзіне қаржылық пайда табу үшін келісімдер жасағаны айтылды. Ұлттық кеңес 15 миллион доллар өтемақы талап етуде. Шартранд бұл айыптауларды жоққа шығарды. 2023 жылдың маусымында президент Шартранд Red River Métis Ұлттық Үкіметін кезектен тыс бас ассамблеяға шақырды, онда азаматтардан Red River Métis өзін-өзі басқаруын мойындау және Канадамен іске асыру туралы келісімге дауыс беру сұралды. 2016 жылы басталған келіссөздер мен үш айлық кеңесулердің нәтижесінде шамамен 4000 азамат келісімге басым көпшілік дауыспен келісті.
In 1999, Chartrand began the Métis Human Resource Development Agreement program that has delivered employment and training to thousands of Métis people. Chartrand initiated an Executive Policy Committee to strengthen the Federation's governance structure, policies and procedures. He was instrumental in establishing the group pension plan for the employees of the Federation, the first ever in the history of the Federation. He also led Constitutional Reform, including the adaptation of the National Métis Definition, which initiated a membership reform within the Federation in 2002. He has overseen major governmental initiatives, including the establishment of the first ever Red River Métis specific post secondary Scholarship and Bursary Endowment Fund in 1999. Through the Louis Riel Institute and the Post Secondary Education Program, the Manitoba Métis Federation has provided millions in bursaries and funding to Red River Métis university and college students, valued at over $24 million today. In 2003, Chartrand led and negotiated the devolution of Métis Child and Family Services. Through his leadership, mandated agencies were developed and implemented throughout the province. In keeping with his vision to provide the best health care opportunities for the Red River Métis, the first ever Red River Métis owned and operated pharmacy, MEDOCare was opened for business on December 8, 2012. In 2014, healthcare support was expanded through a program offering prescription glasses for Red River Métis Elders. In 2016, on Louis Riel Day, the Manitoba Métis Federation Prescription Drug Program was launched, with the Manitoba Métis Federation covering the cost of prescription drugs for all Red River Métis Elders in Manitoba. After a promise made to the Red River Métis Veterans of Canada in 1997, Chartrand fought diligently for over 20 years for the recognition of Red River Métis Veterans. These efforts came into fruition on June 13, 2019 when the $30 million dollar Métis Veteran's Agreement was signed and an apology issued to all Métis veterans and their families. Chartrand recognized that improvements were needed to communicate Red River Métis issues, policies and events with members of Manitoba's Métis Community. He established the “Métis Hour x 2” an award winning radio broadcast that reached across the Province of Manitoba. The radio show promotes Red River Métis culture, history, current events, community events, weekly report from the Office of the President and overall promotion of the Métis Community. Chartrand also established “Le Métis”, a two page, full colour, insert in the Grassroots News Aboriginal newspaper, with a distribution of approximately 40,000 throughout the Province of Manitoba. In September of 2021, following a 2019 mandate from Citizens at an Annual General Assembly, Chartrand led the Manitoba Métis Federation to withdraw from the Métis National Council over concerns that the Council was allowing the distortion of the accepted definition of Métis by member organizations. In 2022 the Metis National Council filed a lawsuit against its former president and the Manitoba Metis Federation alleging financial malfeasance, irregularities and questionable contracts. The lawsuit alleges Chartrand and former leadership made deals to financially benefit themselves. The national council is seeking $15 million in damages. Chartrand denies the allegations. In June 2023, President Chartrand led the National Government of the Red River Métis to an Extraordinary General Assembly, where Citizens were asked to vote on a Red River Métis Self Government Recognition and Implementation Treaty with Canada. An estimated 4,000 citizens gathered to vote overwhelmingly in favour of the treaty, capping off negotiations that began in 2016, and three intensive months of consultation.
Метистердің құқықтарын тануға заңдық үлес
Президент ретінде Шартранд Ред-Ривер метистерінің жер талаптарын жақтады және Онтариода Р. v. Паули ісі арқылы қорғалынған егін жинау құқықтарына маңызды үлес қосты. Сайланғаннан кейін жасаған алғашқы қадамдарының бірі – Ред-Ривер метистерінің жер талаптары ісін қайта қарау болды. Ред-Ривер метистерінің құқықтарын қорғауға берілгендігінің нәтижесінде, Манитоба метис федерациясы (ММФ) 2013 жылы Манитоба метис федерациясы (ММФ) v. Канада ісінде Жоғарғы соттың шешімін жеңіп алды. Канаданың Жоғарғы соты Манитоба метис қауымдастығының талабын «жекелеген шараларға қатысты талаптардың жиынтығы» емес, «Қызыл өзен аңғарының метис халқының ұрпақтары мен Канада арасындағы татуласу мақсатында декларативтік шараларға қатысты ұжымдық талап» екенін мойындады және ММФ-тің сотқа қатысу құқығын мойындап, «осы ұжымдық талап метис мүддесін білдіретін органның сотқа келуіне мүмкіндік беруге лайық» деген қорытындыға келді. Шешімде сондай-ақ «Мэтис халқының Канаданың егемендігімен татуласуы ұлттық және конституциялық маңызы бар мәселе» екені айтылды және «Федералды тәж Манитоба заңының 31-бабында көзделген жер беру ережесін тәждің абыройына сай етіп іске асырмағаны туралы» декларация жарияланды. Бұл 2016 жылғы Дэниелс ісі сияқты Жоғарғы соттың келесі шешімдеріне есік ашты, ол Мэтис ұлтын Канада Конституциясы бойынша құқық иесі ретінде мойындады. 2016 жылдың 27 мамырында Манитоба метис федерациясы мен Канада үкіметі өзара келісімге келген негіздемелік келісімді әзірлеу мақсатында зерттеу талқылау процесіне қатысуға ынталандыру үшін татуласуды ілгерілету туралы өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды. 2021 жылы Манитоба метис федерациясы 1982 жылғы Конституциялық актінің 35-бабының мақсатына сәйкес татуласуды ілгерілету үшін Канада үкіметімен келіссөздер туралы келісімге қол қойды. 2021 жылдың 6 шілдесінде Шартранд Манитоба метис федерациясын тарихи оқиғада өкілдік етіп, Канадамен Манитоба метистерінің өзін-өзі басқаруын мойындау және іске асыру туралы келісімге қол қойды, ол Манитоба метис федерациясын Ред-Ривер метистерінің ұлттық үкіметі ретінде мойындайды және құрметтейді. Бұл келісім – метистердің өзін-өзі басқаруына қатысты жалғыз келісім, ол Ред-Ривер метистері үшін қазіргі заманғы шартқа жол ашады.
As President, Chartrand championed Red River Métis Land Claims, and made significant contributions to the harvesting rights won in Ontario through the R. v. Powley case. One of his first acts upon election was the reinstatement of the Red River Métis Land Claims case. Because of his dedication to the pursuit of Red River Métis rights, the Manitoba Métis Federation won the 2013 Supreme Court decision in Manitoba Métis Federation (MMF) v. Canada. The Supreme Court of Canada recognized that the claim of the Manitoba Métis Community was "not a series of claims for individual relief" but a "collective claim for declaratory relief for the purposes of reconciliation between the descendants of the Métis people of the Red River Valley and Canada" and went on to grant the MMF standing by concluding "[t]his collective claim merits allowing the body representing the collective Métis interest to come before the court". The decision further held that "[t]he unfinished business of reconciliation of the Métis people with Canadian sovereignty is a matter of national and constitutional import" and issued a declaration "[t]hat the federal Crown failed to implement the land grant provision set out in section 31 of the Manitoba Act, 1870 in accordance with the honour of the Crown". This opened the door to subsequent Supreme Court decisions like the 2016 Daniels case that recognized the Métis Nation as section rights holders under the Canadian Constitution. On May 27, 2016 a Memorandum of Understanding on Advancing Reconciliation was signed by the Manitoba Métis Federation and the Government of Canada, to foster engagement in an exploratory discussions process to develop a mutually agreeable Framework Agreement. In 2021, the Manitoba Métis Federation signed a Negotiators Agreement with the Government of Canada to advance reconciliation consistent with the purpose of section 35 of the Constitution Act, 1982. On July 6, 2021, Chartrand represented the Manitoba Métis Federation in an historic event, signing the Manitoba Métis Self Government Recognition and Implementation Agreement with Canada, which recognizes and acknowledges the Manitoba Métis Federation as the national government of the Red River Métis. This agreement is the only Métis self government agreement, paving the way for a modern day treaty for the Red River Métis.
Жеке өмір
Шартранд Red River Métis кәсіпкері Глориан Якиучукқа үйленген, ол бастапқыда Манитоба штатының Кранберри Портж қаласынан шыққан. Олар Виннипег қаласында (Манитоба) тұрып, немере қызы Марта Шартранды тәрбиелеп отыр. Шартранд қатаң католик отбасында өскен және әлі күнге дейін үнемі дұға оқиды. Шартранд Канадалық кіріс агенттігімен тексерілді және кірісін жарияламағаны үшін назарға алынды. Салық агенттігі оның салық декларацияларын қайта қарап, 2004 жылы оның жалақысын 35 148 долларға, ал 2005 жылы 37 460 долларға арттырды, бұл оның жарияланбаған шығыс жәрдемақыларын қамтиды.
Chartrand is married to Red River Métis businesswoman Glorian Yakiwchuk, originally from Cranberry Portage, Manitoba. They reside in Winnipeg, Manitoba and are raising their granddaughter, Martha Chartrand. Chartrand was raised in a strongly Roman Catholic household and still prays regularly. Chartrand was audited by Canada Revenue Agency and flagged for not reporting income. The tax agency reassessed his tax returns and increased his employment income by $35,148 in 2004 and $37,460 in 2005 to include his omitted expense allowances.
Құрметтер мен марапаттар
Шартранд қоғамдық жұмысымен танылды және Түпкілікті әйелдер ұжымынан «Алтын бүркіт» сыйлығын, Онтарионың Достық орталықтарынан «Бүркіт қауырсыны» алды, ал оның суреті Виннипегтегі Үнді және метис Достық орталығының Құрмет қабырғасына орналастырылды. Шартранд 2002 жылы Елизавета II патшайымының таққа отырғанының 50 жылдығын атап өту үшін құрылған Елизавета II Алтын мерейтойының медалін алды, осы медаль қоғамдастықтарына немесе Канадаға жалпы айқын үлес қосқандары үшін берілді. 2004 жылы Манитоба Метис Федерациясының 36-шы жылдық Бас ассамблеясында Метис ұлтының шешімімен, метис халқына мәдени, саяси және әлеуметтік үлесі үшін Манитобаның «Шекесі» орденімен марапатталды. 2012 жылы ол Виннипег университетінен метистерге деген адалдығы, отбасы мен қоғамдастыққа берілгендігі, сондай-ақ үздіксіз қызметі мен даму жұмысы үшін құрметті заң ғылымының докторы атағын алды. 2012 жылы Чартранд Канадаға қосқан маңызды үлесі үшін Елизавета II-нің Алмаз мерейтойының медалін алды. 2013 жылы ол Манитоба орденімен марапатталды, себебі ол Манитобаның және оның тұрғындарының әлеуметтік, мәдени немесе экономикалық әл-ауқатын ерекше жақсартты. 2013 жылғы 24 наурыздағы Ұлттық метис кеңесінің жылдық бас ассамблеясында Метис ұлтының орденімен марапатталды. 2017 жылы ол провинциялық және ұлттық деңгейде метис халқының мүддесін қорғау және еріктік қызметтері үшін, сондай-ақ қоғамдастыққа адалдығы мен барлық манитобалықтар үшін жаңа мүмкіндіктер жасағаны үшін Егеменнің еріктілер медалін алды. 2022 жылы ол Үндістан-Канада мәдени және мұралық қауымдастығынан өмір бойы жеткен жетістіктері үшін сыйлық алған алғашқы түпкілікті адам болды. Сондай-ақ 2022 жылы президент Шартранд Колумбия Республикасының Мета департаментінің Ассамблеясынан Колумбияның түпкілікті қауымдастықтарының өмір сүру жағдайын жақсартудағы және ауыл шаруашылығы өнімдерін, ата-бабалардың білімі мен дәрі-дәрмектерін қамтитын халықаралық әділ сауда қарым-қатынастарын дамытудағы көшбасшылығы үшін «Ланза Лланера» демократия орденін алды. 2023 жылдың маусым айында ол Канадамен Қызыл өзен метистер келісімін бекіту үшін өткізілген Ерекше бас ассамблеяда Елизавета II Платиналық мерейтойының медалін алды.
Chartrand has been recognized for his community work and has received the Golden Eagle Award from the Indigenous Women's Collective, the Eagle Feather from the Friendship Centres of Ontario, and his picture has been placed on the Honour Wall of Fame at the Indian and Métis Friendship Centre of Winnipeg. Chartrand was a recipient of the Queen Elizabeth II Golden Jubilee Medal, created in 2002 to commemorate the 50th anniversary of the ascension of Her Majesty Queen Elizabeth II to the throne, for outstanding and exemplary contributions to their communities or to Canada as a whole. In 2004, he received The Manitoba Order of the Sash by resolution of the Métis Nation at the 36th Annual General Assembly of the Manitoba Metis Federation, for his cultural, political and social contributions to the Métis people. In 2012 he received an Honorary Doctor of Laws degree from the University of Winnipeg for his dedication to the Métis people, his deep commitment to family and community, and for his enduring service and development work. Also in 2012, Chartrand received the Queen Elizabeth II's Diamond Jubilee Medal for his significant contributions to Canada. In 2013 he was invested into the Order of Manitoba in recognition of his demonstrated excellence and achievement benefiting in an outstanding manner the social, cultural or economic well being of Manitoba and its residents. Also in 2013, he received the Order of the Métis Nation at the Métis National Council Annual General Assembly March 24, 2013. In 2017, he received the Sovereign's Medal for Volunteers for his exceptional volunteer achievements and advancement of the cause of the Métis Nation at both the provincial and national levels and dedication to community, creating greater opportunities for all Manitobans. In 2022, he became the first Indigenous recipient of the Lifetime Achievement Award from the India Canada Cultural and Heritage Association. Also in 2022, President Chartrand received the Lanza Llanera Order of Democracy from the Republic of Colombia’s Assembly of Meta Department for his leadership in improving the living conditions of the Indigenous communities of Colombia and fostering international fair trade relationships in agricultural production, ancestral wisdom and medicines. In June of 2023, he received the Queen Elizabeth II Platinum Jubilee Medal at an Extraordinary General Assembly held to ratify the Red River Métis treaty with Canada.