Кіріспе

Отын үнемдеу, қуаттылығын арттыру немесе шығарындыларды азайту процесі. Сутекті отынды күшейту – бұл автомобиль немесе жүк көлігінің ішкі жану қозғалтқышында сутек пен дәстүрлі көмірсутек отынының қоспасын пайдалану арқылы отын үнемдеуді, қуаттылықты, шығарындыларды немесе олардың комбинациясын жақсартуға бағытталған процесс. Әдістерге электролиз арқылы сутек өндіру, сутекті көлік құралында қосымша отын ретінде сақтау немесе катализатор көмегімен дәстүрлі отынды сутекке түрлендіру кіруі мүмкін. Бензин және азот оксидін инъекциялау сияқты отын қоспаларына қатысты көптеген зерттеулер жүргізілді. Сутек пен көмірсутектердің қоспалары да осыған ұқсас. Аталған дереккөздерде барлық жағдайларда құбырлық газдардан болатын ластану азайғаны айтылады және кейбір жағдайларда тиімділіктің шамалы өсуі мүмкін екені көрсетіледі. Бұл дереккөздердің көпшілігі сондай-ақ, айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізу үшін қозғалтқыштың ауа-отын қатынасын, тұтану уақытын, шығарындыларды бақылау жүйелерін, электрондық басқару жүйелерін және мүмкін басқа да конструкциялық элементтерді өзгерту қажет болуы мүмкін екенін ұсынады. Мұндай өзгерістер енгізілген көлік құралы міндетті түрде газ-эмиссиялық бақылаудан өте алмайды. Осы жүйелердің күрделілігіне және қазіргі қозғалтқыш құрылымы мен эмиссиялық стандарттардың қажеттілігіне байланысты, сутекті отынды күшейтуді жақтаушылардың мұндай мәлімдемелерін растау қиын және олар әрдайым дау тудырады. Бүгінгі күні АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі сутекті отынды күшейту өнімдеріне ерекше назар аударған жоқ, себебі «Автокөліктердегі модификацияланған құрылғыларды бағалау бағдарламасы» аясында ешқандай зерттеу құрылғылары немесе коммерциялық өнімдер туралы есептер жоқ. Дегенмен, олар мұндай құрылғыларды орнату көбінесе автомобильдің эмиссиялық бақылау жүйесіне заңсыз араласуды білдіретінін және бұл айыппұлға әкелуі мүмкін екенін атап көрсетеді. Канаданың Экология министрлігі осы тақырып бойынша зерттеу жұмысын жүргізген. 2004 жылы олардың зертханасында жүргізілген сынақтарда қозғалтқыштың тиімділігі мен отын үнемдеуі жақсармағаны анықталды. Сонымен қатар, АҚШ-тан тыс жерлерде сатуға арналған көптеген қосымша жиынтықтар бар. Бұл жиынтықтарды АҚШ-тан тыс елдерде орнату сол елдердің заңнамасына қайшы келмеуі мүмкін.

Электролиз

Электролизден (автомобиль генераторларын пайдалану арқылы) алынған сутегін жанармайды күшейту үшін бензинмен және дизельмен жұмыс істейтін жүк көліктерінде қолдану ұсынылған, бірақ электролизге негізделген конструкциялар тиімділік сынақтарында қайта-қайта сәтсіздікке ұшырады және термодинамиканың қабылданған заңдарына (яғни энергияның сақталуы) қайшы келеді. Бұл құрылғыларды (көбінесе "HHO құрылғылары" деп аталады) сататын жақтастары, динамика көбінесе дұрыс түсінілмейді және нәтижедегі қоспаның химиялық қасиеттеріне байланысты, ғылыми заңдарды бұзбайтын тиімділікті арттыру мүмкін екенін мәлімдейді. Тұтынушылардың қадағалау тобының көптеген сынақтары теріс нәтижелер көрсетті. Бұл техника бастапқыда кейбіреулерге тартымды көрінуі мүмкін, себебі жүйедегі энергия шығындарын байқау қиын. Электрдинамикамен таныс емес адамдар электролиттік ұяшықтың автомобильдің электр жүйесінен ток тартатынын, генератордағы механикалық қарсылықты арттыратынын және осының нәтижесінде қуаттың жалпы төмендеуіне әкелетінін түсінбейді. Сутегін оттегіден бөлу үшін жұмсалатын энергия, осы әдіспен алынған сутегіні жағудан алынатын энергиядан артық болғандықтан, мұндай құрылғының тұжырымы термодинамиканың бірінші және екінші заңдарын тікелей бұзады деп есептеледі. Осы құрылғылардың сатушылары мен насильдеушілеріне отынның үнемділігін арттыру туралы мәлімдемелерін растау үшін ақшалай сыйлықтар ұсынылды, бірақ өте аз сатушылар бұл сынаққа қатысты және ешбір құрылғы сынақтан өтпеді.

Катализа

Арвин Меритор, автомобиль технологиясының 1-ші деңгейлі жеткізушісі, бір кезде отыннан алынған сутекті пайдаланып қозғалтқыштың жану тиімділігін арттыру және NOx шығарындыларын азайтуға арналған плазмалық реформатор технологиясын сынаған. Бұл деректемеде қозғалтқыштың жылу тиімділігін 20-30 пайызға дейін арттыру мүмкін екендігі көрсетілген. Дегенмен, бұл үшін қозғалтқышты компрессиялық қатынас пен ауа/отынның эквиваленттілік қатынасы (лямбда) графигіндегі өте жұқа аймақта жұмыс істеуге бейімдеу және басқа да өзгерістер енгізу қажет. Бұл технология өзгертілмеген қозғалтқыш технологиясына қосымша ретінде тиімді жұмыс істемейді. Бұл зерттеу MIT Слоан Автомобильдік зертханасымен бірлесіп жүргізілді. Соңында, бұл зерттеуді жүргізген бөлім акционерлік инвестициялық фирмаға сатылды.