Кіріспе
Тайлдсли – Ұлы Манчестердегі Уиган метрополиялық округіндегі сауда қалашығы. Ланкашир тарихи графтығының шекарасында, Чат Мосстан солтүстікке қарай, Батыс Пеннин тауларының етегінде, Уиганнан оңтүстік-шығысқа қарай 8 миль (13 км), ал Манчестерден солтүстік-батысқа қарай 9 миль (14 км) жерде орналасқан. 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша, Шакерлиді есептемегенде, Тайлдслинің құрылыс аймағында 16 142 адам тұрды. Англияны англосаксондықтар мекендегеннен бастап, Тайлдсли Англияны нормандар басып алғанға дейін Уоррингтон әулетінің бір бөлігі болды. Одан кейін бұл елді мекен Тайлдсли деп аталған қалашыққа айналды. Өнеркәсіптік революция кезіндегі фабрика жүйесі мен тоқыма өндірісі халықтың өсуіне және урбанизацияға ықпал етті. 20-ғасырдың басында бұл диірмендік қала "табиғи ерекшеліктері жоғалып, орнына фабрикалар, темір қорыту заводтары мен көмір шахталары салынған өнеркәсіптік ауданның көрнекті үлгісі" деп сипатталды. Жол Атертонға қарай жалғасты, онда монеталар табылған, содан кейін Гибфилд пен Уиганға жетті. 1947 жылы Тайлдсли-Ворсли шекарасының жанынан б.з. 259-278 жылдар аралығында соғылған 550-ге жуық римдік қола монетасы бар екі құмыра табылды. Монеталар қазір Британ мұражайында сақталуда. Рим билігінің аяқталуынан кейін және англосаксон Англиясының тарихында Тайлдсли туралы жазбалар жоқ. Саксондардың болғанын көрсететін дәлел ретінде Тилдсли, Шакерли және Астли сияқты жер аттарындағы ескі ағылшын тіліндегі "leah" жұрнағы келтіріледі.
Tyldesley ('/t//ɪ//l//z//l//iː/) is a market town in Metropolitan Borough of Wigan in Greater Manchester, England. Within the boundaries of the historic county of Lancashire, it is north of Chat Moss near the foothills of the West Pennine Moors, 8 mile (13 km) southeast of Wigan and 9 mile (14 km) northwest of Manchester. At the United Kingdom Census 2001, the Tyldesley built up area subdivision, excluding Shakerley, had a population of 16,142. Following the Anglo Saxon settlement of Britain, Tyldesley was part of the manor of Warrington, until the Norman Conquest of England, when the settlement constituted a township called Tyldesley with Shakerley in the ancient parish of Leigh. The factory system and textile manufacture during the Industrial Revolution triggered population growth and urbanisation, and by the early 20th century it was said that the mill town was "eminently characteristic of an industrial district whose natural features have been almost entirely swept away to give place to factories, iron foundries, and collieries". The road continued towards the Valley at Atherton where coins have been found, and on towards Gibfield and Wigan. In 1947, two urns containing about 550 Roman bronze coins, minted between AD 259 and AD 278, were found near the old Tyldesley–Worsley border. The coins are in the British Museum. After the end of Roman rule in Britain and into the history of Anglo Saxon England, nothing was written about Tyldesley. Evidence for the presence of Saxons is provided by place names incorporating the Old English suffix leah, such as Tyldesley, Shakerley, and Astley.
Өнеркәсіптік революция
Өнеркәсіптік революцияға дейін Тайлдсли ауылдық жер болды, 1800 жылға дейін ауыл шаруашылығы және үй шаруашылықтарында мақта мен жұқа мата тоқу негізгі кәсіптер болды. 1827 жылдан кейін Манчестерден жібек әкелінгеннен бастап жібек тоқу маңызды үй шаруашылық өнеркәсібіне айналды. 1772 жылы Томас Джонсон мақта иіру және тоқу үшін "Кішкентай фабриканы" ашты. 1792 жылы "Ұлы Левиафон" Фабрика көшесіндегі жүн иіруге арналған бумен жұмыс істейтін диірменді қуаттандырды. Хиндсфорд және Шакерли ағындарының жанында көбірек мақта зауыттары салынды, олар бу үшін сумен қамтамасыз етілді. 1823 жылы Фабрика көшесіндегі J & G Jones иелігіндегі New Mills зауытында жалақыны көтеру талабымен және ұнтақ иелерінің жұмыстан шығаруынан кейін жұмысшылар жұмыстан босатылып, оларды ауыстыру үшін жаңа адамдар жалданып алынды. Жұмыстан босатылған жұмысшылардың шабуылдарынан "құрғақ жұмысшылар" қорғалуы керек болды. Джозеф Уилсон Джеймс көшесінде Хоуп Миллді салды. 1838 жылы Джеймс Бертон қаланың көптеген диірмендерінің иесі болды. Ол Чарльз көшесінде, жұмысшылардың үйлерімен қоршалған жерде тұрды. Оның компаниясы 74 коттедж және 57 жертөле, Эллиот көшесіндегі үй және Корольдің қару-жарағы бар тавернаға ие болды. Бертон 1868 жылы қайтыс болды. 1883 жылы Бертонның диірмендерінде болған өрт 15 000 фунт стерлингке залал келтірді және 1920 жылы оның диірмендері бұзылды. Кейлеб Райт Барнфилд Миллс компаниясына ие болды, онда 800-ге жуық жұмысшы жұмыс істеді. Оның соңғы диірмендері, Шаттл көшесіндегі Барнфилд No 6 1894 жылы 1891 жылы өрттен қираған Резолюция диірменінің орнында салынды. Barnfield No 6 – бетон едені бар, көп қабатты иіру диірмені, ол сыртқы двигатель бөлмесінен арқан арқылы қуат алды. Диірмен 1990 жылдары бұзылды және оның орнында супермаркет салынды. Шакерлиде көмір 1429 жылдан бері өндіріліп келді, сол кезде Шакерли және Тайлдсли арасында "теңіз көмірін" ұрлау туралы дау тіркелген. Шейкерли кеніші Шейкерли жайлауында 1798 жылы пайда болды. Шакерли шеге жасау орталығы болды, бірақ 1800 жылға қарай құлдырады. 1864 жылы теміржол аяқталғаннан кейін көмір өндіру басым салаға айналды және қала 100 жылдан астам уақыт бойы көмір кеніштерімен қоршалған, содан кейін екінші дүниежүзілік соғыстан кейін өнеркәсіп төмендеді. Бриджвотер кеніштері, Тайлдсли көмір компаниясы, Шакерли кеніштері және Астли және Тайлдсли кеніштері жергілікті кен иелерінің қатарында болды. Gin Pit Colliery 1955 жылы, Cleworth Hall 1963 жылы, Nook екі жылдан кейін және Mosley Common 1968 жылы жабылды. 1862 жылы Роберт Ишервудтың бастамасымен құрылған Тайлдсли кеншілер қауымдастығы 1893 жылы Кеншілер үйін салып, 1927 жылы Джин Питте Астли және Тайлдсли кеншілер клубын ашты. Қаладағы ең ауыр кен апаты 1858 жылы 11 желтоқсанда Йью-три кенішінде болды, онда қауіпсіздік шамдарынан болған жарылыстан 25 адам қаза тапты. Ең жас құрбан 11 жаста, ең үлкені 35 жаста болған. Кейбір құрбандар шіркеудің бақшасында жерленген. 1877 жылы 6 наурызда Грейт Бойз кенішінде болған жарылыстан 8 адам қаза тапты, ал 1883 жылы 2 қазанда Шакерлидегі Нельсон кенішінде қайыс арқанның үзілгенінен 6 адам қаза тапты. 1895 жылы 1 қазанда Шакерли кенішінде жарылыстан кейін кен басқарушысы мен басқарушының орынбасарымен қоса бес адам қаза тапты. Грандидің құю фабрикасы тағы бір маңызды жұмыс беруші болды. Оның негізін қалаушы Джон Гранди шіркеулер мен залдарда қолданылатын жылы ауамен жылыту жүйесін ойлап тапты. Ол темір жолға жақын жердегі Лоуэр Эллиот көшесінде құю зауытын салған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін өнеркәсіптің құлдырауы және одан кейінгі жерді қалпына келтіру және жаңа тұрғын үй құрылыстары қаланың бет-бейнесін өзгертті, бірақ оның орталығы қайта жаңғыртылған базар алаңы бар қарқынды базар қаласының атмосферасын сақтайды. Қаланың басты көшелеріне қарай бұрылысқан тік террасалары ерекше сипат береді.
Басқару
Тарихи тұрғыдан Тилдсли Батыс Дерби жүзінің бір бөлігін құрады, ол Оңтүстік-Батыс Ланкаширдің соттық бөлімшесі еді. Тилдсли-кум-Шейкерли – Лидің ежелгі шіркеуіне кіретін және одан бұрынғы алты шағын елді мекеннің бірі. Бұл шағын елді мекендердің ішінде ең ірісі – Тилдсли, ал Шейкерли ауданы белгілі бір көлемге ие болды. 1834 жылғы Кедейлер заңына енгізілген түзетулерге сәйкес, шағын елді мекендер Лидің Кедейлер заңына қатысты бірлестігіне кірді. Бұл бірлестік 1837 жылдың 26 қаңтарында құрылып, Лидің барлық ежелгі шіркеуінің және Уинвикке кіретін бөлігін қамтыды. Тилдслидегі жұмыс үйі 1850 жылдары Атерлидегі Ли бірлестігінің жұмыс үйімен алмастырылды. Тилдсли 1866 жылы азаматтық шіркеу болып құрылды. 1863 жылы Жергілікті басқару туралы 1858 жылғы заң қабылданды және шағын елді мекен жергілікті денсаулық сақтау кеңесімен басқарылды. Тилдслидің алғашқы жергілікті кеңесі 1863 жылдың 24 қазанында өткен сайлаудан кейін құрылды. Сайланғандардың арасында диірмен иелері Калеб Райт және Оливер Бертон (Джеймс Бертонның ұлы), сондай-ақ көмір шахталарының иелері Уильям Рамсден және Джордж Грин болды – консерваторлар мен либералдардың қосымшасы. Жергілікті кеңес 1865 жылы газ қондырғысын қабылдады, алғашқы жүзу бассейндерін салды, 1876 жылы Тилдсли зиратын ашты және 1884 жылы Астлидегі Морлис Холлдағы канализациялық жұмыстарды салды. Жергілікті кеңес кеңселері Төменгі Эллиот көшесінде орналасқан, онда өрт сөндіру станциясы мен қоймасы болды. 1875 жылғы Халық денсаулығы туралы заң бойынша жергілікті кеңес қалалық санитарлық округ ретінде қосымша өкілеттіктер алды, ал 1894 жылғы Жергілікті басқару туралы заң бойынша Тилдсли Шейкерлимен бірге сайланған кеңесі бар қалалық округке айналды. Тилдсли қалалық үйі, бастапқыда шағын елді мекеннің либералдық клубы, 1881 жылы ашылды және 1924 жылы Тилдсли қалалық округтік кеңесінің штаб-пәтері ретінде қабылданып алынды. Тилдсли қалалық округі 1902 жылы Тилдсли саябағын ашты, Карнеги кітапханасы 1909 жылы ресми түрде ашылды, ал Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сале-Лейн және Мосли-Коммон жерлерінде, ал Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Шейкерлиде кеңес үйлері салынды. 1933 жылы Ланкашир округі кеңесі 1929 жылғы Жергілікті басқару туралы заңға сілтеме жасай отырып, округтегі аудандарды қайта ұйымдастырды. Жаңа Тилдсли қалалық округі Тилдслиді Шейкерли қалалық округімен және таратылған Ли ауылдық округінен Астли азаматтық шіркеуімен біріктіру арқылы құрылды. 1972 жылғы Жергілікті басқару туралы заң бойынша 1974 жылы қалалық округ таратылды, оның аумағы Үлкен Манчестер мегаполисінің Уиган метрополитендік округінің бір бөлігіне айналды. Тилдсли – Уиган метрополитендік округтік кеңесіне үш кеңесші сайлайтын Уиганның сайлау округі. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, екі округтік кеңесші Еңбек партиясын, ал біреуі тәуелсіз өкіл болып табылады. Шекара комиссиясы 2010 жылғы жалпы сайлауда Тилдслиді Ли сайлау округінің құрамына кіргізуді ұсынды. 2010 жылғы жалпы сайлауда Энди Бернхэм Лейбористік партиясынан Ли округінде 24 295 дауыспен және 15 011 көпшілікпен жеңіске жетті, бұл дауыс берудің 51,3% құрады. Бернхэм 2015 жылы Ли округінің депутаты болып қайта сайланды, ол 24 312 дауыс алып, дауыс берудің 53,9% құрады. 2017 жылы Лейборист партиясынан сайланған Джо Платт 26 347 дауыспен, яғни дауыс берудің 56,2% құрады. Консерватор Джеймс Гранди 2019 жылы бұл орынды жеңіп алды.
Under the terms of the Poor Law Amendment Act 1834 the townships formed part of the Leigh Poor Law Union comprising an area covering the whole of the ancient parish of Leigh and part of Winwick, established on 26 January 1837. A workhouse in Tyldesley was replaced by Leigh Union workhouse at Atherleigh in the 1850s. Tyldesley was constituted a civil parish in 1866. In 1863 the Local Government Act 1858 was adopted and the township was governed by a local board of health. The first Tyldesley Local Board was formed after elections on 24 October 1863. Among those elected were mill owners, Caleb Wright and Oliver Burton (son of James Burton), and colliery owners, William Ramsden and George Green, a mixture of Tories and Liberals. The Local Board took over the gas works in 1865, built the first swimming baths and opened Tyldesley Cemetery in 1876 and built sewage works at Morleys Hall in Astley in 1884. The local board offices were in Lower Elliot Street, where it had a fire station and depot. Under the Public Health Act 1875 the local board gained additional powers as an urban sanitary district and under the Local Government Act 1894 Tyldesley with Shakerley became an urban district with an elected council. Tyldesley Town Hall, originally the township's Liberal Club, opened in 1881, and was taken over by Tyldesley Urban District Council as its headquarters in 1924. Tyldesley UDC opened Tyldesley Park in 1902, the Carnegie Library officially opened in 1909, and after World War I council housing was built at Sale Lane and Mosley Common and after World War II in Shakerley. In 1933, Lancashire County Council reorganised districts in the county, with reference to the Local Government Act 1929. A new Tyldesley Urban District was formed by amalgamating Tyldesley with Shakerley Urban District and the civil parish of Astley from the abolished Leigh Rural District. The urban district was abolished in 1974 under the Local Government Act 1972, when the area became part of the Metropolitan Borough of Wigan, a local government district of the metropolitan county of Greater Manchester. Tyldesley is an electoral ward of the Metropolitan Borough of Wigan electing three councillors to the 75 member metropolitan borough council, Wigan's local authority. As of 2015, two ward councillors represent the Labour Party and one is an Independent. The Boundary Commission recommended Tyldesley should be part of the Leigh constituency at the 2010 general election. At the 2010 General Election, Andy Burnham retained the Leigh seat for the Labour party with 24,295 votes and a majority of 15,011, representing 51.3% of the vote. Burnham was re elected MP for the Leigh constituency in 2015 with 24,312 votes which was 53.9% of the total vote cast. Jo Platt, representing Labour, was elected in 2017 with 26,347 votes which was 56.2% of the total votes cast. Conservative James Grundy won the seat in 2019.
Экономика
Тилдсли 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағыТилдслиУиган(ауданы)АнглияЖұмыс істейтін жастағы халық саны25,021220,19635,532,091Толық жұмыс уақытылы жұмыспен қамтылғандар46,8%41,7%40,8%Жартылай жұмыс уақытылы жұмыспен қамтылғандар11.9%11.9%11.8%Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар7.9%6.2%8.3%Жұмыссыздар2.7%3.2%3.3%Зейнетақыға шыққандар11.5%13.7%13.5%2001 жылғы Ұлыбритания халық санағына сәйкес, 16–74 жастағы тұрғындардың жұмыспен қамтылған салалары: бөлшек және көтерме сауда – 18,1%, өңдеуші өнеркәсіп – 16,5%, жылжымайтын мүлік және бизнес қызметтері – 12,1%, денсаулық сақтау және әлеуметтік жұмыс – 10,9%, білім беру – 7,4%, көлік және байланыс – 7,1%, құрылыс – 7,6%, мемлекеттік басқару – 5,8%, қаржы – 5,0%, қонақүйлер мен мейрамханалар – 4,1%, энергиямен жабдықтау – 0,8%, ауыл шаруашылығы – 0,5%, тау-кен өндірісі – 0,1%, басқалары – 4,2% құрады. Ұлттық көрсеткіштермен салыстырғанда, қалада ауыл шаруашылығында жұмыс істейтіндердің үлесі салыстырмалы түрде төмен болды. Халық санағы 16–74 жастағы тұрғындардың экономикалық белсенділігін тіркеді, оның ішінде 2,6% студенттер жұмыс істейді, 3,2% студенттер жұмыссыз, 4,7% үйді немесе отбасын күтіп-бағумен айналысады, 6,7% тұрақты түрде ауру немесе мүгедек, ал 2,1% басқа себептермен экономикалық белсенді емес.
According to the United Kingdom Census 2001, the industry of employment of residents aged 16–74 was 18.1% retail and wholesale, 16.5% manufacturing, 12.1% property and business services, 10.9% health and social work, 7.4% education, 7.1% transport and communications, 7.6% construction, 5.8% public administration, 5.0% finance, 4.1% hotels and restaurants, 0.8% energy and water supply, 0.5% agriculture, 0.1% mining, and 4.2% other. Compared with national figures, the town had a relatively low percentage working in agriculture. The census recorded the economic activity of residents aged 16–74, 2.6% students were with jobs, 3.2% students without jobs, 4.7% looking after home or family, 6.7% permanently sick or disabled, and 2.1% economically inactive for other reasons.
Көрнекті орындар
Көп жылдар бойы Тайлдслидің ландшафтын фабрикалық түтіктер мен шахта құрылыстары басып келді. Кен орындарының жабылуы мен фабрикалардың бұзылуынан кейін, қалада тастан салынған азаз тұрғын ғимараттардың бірі – 150 фут (46 метр) биіктіктегі шпилі бар Санкт-Джордж шіркеуі және Базар алаңындағы Жоғарғы шіркеу ең маңызды нысандарға айналды; екеуі де II санаттағы ескерткіштер. Тайлдслидің салынған ортасы көбінесе кірпіштен тұрғызылған. Тайлдслидегі ескерткіштердің ішінде Чаддок Холл мен Дамхаус бар, екеуі де II санаттағы ескерткіштер тізімінде. Чаддок Холл – жекеменшік үй, ал Дамхаус немесе Астли Холл – бұрын Астли ауруханасы кеңсесі ретінде пайдаланылған мұражай орталығы.
Көлік
Эдвард Энтуистл, әлемдегі алғашқы қалааралық жолаушылар пойызының машинисі, 1815 жылы Тайлдслиде дүниеге келді. Ол Ливерпуль – Манчестер темір жолындағы жолаушылар пойызын жүргізді. 1861 жылы Лондон және Солтүстік-Батыс темір жолы Ланкашир және Йоркшир темір жолына бұрын берілген құқықтарды қайта жаңартып, Экклстен Уиганға қарай, қала арқылы темір жол салуға рұқсат алды. Тайлдсли темір жол станциясы Ливерпуль – Манчестер бағытындағы Пеннингтон және Ли арқылы Кенион торабына баратын тармақтың шығыс жағында орналасқан. Эльсмир графы 1861 жылдың 11 қыркүйегінде Ворслиде алғашқы жерді қазды, ал желі 1864 жылдың 1 қыркүйегінде қозғалысқа ашылды. Тайлдсли Loopline 1969 жылдың 3 мамырында Бичингтің кесуі салдарынан жабылды. 1900 жылы Оңтүстік Ланкашир трамвайларына Оңтүстік Ланкаширде 62 миль (100 км) трамвай салуға рұқсат беретін заң қабылданып, Корольдің бекітілуін алды. Алайда, 1900 жылдың қарашасына қарай Оңтүстік Ланкашир электр тарту және қуат компаниясы акцияларды сатып алды. Трамвайдың алғашқы бөлігі 1902 жылдың 20 қазанында Ли және Атертон арқылы Лоутон мен Фур Лэйнс Эндс арасында ашылды, ал 1902 жылдың 25 қазанында Атертоннан Тайлдслиге тармақ салынды, соның арқасында Тайлдсли алғашқы трамвайын алды. Компания қаржылық қиындыққа тап болды және кейін Ланкашир Юнайтед трамвайлары, одан кейін Ланкашир Юнайтед Транспорт болып қайта құрылды. 1931 жылдың тамызында трамвайлар троллейбустармен ауыстырылды. Тайлдслидің тар көшелеріне байланысты трамвайлар мен троллейбустар бір бағытты жүйемен қозғалуға мәжбүр болды: шығысқа қарайғы трамвайлар Шаттл және Милк көшелерімен, ал батысқа қарайғылары Эллиот және Касл көшелерімен жүрді, қазір бұл жүйе барлық көлік түрлері үшін қолданылады. Тайлдсли көршілес қалалармен Атертонның солтүстік-батысындағы Diamond Bus және Ұлы Манчестердегі First Greater Manchester компанияларының автобус бағдарлары арқылы байланысты. Тайлдсли Loopline бағытының A580 жолына дейінгі бұрынғы жол төсемі Уиган муниципалитетінің аумағындағы Біртұтас даму жоспарында темір жол бағытын қайта жаңарту мүмкіндігін ескере отырып, сақталған. Бұрынғы жол төсемінде басқарылатын автобус жолы салынды, бірақ бұл ұсыныс баршаға ұнамады. Келісімдерден кейін 2013 жылы Лиден Элленбрукке дейінгі 4,5 мильдік автобус жолының құрылысы басталды. Онда Cooling Lane, Astley Street, Hough Lane және Sale Lane тоқталымдары бар, сондай-ақ Тайлдслидегі үш тұрақтан бірі орналасқан. Оның қасында жаяу жүргіншілер, велосипедшілер және атпен жүретіндерге арналған жол салынған.
Білім
Джордж Ормерод 1827 жылы ашылғанда барлық жас топтарына қамқорлық жасайтын Санкт-Джордж шіркеуінің жанында ұлттық мектепке арналған жерді сыйлады. 1856 жылы ескі Уэсли шіркеуінде күндізгі мектеп ашылды, ал 1864 жылы ол 1912 жылға дейін жұмыс істеген жаңа мектепке алмастырылды. 1872 жылы Джонсон көшесінде шіркеу мектебі ашылып, 1960 жылдары жабылды. Жоғарғы Джордж көшесіндегі Британ мектебі 1902 жылы есігін ашты. Оның ғимараты қазір Қоғамдық өмір орталығы болып табылады. Дарлингтон көшесіндегі Миссиялық мектеп немесе Орталық C of E мектебі 1892 жылы ашылды. 1913 жылы Төменгі Эллиотт көшесінде ашылған мектеп 1935 жылдан кейін қыздардың орта білімі үшін пайдаланылды. Гаррет Холл ұлдар орта мектебі 1935 жылы ашылды. 1990 жылдардың соңында салынған Сент-Джордж орталық бастауыш мектебі – тарихи Сент-Джордж C of E және Орталық C of E мектептерінің бірігіп құрылған мектебі. Басқа бастауыш мектептер – Тайлдсли бастауыш мектебі және Гаррет Холл бастауыш мектебі. 2007 жылға дейін Шакерлиде мектеп болды, бірақ ол жабылды. Ескі қыздар орта мектебінің ғимаратында орналасқан Кингсхилл арнайы мектебі де жабылды. Тайлдслидегі орта білім беретін негізгі мектеп – Фред Лонгворт орта мектебі, оған 1998 жылы өнер колледжі мәртебесі берілді. Тайлдслидегі балалар аймақтағы басқа да орта мектептерге, соның ішінде Астлидегі Сент-Мэри католиктік орта мектебіне барады, ол аймақтағы жалғыз католиктік орта мектеп және жоғарғы сыныптарды бітіруге дайындық мектебі. Бастауыш және орта мектептер Жергілікті сипаттама Веб-сайт Сент-Джордж Орталық C. E. Бастауыш мектебі Тайлдсли Тайлдсли бастауыш мектебінің веб-сайты Тайлдсли бастауыш мектебі Тайлдсли бастауыш мектебінің веб-сайты Гаррет Холл бастауыш мектебі Тайлдсли бастауыш мектебінің веб-сайты Сент-Джонс С. Е. Бастауыш мектебі Мосли Коммон Мосли Коммон бастауыш мектебінің веб-сайты Тайлдсли Фред Лонгворт орта мектебі Тайлдсли орта мектеп веб-сайты Сент-Стефанс С. Е. Бастауыш мектебі Астли Астли бастауыш мектебінің веб-сайты Сент-Амброуз Барлоу католик бастауыш мектебі Астли бастауыш мектебінің веб-сайты Сент-Мэри католик орта мектебі Астли орта мектеп веб-сайты Киелі отбасы католик бастауыш мектебі Бутстаун Бутстаун бастауыш мектебінің веб-сайты Киелі жүрек католик бастауыш мектебі Хиндсфорд Атертон Атертон бастауыш мектебінің веб-сайты Хиндсфорд С. Е. Бастауыш мектебі Атертон бастауыш мектебінің веб-сайты.
Дін
Джон Уэсли 1748 және 1752 жылдар аралығында Шейкерлиде төрт рет уағыз айтып, құдайға табыну орнының негізін қалады. 1780 жылдары Уэслимен ерте кезеңде жұмыс істеген Джордж Уитфилд де онда уағыз айтты. Тайлдслидегі алғашқы құдайға табыну орны – Жоғарғы шіркеу 1789 жылы Англия шіркеуінен бөлінген Хантингтон графинясының қоғамдық байланысы үшін алаңға салынды. Томас Джонсон Тайлдслидегі ең биік нүктедегі жерді сыйға тартты, ал Уэслидің қолдаушысы Леди Хантингтон құрылыс материалдарына қаржы бөлді. Шіркеу географиялық орналасуына байланысты Жоғарғы шіркеу деп аталды. 1825 жылға дейін Тайлдслиде белгілі бір шіркеу болған жоқ, ол Честер епархиясының Леи ежелгі приходтарының құрамында болды. Епархия 1847 жылы бөлінді, сол кезде қазіргі Манчестер епархиясы құрылды. Ритуалдық крещение, неке және жерлеу рәсімдері үшін халық қала шегінен тыс шіркеулерге, Лиу приходтық шіркеуіне немесе оның еншілес шіркеулеріне – Астли шапкеліне немесе Атертон шапкеліне, немесе Дине немесе Экклске баруға мәжбүр болды. Лиге арналған шіркеу, Сент-Джордж шіркеуі, Сент-Мэри 1825 жылы Томас Джонсон сыйлаған жерде салынды. Ол 1818 жылғы Шіркеу құрылысы заңы бойынша парламенттен жиналған қаражатқа салынған Комиссарлар шіркеуі болды, бұл Ұлыбританияның Ватерлоо шайқасындағы жеңісін тойлау үшін салынған деп айтылады. Офис жұмыстарының ресми сәулетшісі Роберт Смирк 1818 жылдан бастап жаңа шіркеулерді салу бойынша Парламент комиссарларына кеңес берді, соның ішінде Сент-Джордж шіркеуін де. Шіркеу 1825 жылдың 19 қыркүйегінде Англияның қасиетті покровительіне арналып киеленді. Шіркеу 1100 адамға сыяды, ұзындығы 112 фут (34 м), ені 60 фут (18 м), ал жергілікті маңызға ие мұнарасының биіктігі 150 фут (46 м). Джордж Ормерод шіркеу ауласына жер берді, сондай-ақ Даунхэм нарығында құйылған алты қоңырауды да сыйлады. Қоғамдық, примитивті методистік, веслиандық методистік, баптистік, уэльстік қоғамдық, уэльстік кальвинистік және тәуелсіз методистік қоғамдары үшін шапкелдер салынды. Дэнкан Клеворт 1976 жылы Монреальде өткен жазғы Олимпиада ойындарында өнер көрсетті. 1960 жылы денсаулық сақтау себептерімен моншалар жабылды, ал Касл көшесіндегі жабық «Маджестик» кинотеатры 1964 жылы қоғамдық моншаларға айналдырылды. Бассейн қазір «Пеликан орталығы». 1895 жылғы ағылшын регбиіндегі расколға дейін Джон Берри Англияның регби одағы үшін ойнады, сондай-ақ 1881 жылы құрылған Тайлдсли ФК үшін де ойнады. Расколдан кейін клуб Солтүстік регби футбол одағының (қазіргі регби лигасының) негізін қалаушы мүшесі болды және 1895-96 жылдар аралығында бес маусым ойнады, алғашқы біріктірілген лигада 22 команданың арасында 6-орынды иеленді. Клуб 1911 жылы Регби футбол одағына қайта қосылды, көптеген жылдар бойы Велл-стритте ойнады, содан кейін 2001 жылдың қараша айында Астли көшесіндегі Сент-Джордж паркіне көшті. 2008-09 маусымда 1-ші құрама Твикенхемдегі Ағалар финалында Калломптонға 8-7 есебімен жеңіліп қалды. Ұзақ қашықтыққа жүгіруші Фред Норрис Cleworth Hall Colliery-де жер астында жұмыс істеді және 1952 жылы Хельсинкиде және 1956 жылы Мельбурнда өткен Олимпиада ойындарында қатысты.
Мемлекеттік қызметтер
Тайлдслиді Үлкен Манчестер полиция күштері Атертон полиция бөлімшесі арқылы күзетіп, Атертон, Тайлдсли, Астли және Мосли Коммон аудандарын қамтиды. Заңмен бекітілген төтенше жағдайлардағы өрт сөндіру және құтқару қызметін Үлкен Манчестер өрт сөндіру және құтқару қызметі Лей және Атертон өрт сөндіру станциялары арқылы жүзеге асырады. Виган ауданындағы денсаулық сақтау қызметтерін Виган ауданының клиникалық тапсыру тобы ұсынады. Ауруханалық қызметтерді Райтингтон, Уиган және Ли NHS Foundation Trust көрсетеді, ол Уиган ауруханасында шұғыл жәрдем және жедел жәрдем қызметін, ал Ли ауруханасында амбулаториялық емханаларды ұсынады. Қалдықтарды басқаруды Уиган қалалық кеңесі үйлестіреді, ол өз құқығымен заңмен бекітілген қалдықтарды жою органы болып табылады. Тайлдслидегі электр энергиясын тарату желісінің операторы – Electricity North West. United Utilities Тайлдслидегі ауыз су және кәріз суларын басқарады.