Кіріспе

Ганалық саясаткер

Джон Менса Сарбах (3 маусым 1864 – 27 қараша 1910) – Алтын жағалауда (қазіргі Гана) көрнекті заңгер және саяси қайраткер болды. Ол сонымен қатар Мфанципим мектебінің негізін қалаушысы ретінде де танымал.

Өмір

Джон Менса Сарба 1864 жылдың 3 маусымында Алтын жағалаудағы Фанте Конфедерациясындағы Аномабу қаласында дүниеге келген. Ол Аномабу мен Кейп-Кост қалаларында саудамен айналысқан, Алтын жағалау заң шығару кеңесінің мүшесі болған Джон Сарбаның (1834–1892) және оның әйелі Сараның үлкен ұлы еді. Менса Сарба білімді Кейп-Кост Веслиан мектебінде алған (кейіннен Менса Сарбаның өзі бұл мектепті Мфанципим мектебі деп атады), содан кейін 1884 жылы Англияның Сомерсет аймағындағы Таунтон қаласындағы Королева колледжіне қабылданды. 1897 жылы Дж. В. де Графт Джонсон, Дж. В. Сей, Дж. П. Браун және Дж. Е. Кейсли Хейфордпен бірге Менса Сарба аборигендердің құқықтарын қорғау қоғамын құрды, ол отаршылдық үкіметке қарсы ұйымдасқан және тұрақты қарсылықты ұйымдастырған басты саяси ұйымға айналып, Гананың тәуелсіздігіне негіз салды. Ол 1901 жылы Заң шығару кеңесіне мүше болып тағайындалды және 1906 жылы қайта тағайындалды.

Жеке өмір

1904 жылы ол Аккра қаласынан келген Марион Вудқа үйленді және үш балалары болды.

Білім беруге арналған салымдар

Джон Менса Сарбах орта білім беруді дамытуға өзінің өмірін арнады және түрлі бастамаларға жауапты болды, соның ішінде Таунтондағы Куинс колледжінде 1892 жылы сол жерде қайтыс болған інісі Джозеф Даттон Сарбахтың есіміне арнап Даттон стипендиясын құрды. 1903 жылы Сарбах пен Уильям Эдвард Сэм «Фанти» мемлекеттік мектептері деп аталатын кәсіпорынды ұйымдастырды. Сондай-ақ, Сарбах елдегі білім беру мүмкіндіктерін жақсарту және стипендиялар беру мақсатындағы «Фанти» ұлттық білім беру қорының құрылуына көмектесті. Ол Мфантсипим мектебінде Даттон Сарбах стипендиясы деп аталатын стипендиялық бағдарламаны құрды және мектеп қаржылық қиындыққа тап болғанда қызметкерлердің жалақысын төлеуге көмектесті.

Мұра

1963 жылы Гана университетінің студенттер үйі білім беруге қосқан үлесі үшін оның құрметіне Менса Сарба атымен аталды. Оның алдында Джон Менса Сарбаның ескерткіші орнатылған. Студенттер үйінің мүшелері өз елі үшін нағыз викинг болған оны еске алу үшін «викингтер» деп аталады. Мфансипим мектебіндегі Сарбах Пико үйі оның есімімен байланыстырылған.