Кіріспе

Тунистік журналист және адам құқықтары белсендісі Сихем Бенседрин (سهام بن سدرين) (туған 28 қазан 1950) – тунистік журналист және адам құқықтары белсендісі. 2005 жылы ол Oxfam Novib/PEN сыйлығымен марапатталды. 2001 жылдың 17 маусымында Бенседрин Лондонда орналасқан "Le Grand Maghreb" телеарнасының "Al Mustaquilla" бағдарламасында сұхбат берді. Ол Тунистегі жемқорлықты және үкіметті ашық сынады. 2001 жылдың 26 маусымында ол Тунис Карфаген әуежайында адам құқықтарын бұзуды, оның ішінде азаптауды жүйелі түрде қолдануды және соттағы сыбайлас жемқорлықты айыптап, теледидарлық сұхбаттан кейін тұтқындалды. Ол "халықтық тәртіпті бұзу мақсатында жалған ақпарат таратты" деп айыпталды. Оның тұтқындалғаны туралы нақты ақпарат болмады, себебі стандартты тунистік заңдық процедуралар сақталмаған еді. Кейіннен "Шекарасыз заңгерлер" ұйымының мүшелері оның тұтқындалғанын растады, содан кейін тиісті заңдық рәсімдер орындалды. 2001 жылдың 10 шілдесінде Бенседринге Amnesty International UK Media Awards халықаралық сыйлығының "Қорғауға алынған адам құқықтары жөніндегі журналистикаға арналған арнайы сыйлық" берілді. Оның орнына күйеуі мен қызы сыйлықты қабылдады. 12 тамызда Бенседрин Тунисте де, шетелде де, әсіресе Францияда кеңінен қолдау көрсетілгеніне байланысты босатылды. Бенседриннің тұтқындалуы "Al Mustaquilla" телеарнасындағы сұхбатымен байланысты болды, ал 2001 жылдың 17 маусымындағы сұхбаты Тунис үкіметі тарапынан "Al Mustaquilla" телеарнасына қарсы қозғалған қылмыстық істе дәлел ретінде пайдаланылды. 2004 жылы Бенседринге Канадалық журналистердің еркін пікір білдіруі үшін International Press Freedom Award сыйлығы табысталды, оның баспасөз бостандығын қорғау және ілгерілетудегі батылдығы ерекше атап өтілді. 2005 жылы Бенседринге Oxfam Novib/PEN сыйлығы берілді. 2008 жылы Бенседрин өзінің елінде демократия мен заң үстемдігіне деген тұрақты ұмтылысы үшін және араб әлеміндегі адам құқықтары белсенділері арасында желілер құруға салған еңбегі үшін Даниялық Бейбітшілік қорының сыйлығымен марапатталды. 2011 жылы ол Human Rights Watch ұйымының Alison Des Forges сыйлығын алды, бұл сыйлық бұрынғы тунистік президент Бен Али кезінде адам құқықтарын бұзуды әшкерелеуге жұмсаған жиырма жылдық еңбегі үшін табысталды. Сыйлық "басқа адамдардың қадір-қасиеті мен құқықтарын қорғау үшін өмірін қауіпке тіккен адамдардың батылдығын құрметтеу үшін" беріледі. Ол сондай-ақ IPI Free Media Pioneer Award сыйлығын жеңіп алды. Радио Калима Ұлттық ақпараттық-коммуникациялық реформалар жөніндегі органнан (NAICR) лицензия алу туралы ұсыныс алған 12 радиостанцияның бірі болды, бірақ қыркүйек айына дейін уақытша үкіметтің келісімін күтіп отырды. 2014 жылдан бері Бен Сидрин Тунистегі Ақиқат және абырой комиссиясын басқарып келеді, бұл комиссия 1955 және 2011 жылдар аралығында мемлекеттік санкциямен жасалған азаптаулар мен сыбайлас жемқорлық құрбандарының куәліктерін тыңдаумен айналысады. Комиссия 18 қарашада алғашқы қоғамдық тыңдау сессиясын өткізді.

Марапаттар

Берлинде 2011 жылғы Ибн Рушдтің ой еркіндігі сыйлығы. 1970 жылдардың аяғында Бенседрин және Тунистің Адам құқықтары лигасының басқа мүшелері 2015 жылы бірлесіп Нобель бейбітшілік сыйлығына ие болды.