Кибердиссиденттер: үкіметке сын айтушы журналистер, блогерлер мен азаматтар. Онлайн еркіндік, құқық бұзушылықтар, ақпарат көзі. Global Voices & RSF қолдауы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Интернетте саяси наразылық білдіретін адам
Person who voices political dissent on the Internet
Кибер-диссидент – үкіметке немесе режимге сын тұрғысынан қараған жаңалықтар, ақпарат немесе пікірлерді интернетке жариялайтын кәсіби журналист, белсенді немесе азамат журналисі. Қазіргі таңда кем дегенде екі коммерциялық емес ұйым кибер-диссиденттердің еңбегін жария ету және олардың кейбіреулеріне жасалған адам құқықтарының бұзылуына қарсы тұру үшін жұмыс істеп жатыр: Global Voices Online және Reporters Without Borders. Соңғысы «Блогерлер мен кибер-диссиденттерге арналған нұсқаулық» кітабын жариялап, қазіргі уақытта түрмеде отырған кибер-диссиденттердің тізімін жүргізіп отыр. Баспа және телерадио хабарларын қатаң бақылайтын аймақтарда кибер-диссиденттердің анонимді онлайн жазбалары қарапайым азаматтардың өмірлік тәжірибесі, сезімдері мен пікірлері туралы ақпараттың жалғыз көзі болуы мүмкін. Бұл артықшылық анонимді көздерден алынған хабарламалардың шыншылдығы мен дұрыстығын бағалау қиындығымен теңдеседі. Соңғы кезде әлеуметтік желілер кеңінен таралған әлеуметтік дүрбелеңдерді тудырды, олардың кейбіреуі тіпті үкіметтердің құлауына әкеп соқты.
A cyber dissident is a professional journalist, an activist or citizen journalist who posts news, information, or commentary on the internet that implies criticism of a government or regime. At least two nonprofit organizations are currently working to raise awareness of the contributions of cyber dissidents and to defend them against the human rights violations to which some of them are subjected: Global Voices Online and Reporters Without Borders. The latter has released a Handbook For Bloggers and Cyber Dissidents and maintains a roster of currently imprisoned cyber dissidents. In regions where print and broadcast media are tightly controlled, anonymous online postings by cyber dissidents may be the only source of information about the experiences, feelings, and opinions of ordinary citizens. This advantage may be offset by the difficulty in assessing the good faith and accuracy of reports originating from anonymous sources. Recently, social media tools have been widely credited with igniting pervasive social upheavals, some of which have even brought down governments.
Габон
1998 жылы Нью-Джерсиде тұратын габондық ғалым және белсенді доктор Дэниел Менгара Габондағы Омар Бонго режиміне қарсы төңкеріс жасауға шақыру мақсатында "Bongo Doit Partir" ("Бонго кетуі керек") деген веб-сайтын құрды. 2003 жылдың шілдесінде Amnesty International "Bongo Doit Partir" ұйымының мүшелері екені белгілі бес габондықтың тұтқындалғанын хабарлады. Ұйым мүшелері үш айға қамауға алынды.
In 1998 Dr. Daniel Mengara, a Gabonese scholar and activist living New Jersey, created a website called Bongo Doit Partir (Bongo Must Go) to encourage a revolution against the regime of Omar Bongo in Gabon. In July 2003, Amnesty International reported the arrest of five Gabonese known to be members of Bongo Doit Partir. The members were detained for three months.
Қытай
2003 жылы Цай Лучжун "盼民主" ("демократияны күту") деген псевдоним астында Қытай үкіметін сынаған бірнеше мақаласын интернетке жариялағаны үшін түрмеге қамалды.
In 2003, Cai Lujun was imprisoned for posting a series of articles online under the pen name "盼民主"("expecting for democracy") criticizing the Chinese government.
Иран
2005 жылы Мохамед Реза Насаб Абдолахи аятолла Али Хаменеиге ашық хат жариялағаны үшін түрмеге қамалды; Мохамедтің жүкті әйелі және Мохамедке қатысты пікір білдірген басқа блогерлер де түрмеге қамалды.
In 2005, Mohamad Reza Nasab Abdolahi was imprisoned for publishing an open letter to Ayatollah Ali Khamenei; Mohamad's pregnant wife and other bloggers who commented on Mohamad's treatment were also imprisoned.
Палестина
2019 жылдың қазан айында палестиналық сот Палестина басшылығын сынаған 59 веб-сайтқа қол жеткізуді шектеді. Сот шешіміне сәйкес, бұл сайттар "ұлттық қауіпсіздікке және азаматтық тыныштыққа қауіп келтіретін" материалдарды жариялаған.
In October 2019, a Palestinian court blocked access to 59 websites that were identified as critical of the Palestinian Authority. According to the ruling, these websites published material that "threaten national security and civil peace".
Ресей
2006 жылы Ресей президенті Владимир Путин елдің әйелдерін көбірек бала тууға шақырғанда, журналист Владимир Рахманков интернетте Путинді "ұлттың фалликалық символы" деп атаған сатирикалық мақала жариялады. Рахманков Владимир Путинді қорлағаны үшін кінәлі деп танылып, ол тұратын аймақтың соты оған 680 АҚШ долларына тең айыппұл салды. Бұл оқиға Рахманковтың мақаласын танымал етуге көмектесті, кейін ол көптеген ресейлік ақпарат көздерінде қайта жарияланды. 2003 жылы үш ресейлік блогер Ресейдің мемлекеттік қауіпсіздік қызметі ФСБ, КГБ-ның негізгі мұрагері, түрлі блогтарда саяси блогерлерді мазақтау және қорқыту арқылы жағымсыз тақырыптарды еркін талқылауға кедерес келтіретін арнайы топтар құрды деген болжам жасады. Олар мұндай тактиканы "белсенді шаралар" деп атады. Осы теорияны сынға алған ресейлік сарапшы 2003 жылы қауіпсіздік қызметтерінің форумдарды толтырудан гөрі маңызды міндеттері бар екенін айтты.
When Russian president Vladimir Putin in 2006 called on his nation's women to have more children, journalist Vladimir Rakhmankov published a satiric article on the Internet calling Putin "the nation's phallic symbol". Rakhmankov was found guilty of offending Vladimir Putin, and fined by the court of the region he lived in to the sum equal of US$680. The overall story served as a good adversiting for Rakhmanov's article, that was republished by numerous Russian sources afterwards. Three Russian bloggers has supposed in 2003, that Russian state security service FSB, the main successor to the KGB, created special teams of people who appear on various blogs to harass and intimidate political bloggers and thus effectively prevent free discussion of undesirable subjects. They referred to such tactics are known as "active measures". A Russian critic of this theory has noted, in 2003, that security services have more important tasks than flooding in forums.