Кіріспе

Мегакариобласт (мега + карио + бласт, "ірі ядролы дамымаған жасуша") – промегакариоциттерге дейінгі жасуша. Тромбопоэз кезінде промегакариоцит мегакариоцит түріне жетіледі. Мегакариоциттен тромбоциттер пайда болады. Мегакариобласт – тромбоциттік қатардың немесе тромбоциттерді құру қатарының бастамасы. Мегакариобластардың әдетте ірі сопақ пішінді ядросы немесе көп ядролы ядросы болады. Мегакариобласт морфологиялық жағынан миелобластқа немесе лимфобластқа ұқсас, бірақ электронды микроскоппен қарағанда мегакариобластың фенотипі мен құрылымы ерекшеленеді. Сүйек миында мегакариобластардың санының артуы аурудың белгісі болуы мүмкін. Мысалы, сүйек миындағы мегакариобластардың деңгейі 20%-дан асса, жедел мегакариобласты лейкемия дамиды.

Даму

Мегакариобласт – қызыл сүйек кемігінде кездесетін гематопоэтикалық дің жасушаларының колония құраушы бірліктерінен (CFU Meg) пайда болады. Гемопоэтикалық дің жасушаларының бетінде мегакариобластар мен басқа да прекурсорлық жасушаларды анықтау үшін қолданылатын биомаркерлер бар. Бұл биомаркерлердің екеуі – CD34 және CD150+. Мегакариобласттар құрайтын CFU Meg, миелоидты жасушаларды (CFU GEMM) құрайтын колония құраушы бірліктерден туындайды. CFU GEMM сондай-ақ, әртүрлі гематопоэтикалық жасушалардың желісін қалыптастыратын жалпы миелоидты прогениторлық жасушалар деп те аталады. Мегакариобластар пайда болғаннан кейін, цитокинез арқылы жасуша бөлінбестен хромосомалардың бөлінуі болып табылатын эндомитоздың бір немесе екі циклынан өтіп, промегакариоциттерге айналады. Эндомитоз бір ядросы және көптеген хромосомалық көшірмелері бар жасушаларды жасайды. Промегакариоциттер эндомитоз процесін жалғастырады, нәтижесінде ядро көлемі ұлғайған бөліктері қалыптасады. Мегакариоциттер тромбоциттерді қан ағысына бөліп шығарады. Мегакариобластардың қалыптасуымен басталатын тромбоциттердің өндіріс процесі шамамен 7 күнге созалады. Қан ағысына енгеннен кейін тромбоциттер 8-10 күнге дейін сақталады. Мегакариобластың ядросы цитоплазмадан 3-5 есе үлкен болуы мүмкін. Ядро әдетте сопақ, бүйрек пішіндес немесе бөлінген болады. Бірнеше нуклеольдер және бос хроматин көрінеді. Хроматин жасушадан жасушаға өзгереді, ұсақтан ауыр және тығызға дейін. Цитоплазма көбінесе базафильді, грануласыз (гранулалары жоқ) және әдетте көк түсті болады. Мегакариобластар көлемі кішкентай және гранулалары жоқ, бірақ үлкен жасушалардың құрамында ұсақ гранулалар болуы мүмкін. Мегакариобластармен салыстырғанда, промегакариоциттер мен гранулалы мегакариоциттер үлкен және аз базафильді цитоплазмада гранулалары бар. Промегакариоциттердің диаметрі әдетте 15 мкм-ден 30 мкм-ге дейін, олар бөлінген ядросы және орташа базафильді цитоплазмадағы кейбір азурофильді гранулаларымен бірге болады. Гранулалы мегакариоциттердің диаметрі әдетте 40 мкм-ден 60 мкм-ге дейін, олардың көп бөлінген ядросы және аздаған базафильді цитоплазмада көптеген азурофильді гранулалары бар.