Кіріспе
Қанда айналымдағы моноциттер санының артуы
Моноцитоз – қанда айналымдағы моноциттер санының артуы. Моноциттер – иммундық жүйеде макрофагтар мен дендриттік жасушаларды тудыратын ақ қан жасушалары. Адамдарда моноцитоз, егер моноциттер саны 800/мм³-ден 1000/мм³-ге дейін тұрақты түрде артып кетсе пайда болады. Моноцитоз кейде мононуклеоз деп те аталады, бірақ бұл термин көбінесе жұқпалы мононуклеоз үшін қолданылады.
Себептер
Моноцитоз көбінесе созылмалы қабыну кезінде пайда болады. Мұндай созылмалы қабынушылық жағдайды тудыратын аурулар: Инфекциялар: туберкулез, бруцеллез, листериоз, субкүткір бактериялық эндокардит, сифилис және басқа да вирустық инфекциялар, сондай-ақ көптеген протозойлық және риккетсиялық инфекциялар (мысалы, кала-азар, безгек, таулы аймақтық қызба). Қан және иммундық себептері: созылмалы нейтропения және миелопролиферативтік бұзылыстар. Аутоиммундық аурулар мен васкулит: жүйелік қызыл жегі, ревматоидты артрит және ішек қабыну аурулары. Қатерлі ісіктер: Ходжкин ауруы және кейбір лейкемиялар, мысалы созылмалы миеломоноциттік лейкемия (CMML) және моноциттік лейкемия. Нейтропениядан немесе жедел инфекциядан жазылу кезеңі. Семіздік (назарда болсын, Нагаредди және басқалар. (2014), Cell Metabolism, 19 том, 821–835 беттер). Әртүрлі себептер: саркоидоз, дәрінің артық дозасы, липидтердің жиналуы және ZNFX1 жетіспеушілігі. Осындай күшті қабыну кезеңдерінде моноцитоз тіндерге зақым келтіруі мүмкін, себебі ол иммундық жауапты күшейтеді және қабынудың басылуына кедерілгісін тудырады, бұл сепсис жағдайында байқалады.
Infections: tuberculosis, brucellosis, listeriosis, subacute bacterial endocarditis, syphilis, and other viral infections and many protozoal and rickettsial infections (e. g. kala azar, malaria, Rocky Mountain spotted fever). Blood and immune causes: chronic neutropenia and myeloproliferative disorders. Autoimmune diseases and vasculitis: systemic lupus erythematosus, rheumatoid arthritis and inflammatory bowel disease. Malignancies: Hodgkin's disease and certain leukaemias, such as chronic myelomonocytic leukaemia (CMML) and monocytic leukemia. Recovery phase of neutropenia or an acute infection. Obesity (cf. Nagareddy et al. (2014), Cell Metabolism, Vol. 19, pp 821–835)
Miscellaneous causes: sarcoidosis, drug overdose, lipid storage disease and ZNFX1 deficiency. During these stages of extreme inflammation, monocytosis can damage tissues because it increases the activation of the immune response and prevents the inflammation from subsiding which is seen in cases where sepsis occurs.
Диагностика
Қан тексеруі (CBC) (Моноциттердің қалыпты деңгейі: 1-10%) (Ерлердегі қалыпты деңгей: 0,2-0,8 x 103/микролитр)
Қан тексеруі моноцитозды анықтау үшін (Аномальді деңгей: >10%) (Ерлердегі аномальді деңгей: >0,8 x 103/микролитр)
Blood test checking for monocytosis (Abnormal ranges: >10%) (Abnormal range in males: >0.8 x 103/microliter)
Емдеу
Тиф болған жағдайда цефтриаксон, ал левофлоксацин немесе моксифлоксацин. Бруцеллез болғанда гентамицин және доксициклин.