Кіріспе
2005 жылғы Атлантикалық мұхиттың тропикалық дауылы Гамма 2005 жылғы Атлантикалық дауыл маусымының 25-ші дауылы болды. Гамма 18 қарашада Африка жағалауынан 3 қарашада шыққан тропикалық толқыннан пайда болды. 13-16 қараша аралығында бұл жүйе «Тропикалық депрессия жиырма жеті» деп аталды және желсіз аралдар арқылы Кариб теңізіне қарай батысқа жылжыды. Оның желдері тропикалық дауылдың күшіне жетпесе де, Тринидад және Сент-Винсент және Гренадин аралдарына нұқсан келтіретін ауыр жаңбыр жауды. 18 қарашада, біраз уақыт бойы нашарлағаннан кейін, жүйе Гондурас жағалауында күшейіп, тропикалық дауылға дейін жеткізілді және Гамма деп аталды. Сол жерде шектен тыс жаңбырлар қазақтарға әкелген құлашын тудырды. Гамманың желдері мен жаңбырлары Белизге де жетті, онда олар кем өлтірді. Дауыл 22 қарашада тарап, 39 адамның өмірін қиды.
Tropical Storm Gamma was the 25th storm of the 2005 Atlantic hurricane season. Gamma formed on November 18 from a tropical wave which had left the coast of Africa on November 3. Between November 13 and November 16 the system was designated Tropical Depression Twenty Seven and moved westward through the Windward Islands into the Caribbean. Although its winds were not of tropical storm force, the storm brought damagingly heavy rainfall to Trinidad and to St. Vincent and the Grenadines. On November 18, after a period of disorganization during which it appeared to be dissipating, the system strengthened and was upgraded to a tropical storm off the coast of Honduras and given the name Gamma. There, its torrential rainfall triggered deadly landslides. Gamma's winds and rains also reached into Belize, where they were less deadly. The storm dissipated on November 22, having killed 39 people.
Метеорологиялық тарих
Гама тропикалық дауыл 3 қарашада Африканың батыс жағалауынан шыққан тропикалық толқыннан пайда болды. Ұлттық дауыл орталығы (NHC) Барбадос жағалауынан шамамен 161 км (100 миль) қашықтықта орналасқан толқынды белсенді түрде қадағалай бастады. 13 қарашаға дейін төмен қысым аймағы көп өзгермеді, Кариб аралдарында жергіліктік қатты жаңбырлар жауды, бірақ дамымады. Бірақ жоғарғы қабаттағы желдің бағытын өзгерткен күштер азайды, бұл тропикалық дамуға қолайлы жағдай жасады.
Үлкен Антиль аралдары маңындағы жоғарғы қабаттағы ойыс батыстан соққан желдің күшін күшейтіп, дамуды уақытша тоқтатты, бірақ жүйенің күшті конвекциясы сақталды. 15 қарашада желдің бағытын өзгерткен күштердің әлсіреуі дауылдың қысқа ғана күшеюіне мүмкіндік берді. Маусым аяқталғаннан кейінгі талдау көрсеткендей, осы кезеңде жүйе тропикалық дауыл статусына жеткен және Гама деп аталуы керек еді, бірақ ол кезде бұл байқалмағандықтан, дауыл жиырма жетінші тропикалық депрессия ретінде сақталды. NHC жүйе тарап бара жатқанына сеніп, 16 қарашада соңғы ескертуін жариялады. Бірақ көп ұзамай, 17 қарашада жүйе баяулады. Қараша айының басында Панамада пайда болған тропикалық толқын 18 қарашада Гондурас маңындағы жиырма жетінші тропикалық депрессияның қалдықтарымен бірікті. Содан кейін ол күні тропикалық дауылға айналып, Гама тропикалық дауыл деп белгіленді. Жүйенің күшеюі жоғары желдің күшті қиылысының болуына байланысты баяу болды. Ол 80 км/сағ (50 миль/сағ) ең жоғары жел жылдамдығына жетті, содан кейін әлсіреуі басталды. Конвекцияның қысқа мерзімдік күшеюіне қарамастан, ол 21 қарашаның басында төмен қысым аймағына айналды. 22 қарашада Гондурас пен Никарагуа шекарасына жақын жерде төмен қысым аймағы тез тарап кетті.
Дайындықтар
18 қарашада Гондурас үкіметі Бей аралдары үшін тропикалық дауыл туралы ескерту шығарды, Белиз өз жағалауының барлық бөлігі үшін тропикалық дауыл туралы ескерту шығарды, ал Мексика Белиз шекарасынан Пунта-Аленге дейінгі шығыс Юкатан түбегі үшін тропикалық дауылға қадағалау орнатты. Келесі күні таңға дейін, Гамма жақындағанда, Мексика қадағалауды Белиз шекарасынан Пунта-Груэсаға дейінгі жағалау үшін ескертуге өзгертіп, Пунта-Груэсадан Тюлумға дейін тропикалық дауылға қадағалау аймағын кеңейтті. Осы күні түстен кейін дауыл Белизден алыстады, тропикалық дауыл туралы ескертудің оңтүстік бөлігі күштен шығарылды, ал бірнеше сағаттан кейін толығымен алынып тасталды.
Тиісті әсері және соңынан
Елдердегі қаза болғандар Белиз 3 Гондурас 34 Сент-Винсент 2 Барлығы 39
Сент-Винсент және Гренадиндердегі Бекиа аралында Гамма дауылының алдында пайда болған 27-ші тропикалық депрессия қатты жаңбыр әкелді, нәтижесінде екі адам топырақ көшкінінен қаза тапты. Аса су тасқан өзендер жеті үйді қиратты және бірнеше жолдарды жарамсыз етті. Тропикалық депрессия әсерінен әуежай терминалы суға батып, ұшу-қону жолағына қоқыстар шашылды, сол себепті әуежай уақытша жабылды. Күшті жаңбыр су тасқыны мен жер көшкініне әкеп соқты, нәтижесінде Порт-оф-Испаниядан тыс, Тринидад аралында екі көпір су астында қалды. Бұл аймақтар бұған дейін, шамамен бір ай бұрын «Вильма» және «Бета» дауылдарынан зардап көрген еді. Сартанеядан бес балықшы дауыл кезінде теңізде жоғалып кетті, үлкен толқын олардың сегіз адамға арналған қайығын құлатты. Дауылдан ең көп зардап шеккен ел – Гондурас. Қызыл Крест сондай-ақ, мүлігіне зақым келген немесе уақытша баспанаға көшірілген отбасыларға азық-түлік, гигиеналық жиынтықтар, жамылғылар және басқа да гуманитарлық көмек көрсетті. Испанияның Андалусия үкіметі апаттан зардап шеккендерге көмектесу үшін 40 миллион лемпира көмектеп, ал АҚШ Гондурасқа азық-түлік таратуға көмектесу үшін жақын жердегі әскери базадан тікұшақтарды пайдаланды. Гаммадан кейінгі гуманитарлық қажеттіліктер алдыңғы апталардағы дауылдармен салыстырғанда азырақ болды және жалғасып жатқан жұмыстарға біріктірілді. Гамма маусымның 25-ші тропикалық немесе субтропикалық дауылы ретінде рекордтық қалыптасу күні 2020 жылға дейін сақталды, одан кейін 5 қазанда пайда болған «Дельта» дауылы осы көрсеткішті жаңартты.
Two people were killed by a mudslide in St. Vincent and the Grenadines on the island of Bequia as Gamma's precursor, Tropical Depression 27, brought heavy rains. Overflowing rivers destroyed seven homes and make several roads impassable. The island's airport was temporarily closed when the tropical depression flooded the terminal and left debris on the runway. Heavy rains caused flooding and landslides, which washed away two bridges on the island of Trinidad, outside the capital Port of Spain. These areas had already been affected by Hurricane Wilma and Hurricane Beta about a month earlier. Five fishermen from Sarteneja were lost at sea during the storm when a large wave capsized their eight man boat. The only country suffering lasting damage from the storm was Honduras. The Red Cross also provided food aid, hygiene kits, blankets and other humanitarian aid to families that had sustained damage to their property or were displaced into shelters. The government of Andalucía, in Spain, donated 40 million lempiras to aid in disaster efforts, and the United States employed helicopters from a nearby military base to assist Honduran ones in the distribution of food aid. Relative to the hurricanes of previous weeks, the humanitarian needs following Gamma were minimal, and were simply blended into the ongoing efforts. Gamma's record setting formation date as the season's 25th tropical or subtropical storm would stand until 2020, when broken by Hurricane Delta, which formed on October 5.