Кіріспе
Ирандағы күрд саяси партиясы: Иран Күрдстанының Демократиялық партиясы (PDKI; , HDKA; حزب دموکرات کردستان ایران), сондай-ақ Иран Күрдтерінің Демократиялық партиясы (KDPI) деп те белгілі. Ирандағы күрдтердің қарулы солшыл этникалық партиясы, Ирактың солтүстігінде эмиграцияда тұрады. Иранда тыйым салынғандықтан, ашық түрде жұмыс істей алмайды. Бұл топ күрд халқының өзін-өзі анықтау құқығын талап етеді.
| split =
| opponents =
| battles =
The Democratic Party of Iranian Kurdistan (PDKI; , HDKA; حزب دموکرات کردستان ایران), also known as the Kurdish Democratic Party of Iran (KDPI), is an armed leftist ethnic party of Kurds in Iran, exiled in northern Iraq. It is banned in Iran and thus not able to operate openly. The group calls for self determination of Kurdish people,
Since 1979, KDPI has waged a persistent guerrilla war against the Government of the Islamic Republic of Iran. Hyeran Jo of Texas A&M University classifies KDPI as "compliant rebels", i. e. rebels that kill fewer than 100 and refrain from killing for more than half of their operating years. According to Jo, in order to gain domestic and international legitimacy, the KDPI denounces violence against civilians, claiming commitment to the Universal Declaration of Human Rights and Geneva Convention Article 3, and as of 2007 is one of the signatories to the Geneva Call's ban on anti personnel mines.
1979 жылдан бері KDPI Иран Ислам Республикасы үкіметіне қарсы үздіксіз партизандық соғыс жүргізіп келеді. Техас A&M университетінің ғылым кандидаты Хайран Джо KDPI-ді "ішкі тәртіпті сақтайтын көтерілісшілер" деп сипаттайды, яғни 100-ден аз адамды өлтіретін және қызмет істеген жылдарының жартысынан астамын кісі өлтіруден бас тартатын көтерілісшілер. Джоның сөзіне сәйкес, KDPI ішкі және халықаралық заңдылыққа қол жеткізу үшін азаматтарға қарсы зорлық-зомбылықты айыптайды, Адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясына және Женева конвенциясының 3-бабына сәйкес келуге міндеттенеді және 2007 жылдан бері Женева шақыруының жеке адамдарға қарсы миналарды тыйым салу туралы келісіміне қол қойғандардың бірі болып табылады.
| split =
| opponents =
| battles =
The Democratic Party of Iranian Kurdistan (PDKI; , HDKA; حزب دموکرات کردستان ایران), also known as the Kurdish Democratic Party of Iran (KDPI), is an armed leftist ethnic party of Kurds in Iran, exiled in northern Iraq. It is banned in Iran and thus not able to operate openly. The group calls for self determination of Kurdish people,
Since 1979, KDPI has waged a persistent guerrilla war against the Government of the Islamic Republic of Iran. Hyeran Jo of Texas A&M University classifies KDPI as "compliant rebels", i. e. rebels that kill fewer than 100 and refrain from killing for more than half of their operating years. According to Jo, in order to gain domestic and international legitimacy, the KDPI denounces violence against civilians, claiming commitment to the Universal Declaration of Human Rights and Geneva Convention Article 3, and as of 2007 is one of the signatories to the Geneva Call's ban on anti personnel mines.
Алғашқы жылдар
Қази Мұхаммед 1945 жылы 16 тамызда Иранның Махабад қаласында ПДКИ-ді құрды. Бұл қадам партияның Тегеранның Тегеран-Бағдад тас жолын пайдалануын тоқтату мақсатында жасалды. ПКДИ сондай-ақ аймақта белгілі бір деңгейде автономия құруға үміттенеді. Алайда, ирандық күштер ҚДПИ-ге қарсы бірқатар әлсірететін шабуылдар жасады, олардың "Иран-Ирак соғысының көп бөлігінде маргиналды әскери күшке" айналуына себеп болды. 2016 жылы ұйым Фариназ Хосраванидің қазасы және одан кейін Махабадта болған тәртіпсіздіктерден кейін қарулы күресті қайта жандандыратынын мәлімдеді.
Миконос мейрамханасындағы кісі өлтірулер
Садек Шарафкандидің өлтірілуі Германия мен Иран арасындағы халықаралық оқиғаға айналды. 1992 жылдың 17 қыркүйегінде ПДКИ басшылары Садег Шарафканди, Фаттах Абдули, Хомаюн Ардалан және олардың аудармашысы Нури Дехкорди Германияның Берлин қаласындағы Миконос грек мейрамханасында қанымен суатылды. Миконос процесінде Иран азаматы, Берлинде дүкен иесі болып жұмыс істеген Казем Дараби және ливандық Аббас Раиль кісі өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Тағы екі ливандық – Юсеф Амин мен Мохамед Атрис кісі өлтіруге көмектескені үшін сотталды. 1997 жылдың 10 сәуіріндегі үкімде сот Иранның барлау қызметі министрі Ходжат әл-Ислам Әли Фаллахианды ұстауға халықаралық ордер берді, осыған дейін бұл қастандықтың Иранның рухани көшбасшысы Әли Хаменеи мен президент Әли Рафсанджанидің білуімен оның тапсырысымен жасалғаны анықталған болатын.
Венадағы кісі өлтіру
1989 жылдың 13 шілдесінде ПДКИ лидері Абдул Гасемлу өзінің делегациясымен Венаға Тегерандағы орталық үкімет пен күрдтер арасындағы келісім шарттарын талқылау үшін ирандық дипломаттармен келіссөздер жүргізуге келді. Бұл Иранмен Венада өткізілген жалғыз келіссөз емес. Олар конференц-залға кіргеннен кейін және келіссөздер басталған соң, ирандық "дипломаттар" автоматтарымен қаруланып, күрд делегациясының барлық мүшелерін, Абдул Гасемлуды қоса, өлтірді.
ҚДҚК съездері
ПДКИ он бес съезд өткізді. Бұл съездер 1945, 1964, 1973, 1980, 1982, 1984, 1985, 1988, 1992, 1995, 1997, 2000, 2004, 2008, 2012 және 2018 жылдары өтті. Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пәтерінде өткен Социалистік Интернационалдың 20-шы конгресінде (1996 жылдың 9-11 қыркүйегінде) ПДКИ-ге бақылаушы мүше статусы берілді. 2005 жылы ПДКИ-нің мүшелік статусы кеңесші мәртебеге дейін көтерілді.
Әскери бөлім
ПДКИ-нің әскери қанаты ПДКИ Пешмерга деп аталады.
Қайта бірігу
2022 жылдың 21 тамызында ҚДҚ мен ҚДҚ-ның екі қанаты бірігіп, Иран Күрдістанның Демократиялық партиясын жаңадан құрды.
Жаңа жетекші топ
Бірлескен конгресс шақырылғанға дейін жетекші команда Атқарушы кеңес болып табылады. Бұл кеңесте 12 мүше бар, олардың төрағасы Мұстафа Хиджри. Шетелдегі жетекші команда немесе Шетелдегі Атқарушы кеңес 6 мүшеден тұрады: Квестан Гадани, Азад Азизи, Мұхаммед Расул Карими, Асо Салех, Кавех Абдали және Рахим Мұхаммед Заде.