Кіріспе
Американдық өнертапқыш
Тюрман Ф. "Джек" Нейлор (24 маусым 1919 жыл - 26 қараша 2007 жыл) – американдық өнертапқыш. Нейлор Мэриленд штатының Балтимор қаласында дүниеге келген. Ол ерте жасынан ұшуды үйренді. АҚШ Әуе күштеріне қосылғаннан кейін Франция мен Германияда P51 истребительдерінде жаттықты және соғысқа қатысты. Кейін B24 бомбалаушыларына ауысып, Шығыс Еуропаға ұшып, Румыниядағы Плоештидегі танымал мұнай өңдеу зауыттарын бомбалады. Бұл өте маңызды кезең болды және ол бомбалаушы ұшақтарының терезелерінен ұрланған Voigtländer фотоаппаратымен әуе суреттерін түсіріп, фотосуретке деген құмарлығын қанағаттандырды. Ливияның Бенгази қаласында Маргарет Бурк Уайтпен танысып, оны өзінің миссияларына алып ұшты. Ол "Капитан Джекпен" бірге саяхаттауға шешім қабылдады, себебі ол әрқашан "қайтып оралатын" еді, ал Жерорта теңізі арқылы қатар-қатар ұшу сол кезде үлкен ерлік саналды.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең
Соғыстан кейін Нейлор GI Bill бағдарламасын пайдаланып, Балтимордағы беделді Джонс Хопкинс университетінде машина жасау мамандығы бойынша бітірді. Бірақ диплом алғаннан кейінгі алғашқы жұмысы үшін ол соғыс кезінде алған тәжірибесін пайдаланып, сынақ ұшқышы болды. Ол жаңадан жасалған ұшақтарды сынақтан өткізіп, біреуін шабындықтың жанындағы өзенге құлатты. Фермер шағылысқан пернені қолына алып, "Ұлым, сен мұны жоғалтып алдың" деді. Осы қауіпті мансабы қысқарып қалды. Ол осы қауіпті қызметтен бас тартып, өнеркәсіпке консультант болып жұмыс істеді. Компанияларға кеңес беру үшін жалданып, олардың ресурстарын қалай дамыту және басқару керектігін анықтады, содан кейін біреуін банкроттыққа дайындауға көмектесті. Бизнестің құндылығын сезінген Нейлор тағы бір кәсіпкерлік жолға түсті және 1970 жылы штаб-пәтері Массачусетс штатының Уолтем қаласында орналасқан Thomson International Corporation басқаруын өз қолына алды. Инженерлік және өндіріс компаниясы автомобильдер мен ұшақтарға қажетті бөлшектер шығарды. Ұйымдастыру жұмыстары барысында Нейлор Массачусетске көшіп, штаттарды қысқарту және керексіз зауыттарды жабу сияқты қиын шешімдер қабылдады. Thomson компаниясының ең көп сатылатын өнімдері – автомобиль термостаттары және ұшақ қозғалтқыштарына арналған жылу алмастырғыштар еді. Шұғыл жағдайда Нейлор, қонақүй бөлмесінде тұрып, Бостон қаласындағы Somerset қонақ үйінің мейрамханасында отырып, бірнеше ай ішінде жаңа автомобиль термостатын жобалады. Ол жоғары температурада сенімді жұмыс істейтіндіктен, автомобиль дизайнерлеріне кішігірім радиаторларды пайдалануға мүмкіндік берді. Ол оны алдымен General Motors компаниясына, содан кейін Chrysler, Ford компанияларына және Еуропаға ұсынды. Бүгінде әлемдегі барлық автомобильдер осы дизайнды пайдаланады.
Томсонмен табысты жұмыс
Бұл өнім желісі 13 елде өндіріс және инженерлік зауыттар ашуға себеп болды. 1980-ші жылдары мен 1990-шы жылдардың басындағы сәтті бас директор көп саяхат жасады. Нейлор өзінің бизнесін ғана емес, сонымен қатар бірнеше FORTUNE 500 компаниясының директорлар кеңесіне кірді, олардың арасында Кодак та болды. Өзінің барлық бизнес аясындағы міндеттемелерін орындау үшін Нейлор көп уақытын жолда өткізді. Шетелде коммерциялық әуекомпанияларды күтуден жалыққан Нейлор жеке ұшақ сатып алып, өзінің компаниясының Gulfstream ұшағымен әлемді аралап сапарлады. Жапониядағы клиенттер мен зауыттарды аралап, ол әрқашан жаңа камерамен оралып қайтатын.
Жинақтау жылдары
Ол коллекциясын жинауға кіріскенде, Нейлор камералар мен фотосуреттерге назар аударды, бірақ ол тез арада түрлі заттар мен фотосуреттерге қатысты барлық нәрсеге көшті. Коллекцияның көп бөлігі камералар мен антиквариат көрмелерінде, аукциондарда және гараж сатуларында алынды. Көптеген заттарды фотографтар мен фотосуретке қолдау көрсететін құралдарды ойлап тапқан адамдар сыйға берді. Бостон фотосурет өнерінің маңызды орталықтарының бірі болғандықтан, ол Polaroid негізін қалаған Эдвин Лэнд және MIT профессоры, стробоскопты ойлап тапқан «Док» Гарольд Эджертон сияқты инноваторлармен достық қарым-қатынас орнатты. Нейлор Леопольд Годовскийдің жазбалары мен ғылыми құралдарына ие, ол Леопольд Маннспен бірге алғашқы түсті фильмді ойлап тапқан. Тридцать мың заттан тұратын коллекцияның көп бөлігі Нейлордың Бостон маңындағы үйінде қойылған. 1031 дагеротип Конгресс кітапханасындағы 725-тен көп, және Саутворт пен Хауес, Уиппл және Мэтью Брейди сияқты осы саланың шеберлері жасаған ерекше мысалдарды қамтиды. Оннан астам шыны витриналарда тыңшылыққа пайдаланылған камералардың ең ірі коллекциясы бар. Американдық Азамат соғысынан Ресеймен Суық соғысқа дейінгі кезеңде жасалған тыңшылық құралдары. Бірінші дүниежүзілік соғыста хабар жеткізу үшін қолданылған қарыштарға кигізілген камералар, U2 тыңшы ұшақтарына орнатылған камералар, сурет түсіретін құрылғыларды жасыратын кітаптар, сағаттар және темекі тұтқырлары. Шығыс Германияның Штази, британдық OSS, ЦРУ және ФБР өкілдері де бар. Ол 1980 жылдары КГБ агентымен кездесіп, жұмыс сапарымен КСРО-да танысқанда, ең құнды заттардың кейбіреулерін алды. Нейлордың Эдвард Кертистің үлкен далалық камералармен түсірген шыны пластиналары бар, ол тридцать жыл бойы Американың батысын аралап, жергілікті халық пен олардың жоғалып бара жатқан мәдениетін құжаттады. Осылайша, Кертистің көптеген негативтері жойылғандықтан, ең маңызды антропологиялық жобалардың бірі сақталды. Жоғары қабатта 3000-нан астам томдық кітапхана бар. Кітаптар, журналдар, жазбалар, альбомдар және бірінші басылымдар, соның ішінде фотосуреттерді қамтитын алғашқы коммерциялық кітап – «Табиғат қарындашы» кітабының толық, шектеулі саны сақталған. Нейлор туралы мақалалар Smithsonian журналы мен Wall Street Journal газетінде жарияланған. Ол және оның коллекциясы NPR және Discovery Channel телеарналарында көрсетілді.
Өлім
Нейлор 2007 жылғы 26 қарашада Массачусетс штатының Честнат-Хилл қаласында 88 жасында омыртқа рагының салдарынан ұйықтағанда қайтыс болды.