Кіріспе
Американдық драматург, романист және тарихшы, канадалық әнші Дональд Фрид (13 мамыр 1932 жылы туған) – американдық драматург, романист, сценарист, тарихшы, оқытушы және қоғамдық белсенді. Фридтің досы және әріптесі, қайтыс болған Нобель сыйлығының лауреаты Гарольд Пинтердің сөзіне сәйкес, "(Фрид) – керемет қиялы, батылдығы және терең ойлылығы бар жазушы. Оның туындылары саясат пен өнердің бірегей және батыл үйлесімі".
the Canadian singer
Donald Freed (born May 13, 1932) is an American playwright, novelist, screenwriter, historian, teacher and activist. According to Freed's friend and colleague, the late Nobel Laureate Harold Pinter, "(Freed) is a writer of blazing imagination, courage and insight. His work is a unique and fearless marriage of politics and art."
Ерте өмір
Фрид 1932 жылдың 13 мамырында Иллинойс штатының Чикаго қаласында, Жанна (Грин) мен адвокат Дэвид Дж. Фридтің жалғыз ұлы ретінде дүниеге келді; кейіннен олар ажырасып кетті. Фрид өмір бойы әкесі Дэвидпен байланысын үзбеді, әйтсе де ата-анасы ажырасқанда ол өте жас болған. Анасы Артур Малсин деген саудагерге қайтадан тұрмысқа шықты. 4 жасында Фрид анасы мен өгей әкесімен бірге Висконсин штатының Игл-Ривер қаласына көшіп кетті. Үш жыл өткен соң Фридтің анасы мен өгей әкесі тағы да көшіп, Луизиана штатының Александрия қаласына барды. Малсин, Фридтің өгей әкесі, "біраз уақыт киім, содан кейін әскери жарақтар, ал кейін сусындар сатқан сәтті кәсіпкер болған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, соғыс кезеңіндегі даму тоқтап, бағалар өскенде, оның өгей әкесінің бизнесі күйреп, ол өз-өзіне қол жұмсады". The Old Vic, Ұлыбритания (2007).
Зерттеуші журналистика
Фрид сонымен қатар тергеуші журналист болған, көбінесе саясат және азаматтық құқықтар қозғалысына қатысты мақалалар мен кітаптар жариялаған. Фрид 1960-1970 жылдары Лос-Анджелестегі тергеуші журналистер тобы Citizens Research and Investigation Committee (C.R.I.C.) ұйымымен байланыста болды.
ФБР-дің дезинформациялық науқаны
Фрид "Қара пантерлер" қозғалысын қолдаған ақ нәсілді жақтастар тобының мүшесі болды. Ол саяси белсенді және "Қара пантералар" партиясының негізін қалаушы мүшесі Хью Перси Ньютонның жақын досы еді. Фрид "Қара пантералар" партиясының ресми емес тарихшыларының бірі ретінде қызмет етті және Калифорния университетінде Ньютонның докторлық диссертациясы ("Пантерлерге қарсы соғыс") бойынша кеңесшілердің бірі болды. 2003 жылы Фридтің пьесаларының жинағына кіріспе жазған Ричард Стейтонның сөзіне сәйкес, 1969 жылы ФБР Фрид пен "Қара пантералар" партиясы арасындағы сенімсіздікті қоздыру мақсатымен оған қарсы дезинформация науқаны жүргізіп, оны Никсонның жаулары тізіміне енгізді. ФБР жедел адамы Фил Денни Фридтің Сан-Фернандо аңғарындағы мемлекеттік колледждегі оқытушылық қызметінен айырылуын және Фуллертондағы Калифорния мемлекеттік колледжінің оны жұмысқа алмауын қамтамасыз етті. Стейтон сондай-ақ 1969 жылдың шілдесінде Гувер Фридті "ҚАСҚА" деп жалған айыптайтын және құқық қорғау органының хабаршысы екенін мәлімдейтін листовкалардың таралуын бекіткенін айтты. Авторлар қастандықтың жасырылуына Дэвид Атли Филлипстің қатысқандығын нақты атап көрсетті. Олар сонымен қатар Гаэтон Фонзидің Филипс бұрын Ли Харви Освальдтың іс жөніндегі жетекшісі болғанын және "Морис Бишоп" деген атпен жұмыс істегенін қайталады. 1982 жылы Фрид, Ландис және олардың баспагері Филипс пен Бұрынғы барлау қызметкерлері қауымдастығы тарапынан 230 миллион долларлық қорқытуға (libel) байланысты сотқа тартылды. "Larry King Live" бағдарламасында Рон Голдманның әкесі эфирге қосылып, Фридті кітап туралы айыптады.
Халық ғибадатханасы мен Джонстаундағы қайғылы оқиға
Фрид 900-ден астам "Халық ғибадатханасының" мүшесі жаппай өзіне-өзі қол жұмсаудан бұрын Джонстаунға барған. Фридке Джим Джонс хабарласып, оны және Марк Лейнді ғибадатханаға қарсы барлау агенттіктердің жоспарларын ашуды сұрағаннан кейін сапар жасады. 1978 жылдың жазында "Халық ғибадатханасы" Лейн мен Фридті ғибадатханаға қарсы барлау агенттіктердің "үлкен құпия жоспары" деген айыптаманы тергеу үшін жалдады. Храм мүшесі Эдит Роллер журналында Фридтің храмнан шығып кеткен және АҚШ-тың Джонстаунды тергеуін талап еткен адамның "ғибадатханаға келгенге дейін ЦРУ агенті болғанын" айтқанын жазды. 1978 жылдың тамызында Фрид Джонстаунға сапар жасап, Лейнді де сонда баруға шақырды. Лейн Джонстаунға жасаған сапарларының нәтижелері бойынша баспасөз мәслихатын өткізіп, "ғибадатханаға қарсы барлық айыптамалар дұрыс емес немесе жалған" деді. Олар "барлау ұйымдарының" ғибадатханаға қарсы "үлкен құпия жоспары" бар екенін айтып, ЦРУ, FCC және АҚШ поштасын атады. Кэролин Лейтонның сөзіне қарағанда, Фрид оларға "мұндай ұзаққа созылған нәрсе тек құпия жоспардан басқа ештеңе болмайды" деген. Бір айдан кейін, 1978 жылдың 18 қарашасында 900-ден астам храм мүшесі Джонстаунда жаппай өзіне-өзі қол жұмсады. Конгрессмен Лео Райан, NBC тілшісі Дон Харрис және сапармен келген басқалар жақын маңдағы әуежайда өлтірілді. Джонс ЦРУ және басқа барлау агенттіктердің "капиталистік шошқалармен" бірге Джонстаунды жою және оның мүшелеріне зиян келтіру үшін құпия жоспар құрып отырғанын айтып, мүшелер арасында үрей туғызды.
Жеке өмір
1952 жылы 20 жасында Фрид Патриция МакГоунға үйленді және жұп үш жылдан кейін Лос-Анджелеске көшіп барды. Олар 1960 жылы ажырасып кетті. 1965 жылы Фрид актриса Барбура Морриске үйленді. 1975 жылы жұп Хью Моррис Фридті өршіп алды, бірақ Барбура сол жылдың аяғында қайтыс болды. 1980 жылы Фрид Патриция Рей Эзорға үйленді. Олар 40 жылдан бері бірге. Лидс және Йорк қалаларына сапардан оралған соң, олар USC-ге қайта оралды. Ол 22 жыл бойы АҚШ-тағы шығармашылық жазу саласындағы алғашқы көпсалалы магистрлік бағдарламада оқытумен айналысты.