Кіріспе
Беркхамстед – Англияның Гертфордшир графтығындағы тарихи базар қаласы. Қала Лондонның солтүстік-батысында, Булборн аңғарында орналасқан. Беркхамстед – Дакорум ауданындағы қалалық кеңесі бар азаматтық округ. Қаланың іргесіндегі Нортчерч ауылымен бірге, ол шалқыған далалармен қоршалған, олардың көп бөлігі Чилтерн төбелерінде орналасқан, бұл ерекше табиғи сұлулық аймағы (AONB) болып табылады. Бас көше римдік кезеңге дейінгі Акеман көшесі деп аталатын саксондық атауымен белгілі жолда орналасқан. Беркхамстед туралы ең алғашқы жазба 970 жылға жатады. 1086 жылы «Соңғы сот кітабында» (Domesday Book) елді мекен «бурбиум» (ежелгі қалашық) ретінде тіркелген. Қала тарихындағы маңызды оқиға 1066 жылдың желтоқсанында болды. Гастингс шайқасында король Гарольдтың англосаксон әскерін жеңгеннен кейін, англосаксондық көшбасшылар Беркхамстедтегі нормандық лагерьде бағынды. Бұл оқиға «Англосаксон жылнамасында» жазылған. 1066 жылдан 1495 жылға дейін Беркхамстед қамалы корольдық тұлғалар мен тарихи тұрақтары үшін танымал орын болды, соның ішінде король Генрих II, Эдуард, Қара ханзада, Томас Бекет және Джеффри Чосер. 13-14 ғасырларда қала жүн саудасының орталығы болды және жергілікті нарық гүлденді. 1277 және 1297 жылдар аралығында салынған Ұлыбританиядағы ең көне сақталған ағаштан жасалған, қабатты құрылымы бар ғимарат қаланың бас көшесіндегі дүкен ретінде әлі де тұр. 1495 жылы қамал тасталғаннан кейін қала құлдырап, 17 ғасырдың екінші жартысында қала мәртебесін жоғалтты. 1649 жылы король Карл I-нің сотталуы мен өлім жазасына кесілуі кезінде парламенттік гвардиясының капитаны болған полковник Дэниел Акстелл Беркхамстедте дүниеге келген. Қазіргі Беркхамстед 19 ғасырда канал мен теміржол салынысымен кеңейе бастады. 21 ғасырда Беркхамстед өркендеген қалаға айналды. Қаланың әдеби байланыстарына 17 ғасырлық гимнші және ақын Уильям Коупер, 18 ғасырлық жазушы Мария Эджворт және 20 ғасырлық романист Грэм Грин жатады. Қаладағы мәдени орындарға «The Rex» (жоғары бағаланған тәуелсіз кинотеатр) және Кингс-Хиллдегі Британдық кино институтының BFI Ұлттық мұрағаты кіреді, ол әлемдегі ең ірі кино және теледидар мұрағаттарының бірі. Қаладағы мектептерге 1541 жылы Джон Инсент (Сент-Пол соборының деканы) құрған Беркхамстед мектебі, тәуелсіз мектеп; 1742 жылы Томас Корам Лондон қаласында құрған Табылған балалар ауруханасынан бастау алған мемлекеттік Ашлинс мектебі; және I санаттағы нео-готикалық Ашридж үйінде орналасқан, дипломдық деңгейдегі курстарды ұсынатын Ашридж атқарушы білім беру орталығы жатады.
Berkhamsted ('/b//ɝː//k//əm//s//t//ɛ//d/ BURkəmsted) is a historic market town in Hertfordshire, England, in the Bulbourne valley, north west of London. The town is a civil parish with a town council within the borough of Dacorum which is based in the neighbouring large new town of Hemel Hempstead. Berkhamsted, along with the adjoining village of Northchurch, is encircled by countryside, much of it in the Chiltern Hills which is an Area of Outstanding Natural Beauty (AONB). The High Street is on a pre Roman route known by its Saxon name: Akeman Street. The earliest written reference to Berkhamsted was in 970. The settlement was recorded as a burbium (ancient borough) in the Domesday Book in 1086. The most notable event in the town's history occurred in December 1066. After William the Conqueror defeated King Harold's Anglo Saxon army at the Battle of Hastings, the Anglo Saxon leadership surrendered to the Norman encampment at Berkhamsted. The event was recorded in the Anglo Saxon Chronicle. From 1066 to 1495, Berkhamsted Castle was a favoured residence of royalty and notable historical figures, including King Henry II, Edward, the Black Prince, Thomas Becket and Geoffrey Chaucer. In the 13th and 14th centuries, the town was a wool trading town, with a thriving local market. The oldest known extant jettied timber framed building in Great Britain, built between 1277 and 1297, survives as a shop on the town's high street. After the castle was abandoned in 1495, the town went into decline, losing its borough status in the second half of the 17th century. Colonel Daniel Axtell, captain of the Parliamentary Guard at the trial and execution of King Charles I in 1649, was among those born in Berkhamsted. Modern Berkhamsted began to expand after the canal and the railway were built in the 19th century. In the 21st century, Berkhamsted has evolved into an affluent commuter town. The town's literary connections include the 17th century hymnist and poet William Cowper, the 18th century writer Maria Edgeworth and the 20th century novelist Graham Greene. Arts institutions in the town include The Rex (a well regarded independent cinema) and the British Film Institute's BFI National Archive at King's Hill, which is one of the largest film and television archives in the world. Schools in the town include Berkhamsted School, a co educational boarding independent school (founded in 1541 by John Incent, Dean of St Paul's Cathedral); Ashlyns School a state school, whose history began as the Foundling Hospital established in London by Thomas Coram in 1742; and Ashridge Executive Education, a business school offering degree level courses, which occupies the Grade I listed neo Gothic Ashridge House.
Қала атауының шығу тегі
Қала атауының ең алғашқы жазылған түрі – 10 ғасырдағы аңглосаксондық Beorhðanstædæ. Атаудың бірінші бөлігі "beorg" сөзінен, яғни "төбе" деген мағынадан немесе "berc" немесе "beorc" сөздерінен, яғни "көгал"дан шыққан болуы мүмкін; сондай-ақ, бұл ескі кельт сөзі "Bearroc" – "топасты, төбелі жер" деген мағынадан да шыққан болуы мүмкін. Атаудың соңғы бөлігі "hamsted" ескі ағылшын сөзі "үй" немесе "шаруашылық" дегеннен туындаған. Осылайша, қала атауы "төбелер арасындағы шаруашылық" немесе "көгалдар арасындағы шаруашылық" дегенді білдіруі мүмкін. Тарихта қала атауының жазылуы бірнеше рет өзгерген. Жергілікті тарихшы Джон Вольстенхолм Кобб Домсдей кітабы жазылғаннан бері қала атауының 50-ден астам нұсқасын анықтаған (мысалы: "Berkstead", "Berkampsted", "Berkhampstead", "Muche Barkhamstede", "Berkhamsted Magna", "Great Berkhamsteed" және "Berkhamsted"). Қазіргі жазу 1937 жылы жергілікті кеңес ресми түрде қала атауын Үлкен Беркхампстедтен Беркхамстедке өзгерткен кезде қабылданды. Қаланың жергілікті лақап аты – "Берко".
Тарихқа дейінгі және римдік кезең
Неолит, қола дәуірі, темір дәуірі және римдік артефакттар Булборн аңғарының Беркхамстед аймағы 5000 жылдан астам уақыттан бері қоныстанған екенін көрсетеді. Көптеген өңделген кремнезный сынықтардың табылуы Беркхамстед орталығында неолит дәуірінде кремнезный құралдар жасалғанын көрсетеді. Беркхамстедтің оңтүстігінде неолиттен темір дәуіріне дейінгі (шамамен б.з.д. 4500–100) бірнеше елді мекендер табылды. Булборн аңғарының оңтүстік жағында бронза дәуірінің соңынан темір дәуіріне дейінгі (б.з.д. 1200–100) ені кең, биіктігі жоғары үш бөлік, Грим орды деп аталады. Темір дәуірінің соңында, римдіктер басып алғанға дейін, аңғар Катувеллауни тайпасының территориясында болған. Беркхамстедтің солтүстік-батысында. Б.з. бірінші ғасырындағы Деллфилдте (қала орталығынан солтүстік-батысқа қарай) төрт римдік темір балқыту пеші Беркхамстедте өнеркәсіптік қызмет болғанын көрсетеді. Рим дәуірінің соңында өндіріс тоқтады. Беркхамстед аймағында римдік-британдықтардың қоныстанғанының және қызмет еткенінің басқа да дәлелдері, Бриджвотер жолындағы қыш ыдыс пісіру пеші де бар. Қаланың жоғары көшесі әлі күнге дейін римдіктер салған Акеман көшесінің бағытын ұстанады, ол Санкт-Олбанстан (Веруламиум) Сиренсестерге (Кориний) дейінгі бұрыннан бар жол болған. Римдіктер кезінде Веруламиумға жақын жердегі ауылдық жерлер шаруашылықтарға бөлінген. Беркхамстед аймағы екі немесе үш шаруашылыққа бөлінген сияқты, олардың әрқайсысында бір немесе бірнеше тас үйлер болған, төбелері плиткамен жабылған және еден астында жылыту жүйесі бар. 1973 жылы өзенге жақын жерде орналасқан Нортчерч ауылында вилланың қалдықтары табылды. Ең көне ғимарат ағаштан салынған, 60 жылы салынған, 2 ғасырдың басында таспен қайта салынған және 150 жылы он бөлмелі ғимаратқа дейін кеңейтілген. Үй біраз уақытқа бос тұрған болуы мүмкін, 4 ғасырда қайта қоныстанған және 4-ші ғасырдың соңында немесе 5-ші ғасырдың басында тасталған. Римдік-британдық вилла, бекініс және храм сарайдан солтүстік-батысқа қарай, Фритхесденге жақын, Беркхамстед гольф алаңының шетінде табылды. 1954 жылы қазба жұмыстары кезінде тас іргетастар мен мозаикалық едендер табылды. Бірге вилла, бекініс және храм бірегей кешенді құрайды, бұл темір дәуірінің соңы мен римдік кезеңде қоныстанғанын көрсетеді. 1970 жылы Беркхамстед қаласының солтүстігінде римдік ғимараттан екі кремнезный және плитка қабырғалар табылды. Орта ғасырларда қамалдың жер жұмыстары осы ғимаратқа зақым келтірген болуы мүмкін.
Англосаксондық қоныстар
Беркхамстед туралы ең ерте жазбаша мағлұмат – Англия королі Эдвигтің (955–959 жылдары тақ отырған) жұбайы Эльфгифудың (970 жылы қайтыс болған) өсиетінен табылды. Ол бес округте, оның ішінде Беркхамстедтегі ірі меншіктерін мұрагерлік етті. Беркхамстедтің ерте саксон қонысының орналасқан жері мен аумағы нақты белгісіз. 7 ғасырдан бастап табылған сирек англосаксон керамикасы Чешем жолы мен Сент-Джонс Велл-Лейннің арасында, ал 9 ғасырдың соңында Милл-стрит маңында су диірмендері пайдаланғандығы, қазіргі Беркхамстед орталығында англосаксон қонысы болғандығын көрсетеді. Англосаксон дәуіріне қатысты ең жақын құрылымдық дәлелдер қазіргі Беркхамстедтің солтүстік-батысындағы Сент-Мэридің Солтүстік шіркеуінің оңтүстік және батыс қабырғаларында сақталған. Шіркеу маңызды министр болған болуы мүмкін, ол жоғары мәртебелі англосаксондық иелікке қатысты, кейін Норман жаулап алудан кейін Беркхамстедтің ортағасырлық иелігінің бір бөлігіне айналды. Беркхамстед Сент-Мэри (Нортчерчте) приходы бұрын Дадсвелл ауылынан басталып, Нортчерч және Беркхамстед арқылы Бурн-Энд ауылының бұрынғы ауылына дейін 5 мильге (8 км) созылған. Беркхамстедте Сент-Джеймс шапкішы Сент-Джон құдырының жанындағы кішкентай шіркеу болған (орта ғасырларда қаланың басты су көзі – «қасиетті құдық»). Бұл шіркеудің (кейіннен Сент-Питер шіркеуінің) приходтық жері Беркхамстед Сент-Мэри приходтық жерімен шектесетін кіші ауданды құрады. 14 ғасырға қарай, іргелес "Беркхамстед Сент-Мэри" немесе "Беркхамстед Майнор" ауылы "Солтүстік шіркеу", кейін "Нортчерч" атауымен белгілі болды, бұл ауылды Беркхамстед қаласынан ажырату үшін жасалды. Уильям қазан айында Гастингс шайқасында Харольд II-ні жеңіп, өлтіргеннен кейін, Лондонды оңтүстіктен басып алуға тырысып, сәтсіз аяқтады. Уильям әскерін Лондонды айналып өтіп, Уоллингфордта Темза өзенін кесіп, Оңтүстік-Шығыс Англия арқылы өте келе "жерді қиратты". Беркхамстедте ол Эдгар Этелингтің (Англия тағының мұрагері), архиепископ Эалдредтің, граф Эдвиннің, граф Моркардың және Лондон басшыларының бас иелігін қабылдады. Қаланың неге кездесу орны ретінде таңдалғаны белгісіз, бірақ ол Лондонның солтүстік-батысындағы қорғаныс орналасқан жерде болды. Тарихшылар бұрын қаланың Мерция үшін маңызды болғанына немесе Норман жаулап алуына дейін бекініс болғанына (онда "Ольдебург" деп аталатын жер туралы айтылған) сенген. Англосаксон тіліндегі "бург" сөзі жаулап алуға дейінгі бекініске сілтеме жасайды. 20 ғасырдың басындағы белгілі тарихшы Г.М. Тревелян, сондай-ақ бұрынғы тарихшылар Сэмюэл Льюис және сэр Генри Чонси қаланың бұрынғыда маңызды Мерциялық орталық болғанына сенді. Соңғы жылдары екі ортағасырлық шұңқыр қазылып алынды, екеуі де өзеннің солтүстігіндегі Бриджвотер жолында табылды, олар ерте ортағасырлық қаланы қоршаған шұңқырдың бөлігі болуы мүмкін. "Домсдей кітабында" Норман жаулап алуына дейін Беркхамстедтің иесі Эдмер Атор (сондай-ақ Эдмер Атул деп те аталады), Эдуард Исповедниктің және король Гарольдтың тегі болғандығы көрсетілген. Домсдей сараптамасы бойынша, 26 жұмысшы командасына жететін жер болған, бірақ жұмыс істеген командалардың саны 15 болды. Бұл жерде екі ұн диірмені (Жоғарғы және Төменгі диірмен), 1000 шошқаға арналған орман және жүзімдік болды. Жалпы халық саны 37 немесе 88 шаңырақты құрады; шаңырақтарға 14 ауыл тұрғыны, 15 шағын шаруа, 6 құл, діни қызметкер, дамба салушы (мүмкін қамалдың жер жұмыстарын жүргізген) және 52 бурж кірді. Беркхамстед "Домсдей кітабында" Тринг Хандрда бурбиум (ежелгі қалашық) ретінде сипатталған. Марджори Чибналл Мортен графы Роберт Беркхамстедті сауда және қорғаныс орталығы ретінде қарастырғанын айтты, ал Джон Хатчер мен Эдвард Миллер 52 бурж саудамен айналысқанына сенді, бірақ бурждер жаулап алудан бұрын болған-болмағаны белгісіз.
Қамалдың соңғы тарихы
1833 жылы қамал Ұлыбританияда мемлекеттік қорғауға алынған алғашқы құрылыс болды. 1834 жылы теміржол төсегін салу барысында қамалдың қақпа үйі мен оған жақын қоршаулар бұзылды. Қазіргі таңда қамалдың қираған қалдықтарын «Беркхамстед Касл Траст» қоры, «Ағылшын мұрасы» ұйымымен бірлесіп, Корнуолл герцогтігінің тапсыруымен (онымен ресми түрде иелену құқығы әлі де сақталады) басқарады және ол жұртшылыққа тегін ашық.
Ортағасырлық базар қаласы (12-ші - 15-ші ғасырлар)
Қала қамалдың оңтүстігінде және Санкт-Петер шіркеуінің батысында ескі Акеман көшесі бойында жеке дамуын жалғастырды; Милл көшесі, Касл көшесі және Арқа көшесі қамалға қарай бағытталған үшбұрыш құрады. 1156 жылы Генрих II Беркхамстедті патша жарғысымен ресми түрде қала деп таныды, ол Эдуард Исповедник, Вильгельм I және Генрих I кезінде сақталған заңдар мен әдет-ғұрыптарды бекітті және қаланың саудагерлерін барлық алымдар мен төлемдерден босатты. Жарлықта сондай-ақ қала ішінде жаңа базар ашуға тыйым салынды. 12 және 13 ғасырларда қала маңызды сауда жолындағы сауда орталығына айналып, бірнеше патша жарғысын алды. 1216 жылы Генрих III қаланың халқы мен саудагерлерін Англияның барлық жерінде, сондай-ақ Франция, Нормандия, Аквитания және Анжудағы ағылшын Плантагенеттерінің иеліктеріндегі барлық алымдар мен салықтардан босатты. 12 ғасырдан бастап Тюдор кезеңінің басына дейін жүн саудасы Беркхамстедке гүлдену әкелді. 1332 жылы Брюггедегі төрт бай Беркхамстед жүн саудагерлері Эдуард III-ке хат жазды. Ортағасырлық Беркхамстедте кең ауқымды сауда болды: 13 ғасырдың басында қалада саудагер, екі суретші, алтын шебер, орманшы, екі ат жабдықтаушы, екі тігінші, сыра қайнатқыш, ұста, ағаш өңдеушілер, ағаш бұрушылар, құрал жасаушылар, шатыр плиткаларын жасаушылар және шарап өндірушілер болды. 1357 жылғы сараптамада Ричард Клейдің 4 метр ені бар қасапханасы, Уильям Херевудтың екі дүкені және 8 метр ұзындығы бар тағы төрт дүкені болғандығы анықталды. 1440 жылы әк пештері туралы мәліметтер кездеседі. 15 ғасырда қала Эдуард IV (1442-1483) берген патша жарғысымен қалашық мәртебесін қайта алды, онда басқа базар қалашығы құруға тыйым салынды.
Қамал тасталып, қала құлдырап барады (16-шы - 18-ші ғасырдың соңы)
16 ғасырда қала 1495 жылы Йорк герцогинясы Сисели Невиллдің қайтыс болуына байланысты қаладан кетуге байланысты құлдырап кетті, сондай-ақ жақын орналасқан Хемел Хемпстед қаласының өркендеуіне (1539 жылдың 29 желтоқсанында VIII Генрихпен бекітілген жарғы алған) себеп болды. 1563 жылы қала халқының саны шамамен 545 адамды құрады. 1580 жылы Елизавета I қамалдың қираған қалдықтары мен паркін сэр Эдвард Кэриге жылына бір қызыл гүл төлеу шартымен жалға берді. Қамалдың тастары 16 ғасырдың соңында Беркхамстед резиденциясын, жергілікті мектепті және басқа да ғимараттарды салуға қолданылды. Сыра қайнату және малтеу Елизавета тағында отырған кезеңде қаланың маңызды өнеркәсіптерінің бірі ретінде белгілі болды. Шамамен 1583 жылы, орта қатардың соңында (басқаша Le Shopperowe немесе Graball Row деп аталды), Әулие Петр шіркеуінің батысында жаңа базар үйі салынды. Базар үйі 1854 жылы өрттен қирады. 1612 жылы Беркхамстед резиденциясын Уэльс принці Генри Фредерик 4000 фунт стерлингке сатып алды. Генри сол жылы қайтыс болып, үйді өзінің інісі Чарльзға (кейін король I Чарльз) мұра етті, ол мүлікті өзінің тәрбиешісі Томас Мюррейге және оның әйелі Мэри Мюррейге жалға берді, ол ханзаданың анасына жеке кабинет ханымы және оның күтушісі болған. Джон Норден 1616 жылы сол кезде қаланың басты кәсібі малтеу екенін жазды. 1643 жылы Беркхамстедке қауісті жұқпалы ауру келді. Жаңарудан кейін қала I Джеймс берген жарғысынан және қала мәртебесінен айырылды. Гертфордширдің инспекторы Беркхамстед резиденциясында жаңа жалға алушы мен әскери офицерлердің қажеттігін ұсынды, «Акстелл мен оның әріптестері оларға уағыздаған жаңа ілімдермен адасқан халықты басқару үшін». 1640 және 1690 жылдарда қала халқының саны тиісінше 1075 және 767 адамға бағаланды. Қала 17 ғасырдан бастап діни келіспеушіліктің орталығы болды: ғасырдың екінші жартысында қала халқының төрттен бірінен астамы диссиденттер болды, ал 1700 жылы Беркхамстедте 400 баптист тұрғаны тіркелді. Шіркеудің жанында тағы үш дүкен болғаны айтылады, ал 1653 жылғы Парламенттік сараптама базар үйінің жанындағы аумақты ет союға пайдаланғанын көрсетеді.
19 ғасырдағы қалалардың өсуі
17-18 ғасырларда Хемл Хемпстед өзінің дамыған саудасымен Беркхамстедті аймақтың ірі қаласы ретінде басып өтті. Георг дәуіріндегі Беркхамстед ортағасырлық үшбұрыштан және Бас көшеден (High Street) аса шыққан жоқ. Өнеркәсіптік дәуірдің келуімен Беркхамстед Чилтернс таулары арқылы өтетін қақпа ретінде, Лондонның сауда орындары мен өнеркәсіптік Мидлендс арасында ыңғайлы жағдайда орналасты. Қала жолдар, каналдар мен теміржолдардың кеңеюші желісінің бір бөлігіне айналды. Осы дамулар Беркхамстед халқының қайтадан өсуіне әкелді. 1801 жылы Санкт-Петерс приходының халқы 1690 адамды құрады, ал 1831 жылы ол 2369 адамға (484 үй) дейін өсті. 1835 жылғы қала сипаттамасында «үйлер көбінесе кірпіштен салынған, бірақ ретсіз орналасқан, әдемі үйлермен араласқан» делінген. Қала халқының өсуіне «желіжол құрылысына жүздеген адамдар келіп, тұруға орын іздегені» себеп болды; 1851 жылы халық саны 3395 адамға жетті. 1850 жылдан бастап Беркхамстед маңындағы ірі меншіктер сатылып, тұрғын үйлерді кеңейтуге жағдай жасалды. 1851 жылы Касл-стриттен шығысқа қарай орналасқан Пилкингтон-Манор иелігі сатылды, ал ол жер өнеркәсіптік аймақ және шеберлерге арналған үйлер салу үшін пайдаланылды. 1868 жылы Бас көшенің оңтүстігіндегі төбеде орта тапқа арналған виллалардың көшелері пайда бола бастады. Төменгі Кингс-роуд 1885 жылы Кингс-роуд пен Бас көшені станциямен қосу үшін халықтың қаржысына салынды. 1887 жылы Джон Бартоломейдің Британ аралдарының анықтамалығында халық саны 4485 адам деп тіркелді.
Мұқтаждарға көмек
1725 жылы «Жұмыс үйлерінің есебі» Беркхамстедтегі приходтық жұмыс үйін тіркеді, ал 1777 жылғы парламенттік есеп Нортчерштегі 34 тұтқынға дейін сыйдыра алатын приходтық жұмыс үйін көрсетеді. Беркхамстедте, қазіргі Парк-Вью-роудтың бұрышында, 1820 жылдары бұзылғанға дейін шағын, «жаман, сабанмен жабылған» үй кедей отбасыларды орналастыру үшін пайдаланылды. 1831 жылы пастор Джордж Нюгенттің 1000 фунт стерлинг мұрасы жаңа приходтық жұмыс үйінің ашылуына себеп болды. Бұл жұмыс үйі Хай-стритте (Китсбери-роуд қиылысында) «Раггд Роу» деп аталатын үйлер қатарында орналасқан. 1835 жылдың маусым айында қаланың төңірегіндегі он приходты қамтитын «Беркхамстед кедейлер одағы» құрылды. Одақ Беркхамстедтегі бар жұмыс үйін қабылдады және 1835 жылдың тамызына қарай ол одақтың жалғыз жұмыс үйіне айналды. Жұмыс үйде мектеп болған жоқ, сондықтан 1849 жылы Кедейлер заңдары жөніндегі кеңес кедей балаларды жергілікті ұлттық мектепке жіберуді ұсынды. Бірақ 1858 жылы мектеп жұмыс үйінен келген балалардың жағдайына шағымданды. 1855 жылы инфекциялық бөлім ашылды, ал 1868 жылы штатты медбике жұмысқа алынды. Жұмыс үйі жүйесі 1930 жылы ресми түрде тоқтатылды және жұмыс үйінің басқару құқығы жергілікті кеңеске берілді. Беркхамстед жұмыс үйі – Нюгент үйі 1935 жылы жабылып, оның функциясы Хемель Хемпстедке көшірілді. 1841 жылы Бриджуотер графинясы Беркхамстед қамалының қираған жерінде жергілікті кедейлерге арналған сорпахана салған. Сорпахана қыс айларында кем дегенде 1897 жылға дейін Беркхамстед халқының шамамен 15 пайызын (шамамен 500 адамды) қамтыды. Ғимарат әлі де сақталып, қамал аумағындағы коттеджге жалғасқан; оның қала сыртында және тарихи қамалдың қираған жерінде орналасу себебі белгісіз.
Жер таласы: Беркхамстед орталығының шайқасы
Беркхамстед ортақ жері шайқасы ұлттық деңгейде ортақ жерді сақтауда маңызды рөл атқарды. 1604 жылдан кейін бұрынғы Эшридж аббаттығы Эджертон отбасының резиденциясына айналды. 1808–1814 жылдары Бриджуотердің 3-ші герцогы Фрэнсис Эгертон ескі аббаттықты бұзып, орнына Ашридж үйін салдырды. 1848 жылы мүлік Эгертон отбасының тармағы – Браунлоу графтарына өтті. 1866 жылы Ашридж үйінің лорды Браунлоу (анасы леди Мариан Алфордтың ықпалымен), көптеген ірі жер иелері сияқты, жерді өз отбасының меншігіне қосу мақсатымен Беркхамстед ортақ жерін 5 фут (2 метр) биіктіктегі болат қоршаулармен (Беркхамстедтағы Woods компаниясы жасаған) қоршауға тырысты. Осы қоршау әрекетіне жауап ретінде және халықтың ежелгі ортақ жерді пайдалану құқығын қорғау үшін Август Смит және Джордж Шоу Лефевр жергілікті тұрғындарды және Лондонның Шығыс бөлігінен 120 жалдамалы жұмысшыны 6 наурыз күні түнде қоршауларды бұзуға ұйымдастырды. Бұл оқиға ұлттық деңгейде Беркхамстед ортақ жері шайқасы деп белгілі болды. Лорд Браунлоу Смитқа қарсы заңсыз кіру және материалдық залал келтіру туралы сот ісі қозғады. Смиттің қорғауын сэр Роберт Хантер (кейін 1895 жылы Ұлттық трастқа негіз салды) және Commons Preservation Society қолдады. Лорд-әділ Ромилли қоршауды бұзудың, оны орнатудан артық зорлық актісі емес екенін анықтады. Оның сөзіне göre, іс Браунлоудың қоршау салу әрекетінің заңдылығына және адамдардың жерді пайдалану құқығына байланысты болды. Ол Смит пайдасына шешім шығарды. Бұл шешім, 1866 жылғы Метрополитен Коммонс заңымен бірге, Беркхамстед ортақ жерін және басқа да ашық кеңістіктерді қоршау қаупінен сақтауға көмектесті. 1926 жылы ортақ жерді Ұлттық траст сатып алды.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде подполковник Фрэнсис Эррингтонның басшылығымен сот офицерлерін даярлау корпусы заңгер мамандығынан келген адамдарды офицерлерге оқытты. Соғыс барысында 12000 адам Беркхамстедтен Батыс майданына соғысуға аттанды. Олардың жаттығуларына окоп қазу кірді: жалпы жерде көптеген окоптар қазылды (соның ішінде бірнешесі бүгінге дейін сақталған). Жалпыдағы соттың соғыс ескерткішінде "Salus Populi Suprema Lex" – "Халықтың игілігі – ең жоғары заң" деген ұран жазылған және полковник Эррингтонның күлі жақын маңда жерленгендігі айтылған.
ХХ ғасырдағы қала құрылысы
1909 жылы Саннисайд, ал кейіннен 1935 жылы Нортчерч Беркхамстед қалалық округіне қосылды. 1918 жылдан кейін көп ұзамай Басты көшенің шығыс жағындағы Беркхамстед Холлға тиесілі кең аумақтың көп бөлігі сатылды; Swing Gate Lane батысындағы көптеген акрлар кеңес тұрғын үйлерімен салынды. Госсомс-Эндте де қосымша тұрғын үйлер салынды. Аңғардың солтүстік жағындағы құрылыс 1930 жылдары Ашридж иелігі сатылғанға дейін шектелді, содан кейін Бриджвотер жолының екі шетінде де тұрғын үйлер пайда болды. 20-шы ғасырдың екінші жартысында Беркхамстедтегі көптеген ескі өнеркәсіптік кәсіпорындар жабылып, маятник жүретін азаматтардың саны артты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1946 жылдың шілдесінде, жақын орналасқан Хемель-Хемпстед қаласы "Жаңа қалалар" заңы бойынша жаңа қала болып белгіленді ("Жаңа қалалар" – Лондонның халық санының өсуі мен соғыс кезіндегі бомбалаудан туған тұрғын үй тапшылығын азайту мақсатымен Лондон төңірегіндегі серіктес қалалық дамулар еді). 1947 жылдың ақпанында үкімет жер сатып алып, құрылыс жұмыстарын бастады. Осының нәтижесінде Хемель-Хемпстед халқы 20 000-нан қазіргі 90 000-нан астам адамға дейін өсті, бұл оны Гертфордширдегі ең ірі қалаға айналдырды. 1974 жылы Дакорумның ескі жүздігі 1972 жылғы Жергілікті басқару заңына сәйкес құрылған Дакорум ауданының қазіргі түріне айналды, оның орталығы Хемель-Хемпстедте орналасқан.
География
Беркхамстед Лондонның солтүстік-батысында, Чилтерн төбелерінің ішінде орналасқан. Бұл шығыс және оңтүстік Англиядағы борлы таулы жазықтар жүйесінің бөлігі, 84-100 миллион жыл бұрын, креда кезеңінде, аймақ бордың шөгіндісі болатын теңіздік орта болған кезде пайда болған деп саналады. Қала теңіз деңгейінен төмен түсетін, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылған тар аңғарда орналасқан. Аңғар Плейстоцен мұз басуының мұздық эрозиясының оңтүстік шегінде жатыр, оған тегіс, дөңгелек пішін берген. Аңғардың түбінде аллювийлік топырақтар, ал аңғардың беткейлерінде бор, саз және кремень кездеседі. Ерте мезолит кезеңінде (Орта Тас дәуірі, б.з.д. 8 мың жылдықтың ортасы мен соңы) жергілікті биік жерлер негізінен қырат орманды болса, Беркхамстедтің орталық бөлігінің төмен жатқан жері, ысталған шөптер мен қамыс аралас батпақ болған. Б.з.д. 6 мың жылдықта жапырақты тығыз орман толыққанды қалыптасқан. Б.з.д. 3 мың жылдықтың ортасы мен соңында неолит кезеңінде (Жаңа Тас дәуірі) орманды жерлерді кеңейтуге байланысты адам қызметінің іздері байқалады, сол кезде орманды липа ағаштары басып алған, ал су тасқынына ұшырайтын жазықта шаған ағаштары өскен. Балборн өзені – борлы ағын, ол Дудсвелл және оған іргелес орналасқан Нортчерч ауылынан басталып, Беркхамстед, Борн-Энд және Боксмур арқылы оңтүстік-шығысқа қарай аңғармен ағып, Апсдедегі Туо Уотерсте Гаде өзенімен қосылады, бұл Хемел Хемпстедке жақын жерде орналасқан. Өзен балыққа, әсіресе шабаққа бай, жылдам ағысты, толы және жиі жергілікті су тасқынына ұшырайтын. Өзен аңғардың ортасында батпақты орта жасады (кейде "денсаулыққа зиянды батпақ" деп аталады). Өзен 1086 жылы жазылған су диірмендерін қозғап тұрды және қала ортасына жақын орналасқан үлкен Норман қорғаны мен бекінісінің үш орларын сумен қамтамасыз етті, оның жанынан Бульборн аңғарына кішкентай құрғақ шатқал қосылады. Қаланың төңірегіндегі ауылдық жерге Жасыл белдеудің және Чилтернс ерекше табиғи сұлулық аймағының бөліктері кіреді. Қалалық табиғатты сақтау зерттеуі (UNCS) қаланың артқы жағын биологиялық әртүрлілік ресурсы ретінде мойындайды. Төбелер бірте-бірте толқынды және ашық жазыққа көтеріледі, онда егістік жерлер, жалпы жерлер және аралас емен, күл және бук орманды жерлер кездеседі. Қаланың солтүстік-шығыс жағында Чилтернстағы ең үлкені болып табылатын Беркхамстед және Нортчерч ортақ жерлері орналасқан. Беркхамстед ортақ жерінің меншігі Ұлттық траст пен Беркхамстед гольф клубы арасында бөлінген. Ортақ жерден тыс жерде Ашридждің тарихи орманды саябағы орналасқан; бұрын Беркхамстед қамалының аңшылық паркінің бөлігі болған, қазір оны Ұлттық траст басқарады. Ашридж Чилтернс Бичвудтың ерекше қорғалатын аймағының (SAC) бөлігі болып табылады, бұл ұлттық маңызы бар табиғатты қорғау аймағы, сонымен қатар ерекше ғылыми қызығушылыққа ие жер ретінде тағайындалған. Ауыл шаруашылығы қаланың оңтүстігінде басым; Букингемшир шекарасына жақын жерде екі бұрынғы ірі елдік иеліктер орналасқан, Ашлинс және Россвей. Дикшиллдегі көне орман да осы жерде орналасқан. Беркхамстедтің орталық бөлігінің орналасуы ортағасырлық нарық қонысына тән: сызықтық Бас көше (Акеман көшесімен сәйкес) қаланың омыртқасын құрайды (шамамен шығыс-батысқа қарай), одан ортағасырлық жер учаскелері (солтүстікке және оңтүстікке қарай) созылады. Қазіргі кездегі жер учаскелерінің орналасуы XIII ғасырдың басында жүргізілген кешенді жоспардың нәтижесі болып табылады, оны, мүмкін, Джеффри Фиц Питер бастаған. "Чилтерн төбелерінде орналасқан, орманды жерде жайлы қала"; қоныстың үлкен бөлігі қорғалатын аймақ ретінде қорғалады.
Көрші елді мекендер
Қаладан алыс, Балборн аңғарының бойымен оңтүстік-шығысқа қарай Лондонға қарай, А4251 тас жолы Бурн-Энд ауылынан және Хемел-Хемпстедтің үлкен жаңа қаласынан өтеді (алысқа орналасқан). Оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай Бовингдон деген үлкен ауыл орналасқан. Беркхамстедтен оңтүстікке қарай А416 тас жолын алып, Чилтерн төбелері арқылы Букингемширге қарай жақын жердегі Эшли Грин шағын ауылы және Чешем (алысқа орналасқан) және Амершем базар қалалары орналасқан. Одан әрі оңтүстік-батысқа қарай Ұлы Миссенден ауылы, ал батысқа қарай шағын базарлы Уендовер қаласы орналасқан. А4251 және аңғардың солтүстік-батысы бойымен орналасқан Нортчерч ауылы, Дудсвелл және Коу Рост шағын ауылдары, Виггинтон ауылы және Трингтің шағын базар қаласы (алысқа орналасқан) және Букингемшир графтығының Айлсбери қаласы (алысқа орналасқан). Чилтерн төбелерін солтүстікке қарай бағыттап, солтүстік-солтүстік-батысқа қарай Алдбери ауылы орналасқан; Беркхамстедтің солтүстігінде Рингшалл және Кішкентай Гэдсден ауылдары орналасқан (алысқа орналасқан); соңында қаланың солтүстік-шығысында Поттен-Энд, Фритсден және Үлкен Гэдсден ауылдары мен шағын ауылдары орналасқан. Беркхамстедтің солтүстігіндегі ең жақын ірі елді мекендер – Бедфордширдің Данстебл (алысқа орналасқан) және Лютон қалалары.
Климат
Ұлыбританияның көп бөлігі сияқты, Беркхамстед теңіздік климатқа ие (Кеппен климаттық жіктелімі Cfb). Метеорологиялық қызметтің ауа райы бақылау сайтындағы Беркхамстед ауа райы станциясының парақшасынан дер кезінде ауа райы туралы ақпарат алуға болады.
Басқару
Беркхамстед Ұлыбритания парламентінің Оңтүстік-Батыс Гертфордшир сайлау округінің құрамында орналасқан. 2019 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлау нәтижесі бойынша Гаган Мохиндра (Консервативтік партиясы) аталған округтің қазіргі Парламент мүшесі (депутат) болып табылады. Беркхамстедте қалалық кеңес жұмыс істейді, ол жергілікті биліктің бірінші деңгейі болып табылады және жергілікті халықты жергілікті биліктің екі жоғары деңгейіне – Дакорум аудандық кеңесіне және Гертфордшир округі кеңесіне ұсынумен айналысады. Қазіргі заманғы Дакорум ауданы 1974 жылы, 1972 жылғы Жергілікті Өзін-Өкіметтендіру Заңына сәйкес құрылды. Бұл ауданның негізгі халық орталықтарына Хемель Хемпстед, Тринг және Кингс Лэнглидің батыс бөлігі кіреді. 2017 жылы Беркхамстед ауданының 153 300 тұрғынының 12 пайызынан астамын құрады. Беркхамстед үш жергілікті билік округіне бөлінген: Шығыс, Батыс және Касл. 2015 жылғы қалалық кеңес сайлауында кеңестің саяси құрамы: Консервативтік партия – 12, Либерал-демократтар – 3. 2019 жылғы қалалық кеңес сайлауынан кейін кеңестің саяси құрамы өзгеріп, Либерал-демократтар – 10, Консервативтік партия – 3, Жасылдар – 2 болып қалыптасты. 2021 жылғы 6 мамырда өткен жергілікті сайлауда Либерал-демократ Найджел Тейлор Гертфордшир округі кеңесіндегі Беркхамстед мандатын 51,8 пайыз дауыспен жеңіп алды, бұл Консервативтік партияның 29,8 пайыз дауысына қарағанда жоғары көрсеткіш.
Әкімшілік тарихы
Беркхамстед ежелгі қалашық болған, бірақ XVII ғасырда ол мәртебесін жоғалтты. Содан кейін қала, көптеген ауылдық аймақтардағыдай, XIX ғасырға дейін приходтық басқару органымен басқарылды. 1835 жылы Беркхамстед қала және оның төңірегіндегі Батыс Гертфордширдің аймақтарын, сондай-ақ Бэкингемширдің бір бөлігін қамтитын кедейлер одағының орталығына айналды. 1872 жылғы Халық денсаулығы туралы заңға сәйкес санитарлық округтер құрылды, ал кедейлер одағының қорғаншылар кеңесі қалалық билік құзыретіне кірмейтін ауданның денсаулық сақтау және жергілікті басқару мәселелеріне жауапты болды. Беркхамстедтің жергілікті кеңесі немесе басқа қалалық билігі болмағандықтан, ол ауылдық санитарлық округке қосылды. 1893 жылы қала Беркхамстед және Нортчерч приходтарын қамтитын жергілікті кеңес құру туралы петиция берді, бұл оны ауылдық санитарлық органдардан тәуелсіз ететін еді. 1893 жылдың желтоқсанында үкіметтік инспектор тергеу жүргізді, бірақ ол бұл жоспарды қолдамады. Сондықтан Гертфордшир округтік кеңесі оны іске қоспады, бірақ екі приходтың емес, қаланың өзіне ғана қатысты қалалық билікке көбірек қолдау көрсетілуі мүмкін екенін атап өтті. 1894 жылғы Жергілікті басқару туралы заңға сәйкес, ауылдық санитарлық округтер 1894 жылдың 28 желтоқсанында ауылдық округтерге айналды, соның салдарынан қала Беркхэмпстед ауылдық округінің құрамына кірді. Заң бойынша, ескі приходтық басқару органдарының азаматтық функцияларын қабылдау үшін приходтық кеңестер де құрылды. Егер бірінші приходтық кеңесшілерді сайлау қажет болса, жаңа приходтық кеңестер 1894 жылдың 31 желтоқсанында құрылды, Беркхамстедте болғандай. Приходтық кеңестің алғашқы отырысы 1894 жылдың 31 желтоқсанында Беркхамстед қаласындағы қалалық әкімшілікте өтті, ал приходтық кеңестің бірінші төрағасы қаладағы Әулие Петр шіркеуінің пасторы Артур Джонсон болды.
Беркхамстед қалалық округі (1898-1974)
Қаланың ауылдық округтік кеңесінен тәуелсіз болуына күш-жігер жұмсалды. Ақырында, қауым “Ұлы Беркхэмпстед қалалық” қауымына бөлініп, қалалық ауданға айналды, ал “Ұлы Беркхэмпстед ауылдық” қауымы Беркхэмпстед ауылдық округінде қалды деп келісілді. Бұл өзгерістер 1898 жылдың 15 сәуірінде күшіне енді. Ұлы Беркхэмпстед қалалық округтік кеңесінің алғашқы отырысы 1898 жылдың 15 сәуірінде өтті, Дэвид Осборн кеңестің бірінші төрағасы болып сайланды. Ұлы Беркхэмпстед ауылдық қауымы 1935 жылы қалалық ауданға жер берді және екі жылдан кейін таратылып, 1937 жылдың 1 сәуірінде Неттлден-Поттен-Энд, Нортчерч және Ұлы Гэдсден арасында бөлінді. 1908 жылы қалалық округтік кеңес құрылысшының ауласын және 135 Хай-стриттегі бұрынғы Веслиан шіркеуін (1950 жылы 161 Хай-стрит ретінде қайта нөмірленді) кеңсе және отырыс өткізу орны ретінде сатып алды. 1930 жылдары кеңеске көбірек орын қажет болды. 1936 жылы кеңес ескі шіркеудің жанындағы дүкенді сатып алды. Екі ғимарат та бұзылып, олардың орнына жаңа Беркхэмстед азаматтық орталығы салынды, ол 1938 жылдың 14 қазанында ресми түрде ашылды. 1937 жылға дейін кеңес аумағының ресми атауы “Ұлы Беркхэмпстед қалалық округі” болды. 1937 жылдың 15 сәуірінде өткен кеңес отырысында атауды өзгерту мәселесі талқыланды. “Ұлы” сөзінің болуы, әсіресе, кеңестің телефон нөмірін анықтамалықтан іздеген адамдар үшін қиындық тудырады деп айтылды. Сол кезде “Беркхэмстед” жазуы да көбірек қолданылып келді. Атауды “Беркхэмстед қалалық округі” деп өзгертуге келісілді және ол 1937 жылдың 19 шілдесінде күшіне енді. Көршілес Беркхэмпстед ауылдық округі де бірнеше айдан кейін соған ілесіп, 1937 жылдың 1 қарашасында Беркхэмстед ауылдық округіне айналды.
Үйлер
Гертфордширдің жергілікті ақпараттық жүйесі (HertsLIS) веб-сайтында (Ұлттық статистика кеңсесі мен Ұлыбританияның басқа да мемлекеттік департаменттерінің деректеріне негізделген) 2011 жылы Беркхамстедтегі 7 363 үй шаруашылығы туралы келесі деректер бар. Үйлердің 72% иесімен қоныстанған (34% мүлтіксіз, 38% ипотекалық меншікте), ал Англияда бұл көрсеткіш 63% болды. Тұрғын үйлердің 26,5%-ы жалға алынған (әлеуметтік және жеке жалға алынған үйлердің әрқайсысы 13%), ұлттық көрсеткіш 34,5%-ға қарағанда. 2011 жылы Беркхамстедтегі үй-жайлардың 77 пайызы үйлер немесе бунгалолар, ал 23 пайызы пәтерлер немесе мезонеттер болды. Үйлер мен бунгалолардың 30% жеке тұрғын үйлер, ал жалпы ұлттық деңгей 22% болды. Тұрғын үйлердің 47% жартылай жеке тұрғын үйлер немесе терастар, ал жалпы ұлттық деңгей 55% құрады. 2017 жылдың үшінші тоқсанында HertsLIS мәліметтері бойынша Беркхемстедтегі үйлер мен пәтерлердің орташа бағасы 724 900 фунт стерлинг болды, бұл Гертфордшир үшін 474 400 фунт стерлинг, ал Англия үшін 304 500 фунт стерлинг болды. Жеке тұрғын үйлердің бағасы жалпы ұлттық бағамен салыстырғанда 1 070 600 фунт стерлинг болды. Беркхамстед "Sunday Times" басылымының "Жұмыс істеу үшін ең жақсы жерлер 2018" тізімінде Англияның оңтүстік-шығысында өмір сүру үшін ең жақсы орын ретінде көрсетілді. Беркхамстедтегі әртүрлі үйлердің орташа бағасы 273 760 фунт стерлингтен бастап, отбасылық үйлер үшін 999 920 фунт стерлингке дейін, ал жалға алу ақысы 850 фунт стерлингтен 2490 фунт стерлингке дейін болды. 2021 жылы Rightmove бойынша Беркхамстедтегі үйдің орташа құны 696 949 фунт стерлинг болды. Қаладағы сатулардың басым бөлігі жеке меншік мүлік болды, орташа сату құны 1 076 244 фунт стерлинг болды. Орташа сатылатын тұрғын үй бағасы 563 291 фунт стерлингті, ал жартылай жеке меншік үйлердің орташа бағасы 657 436 фунт стерлингті құрады. Жалпы алғанда, 2021 жылы Беркхамстедтегі үй бағасы өткен жылмен салыстырғанда төрт пайызға, ал 2018 жылғы ең жоғары көрсеткіш – 661 336 фунт стерлингпен салыстырғанда бес пайызға жоғары болды. Беркхамстед үй шаруашылығының 1,5 пайызында ұзақ уақыт бойы денсаулыққа байланысты проблемалары бар немесе мүгедектігі бар адам болды, ал ұлттық деңгейде бұл көрсеткіш 4,05% құрады. 2013 жылдың сәуір айында Ұлттық статистика кеңсесінің сайлау округінің жәрдемақы алушылар туралы мәліметтеріне сәйкес, Беркхамстедтің Оңтүстік-Батыс Гертфордшир парламенттік округінде жұмыс іздеушілерге берілетін жәрдемақы (жұмыссыздық бойынша жәрдемақы) алушылар саны 1,7% болды, бұл Ұлыбританияның 7,8% көрсеткішіне тең.
Түрлілігі
2011 жылы кең этностық құрамды қарастырғанда, HertsLIS деректері тұрғындардың 90 пайызы ақ британиялықтар ретінде тіркелген. Қалғандарының 1 пайызы ирландтар, 4 пайызы басқа ақ нәсілділер, 1,7 пайызы аралас немесе көп этникалық топқа жатады, 2,1 пайызы азиялық немесе азиялық британиялықтар, 0,3 пайызы қара африкалықтар/карибтік аралдардан шыққандар немесе қара британиялықтар, ал 0,3 пайызы арабтар немесе басқа этникалық топтарды құрайды. 2011 жылы діни нанымдары туралы мәлімдеген тұрғындардың 92 пайызының ішінде, 30 пайызы дінсіз, 59 пайызы христиан болды; басқа діндерге 0,4 пайыз буддист, 0,5 пайыз яһуди, 0,5 пайыз мұсылман және 0,1 пайыз сикх кіреді. Қаланың тарихи басты көшесі қазір A4251 деп аталады. Алғаш 1930 жылдары ұсынылған айналма жол 1993 жылы салынды және қазіргі A41 тас жолы Беркхамстедтің оңтүстік-батысынан өтеді. Беркхамстед, Нортчерч және Тринг қалаларында жүргізілген автокөлік иеленуі туралы зерттеу көрсеткендей, үй шаруашылықтарының 43–45 пайызында екі немесе одан көп автокөлік бар, бұл округ бойынша орташа көрсеткіш 40 пайыз, ал ұлттық орташа көрсеткіш 29 пайызды құрайды. Керісінше, автокөлігі жоқ үй шаруашылықтарының үлесі 14–20 пайызды құрады (ұлтық орташа көрсеткіштен 7 пайызға төмен). Беркхамстед қаласының орталығынан өтетін жергілікті автобус бағыттары Хемель-Хемпстед, Лютон, Уотфорд және Уипснаде хайуанат бағына қатынайды. Бағыттарға 30, 31, 62, 207, 500 (Айлсбери және Уотфорд), 501, 502 және 532 кіреді. Автобустар Гертфордшир округі кеңесінің Intalink көлік қызметімен басқарылады.
Құбыр
1798 жылы Grand Junction Canal (Уильям Джессоп салған) Брентфордтағы Темза өзенінен Беркхамстедке жетті; ол 1805 жылы Бирмингемге жетті. Касл-Уорф, Беркхамстед порты, каналдың оңтүстік жағында Рейвенс-Лейн мен Касл-стрит арасында орналасқан, қаладағы канал саудасының, кеме жүргізу және қайық жасау қызметтерінің орталығы болды. Ол елдің ішкі су көлігі жүйесінің маңызды торабы болды, елдің порттары мен өнеркәсіптік орталықтарын байланыстырды. Көмір, астық, құрылыс материалдары және тыңайтқыштар тасымалданды. Каналдың арқасында ағаш кемелер, қайық тұрақтары, сыра зауыттары, кеме жасау және химиялық өндіріс дамыды, жергілікті жерде 700-ден астам адам жұмыс істеді. Ол әлі күнге дейін Беркхамстед порты деп аталады. Бріджвотердің 3-ші герцогы Фрэнсис Эгертон ("Канал герцогы" және "ішкі су жолдары жүйесінің әкесі") Беркхамстедке жақын Ашриджде тұрды. Канал 1929 жылы Гранд Юнион каналының бір бөлігіне айналды.
Теміржол
1834 жылы, автокөлік жолдарының сенімдік ұйымдары мен жергілікті жер иелерінің қарсылығы шешілгеннен кейін, бірінші Беркхамстед теміржол стансасын бас инженер Роберт Стивенсон салдырды. Сарай Парламенттен заңмен қорғалған алғашқы ғимарат болғанымен, теміржол төбесі ескі сарайдың барбиканын және іргелес қорғаныс құрылыстарын жойды. Теміржол құрылысына қажетті шикізаттың көп бөлігі канал арқылы тасымалданды. Қазіргі станция 1875 жылы теміржол кеңейтілген кезде салынды. Бұл желісінде ерекше, өйткені бастапқы ғимараттардың көпшілігі сақталған. "Ірі магистральдық станция" бір жағынан Беркхамстед сарайының жанында, ал екінші жағынан Гранд Джанкшн каналына қарай орналасқан. Станция Батыс жағалау магистральдық желісінде Лондон Эустоннан 28 миль (45 км) қашықтықта, солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Жыл сайын Беркхамстедке және одан 1,5 миллион сапар жасалады, олардың басым көпшілігі Лондонға қатынайтын жұмыскерлерге тиесілі. Вест-Мидлендс пойыздарымен жүзеге асырылатын басты қызметтер Лондон Эустон мен Милтон-Кейнс-Централ арасында, ал қосымша пойыздар Нортгемптон мен Бирмингем Нью-Стритке қатынайды. Southern сонымен қатар Clapham Junction арқылы Шығыс Кройдонға сағат сайын рейстер ұсынады.
Экономика және сауда
1986 жылы фермерлік, қызмет көрсету және жеңіл өнеркәсіп жергілікті жұмыс берушілердің ерекшелігі болды. 2015 жылы мектептер мен бөлшек сауда (көбінесе Уэйтроуз) қаланың ең ірі жұмыс берушілері болды; олардың екеуі де Беркхамстед қалысының ауласында орналасқан. Беркхамстедте жұмыс істейтін 7100 адамның 58 пайызы жұмыс үшін Беркхамстедке келеді. 2011 жылы Беркхамстед тұрғындарының 9,5% (16-дан 74 жасқа дейінгі жұмыс істейтіндердің) негізінен үйде немесе үйден жұмыс істеді; 52% көлікпен жұмысқа барды (2,5% көліктегі жолаушы ретінде); 22% қоғамдық көлікпен саяхаттады; ал 13% велосипедпен немесе жаяу жұмысқа барды. 2011 жылы жұмысқа орташа еңбек жолы 21 шақырымды құрады. Көшенің жоспарлауы сол кездегі үлгілі деп есептелді (ол 1990 жылдардың басында айналма жол салынғаннан кейін жасалды), "жағымды" және "сәтті" сауда ортасын құрып, "жақсы жасалған қайта конфигурацияланған көше көрінісінде" орналасқан "күшті супермаркеттің" ұсынысымен бірге "мамандандырылған дүкендер мен көптеген кафелер, мейрамханалар мен пабтарды" ұсынды. Ұзын жолдың бойында 100% сауда орындары, тәуелсіз саудагерлер және "кафе мәдениеті" болды. Академия жеке кәсіпкерлер мен Сауда палатасы арасындағы жақсы ынтымақтастықты көшенің ерекше күшті жағы деп санайды. Харпер Деннис Хоббс жүргізген 2017 жылғы Ұлыбританиядағы 1000 сауда орнының өмірлік индексі бойынша Беркхамстед елдегі ең жақсы 16-шы сауда орны болып саналды; 2021 жылы 9-шы орын алды. Индекс сауда орындарының сапасын өлшеді, оның ішінде сауда ұсынысы жергілікті қоғамның қажеттіліктеріне қаншалықты сай келетіндігі, бос дүкендердің саны және ломбардтар мен ставка жасау орындары сияқты "керексіз" дүкендердің үлесі сияқты факторлар. Sunday Times 2018 жылғы "Өмір сүруге ең жақсы орындар" тізімінде оңтүстік-шығыс аймағында бірінші орын алған Беркхамстед "әулетті және тартымды; оның ортағасырлық орталығы сәнді дүкендер мен тамақтануға арналған керемет орындарға толы" деп сипатталды, дүкендердің 76 пайызы тәуелсіз дүкендер. Беркхамстедте белсенді Ауысу қауымы бар. 1480 жылы Беркхамстедте туған Джон Инсент 1540-1545 жылдары (Англия реформациясының алғашқы жылдары) Лондондағы Сент-Пол соборының деканы болды. Инсент 1516 жылы жабылған қаладағы екі ортағасырлық аурухананың, Иоанн Баптист және Иоанн Евангелист шіркеулерінің біріккен табысынан Беркхамстед мектебінің негізін қалады. 1523 жылы ол екі бұрынғы аурухананың жерлерін алып, оларды өз жеріне қосып, ұлғайтылған мүлікті мектеп құруға берді. 1541 жылы ол "Беркхамстедтегі декан Инсенттің еркін мектебі" деп аталатын 144 баладан аспайтын ұл балаларға арналған мектептер үшін патша жарғысын алды. Джон Инсент мектеп ашылғаннан кейін 18 айдан соң қайтыс болды. Мектепті заңдық шақырулардан қорғау үшін ол Парламент актісімен Беркхампстедтегі король Эдуард Алтыншының еркін мектебі ретінде тіркелді. Мектептің бұрынғы оқушыларының арасында жазушы Грэм Грин де болды. Мектептің ең көне ғимараты - Old Hall 1544 жылы салынған және I дәрежелі болып саналады. Қазіргі жазбаларда Инсент "барлық мектептің биіктігін және кірпіштен салынған үлкен ғимаратты тез салғандығы" және "мектеп осылай аяқталған кезде, Диан қаладағы ең арзан ер адамдарды мектепке шақырды, онда ол тізе бүгіп, Құдіреті шексіз Құдайға алғыс айтты" делінген. 1988 жылы мектеп 1888 жылы құрылған Беркхамстед қыздар мектебімен (қаладағы тағы бір ірі тәуелсіз мектеп) бірікті. Бастауыш мектептер: Виктория (1838 жылы құрылған), Бриджвотер, Гринвей, Сент-Томас Мор, Свинг-Гейт, Томас Корам және Вестфилд. Орта мектеп - Ашлинс мектебі, 11-19 жас аралығындағы 1200 оқушы оқитын мектеп; ол арнайы тіл колледжі. Мектеп 18 ғасырда, Томас Корам, қайырымды кеме капитаны, Лондонда аштықтан өліп жатқан тастап кеткен сәбилер мен балаларды көріп, қатты қайғырды. Ол оларды қабылдау үшін аурухана құруды талап етті және 1739 жылы "Азаматтар мен тастап кеткен балаларды күтіп-ұстау және тәрбиелеу" үшін патша жарғысын табысты түрде алды. Үш жылдан кейін, 1742 жылы, ол Лондонның Блумсбери қаласында Ламбс Кондуйт Филдс деген жерде "Тың бала ауруханасын" құрды. Бұл елдегі алғашқы балалар қайырымдылық ұйымы және барлық жердегі бірлестіктік қайырымдылық ұйымдарының үлгісі болды. Мектеп 1935 жылы Беркхамстедке арнайы салынған жерге көшірілді. Беркхамстедтегі тұрғын үй жағы 1948 жылғы Балалар туралы заңнан кейін жабылып, отбасылық қамқорлық институционалдық қамқорлықтың орнына келді. 1951 жылы Гертфордшир округі кеңесі мектепті басқаруды өз мойнына алды. Үлкен мектепте әсіресе капелланың маңындағы витражды терезелер, баспалдақ және түпнұсқа Лондондық ауруханадан келген көптеген ескерткіштер бар. Мектептің капелласында бұрын Георг Фридрих Гендель сыйлаған орган орналасқан. Мектеп 2007 жылғы "Рамбо ұлы" комедиялық фильмінің түсірілім алаңы ретінде пайдаланылды.
Бизнес мектебі
Hult Ashridge (бұрын Ashridge Business School / Ashridge Executive Education) I дәрежелі Ashridge House-те орналасқан, ол Бриджвотер герцогының бұрынғы сарайлы үйі, Беркхамстедтен екі шақырым қашықтықта, төбелей жазықтардың арасында жатыр. Бұл үй 1283 жылы Эдмунд, Корнуоллдың 2-графы, құрған Бонгомс орденінің колледжі – Ашридж аббаттығының орнында салынған. Монастырлар таратылғаннан кейін Генрих VIII мүлікті қызы Елизаветаға мұра етіп қалдырды. 1800 жылы бұл үй Фрэнсис Эгертонға, Бриджвотердің 3-герцогына, ішкі су жолдарының әкесі деп аталатын тұлғаға тиесілі болды. Ашридж үйі 1808 және 1814 жылдар аралығында Джеймс Уайттың жобасы бойынша, кейіннен оның туысы Джеффри Уайтвиллдің жұмысымен салынды. Архитектура сыншысы Николаус Певснер оны "Лондон маңындағы романтикалық сарайлардың ең ірісі, керемет композиция" деп сипаттады. 1928 жылы Урбан Ханлон Броутон бұл үйді бұрынғы премьер-министр Эндрю Бонар Лоуты еске алу үшін Консервативтік партияға сыйлық ретінде сатып алды. Алғашқы 15 жылы ол "азаматтық колледжі" ретінде жұмыс істеді, ол партияға Фабиан қоғамы сияқты социалистік ұйымдармен күресте интеллектуалдық күштерін дамытуға көмектесу үшін құрылды. Ол ой-пікір орталығы мен оқу орталығының арасындағы гибрид болды, ал Артур Брайант оның білім беру жөніндегі кеңесшісі болды. 2015 жылы Ашридж әлемнің жеті қаласында кампустары бар американдық Hult International Business School (Хальт Халықаралық Бизнес мектебімен) бірікті. Оның қызметіне ашық және жекелендірілген атқарушы білім беру бағдарламалары, MBA, магистрлік және дипломдық біліктіліктер, ұйымдарға кеңес беру, қолданбалы зерттеулер және онлайн оқыту кіреді. Ashridge – Ұлыбританиядағы диплом беруге құқығы бар жалғыз мамандандырылған бизнес мектебі, бұл оған дипломдарды табыс етуде университет деңгейінде мәртебе береді.
Діни орындар
Жергілікті ең көне шіркеу – жақын орналасқан Нортчерч ауылындағы Сент-Мэри шіркеуі. 1087 және 1104 жылдар аралығында Годфри есімді капеллан және Беркхамстедтің Сент-Мэри еншісіндегі Сент-Джеймс шіркеуінің, приходтық мәртебесі бар екені туралы мәліметтер кездеседі. Сент-Джонс көшесіне жақын, Сент-Джонс қақпасының жанында орналасқан капелла 11 және 12 ғасырларда Сент-Джон бауырластығы деп аталатын шағын монахтар қауымының орталығы болды. Король Джонның тұсында Джеффри Фиц Питер Сент-Петр шіркеуінің негізін қалауға үлкен үлес қосты, ал 1222 жылы Роберт де Туардо алғашқы ресми тіркелген пастор болды. Шіркеу қамалға жақын орналасқандықтан, биліктегі монарх бірнеше ғасыр бойы Беркхамстед пасторларының қамқоршысы болды. 1648 жылы Англия азамат соғысы кезінде генерал Фэрфакс Сент-Петр шіркеуін Колчестерді қоршаудан тұтқынға алынған әскерлерді ұстау үшін әскери түрме ретінде пайдаланды. Ақын Уильям Каупер Сент-Петрде, оның әкесі Джон Каупер пастор болған жерде крещениеден өтті. Бас көшеде орналасқан Сент-Петр шіркеуі – Гертфордширдегі ең ірі шіркеулердің бірі. Шіркеу латын кресі пішіндес, оның қиылысында 85 фут (26 м) биіктіктегі сағат мұнарасы бар. Батыс есіктен шығыс терезеге дейінгі қашықтық, ал трансепттердің ені белгілі. Шіркеудің ең көне бөлігі – шамамен 1200 жылға дейін салынған ғибадатхана, ол сол кезеңде кең таралған ерте Англия стилінде салынған. 15 ғасырға дейін қосымша құрылыстар салынды, ал 1871 жылы Уильям Баттерфилд оны қайта жаңартудан өткізді. Шіркеуде 14 ғасырға жататын екі мазарлық тас бар, олардың үстінде алабастрдан жасалған мүсіндер орналасқан: қабірлерде Креси шайқасында Қара ханзаданың лейтенанттарының бірі болған Генри Беркхамстед және оның әйелі жатыр. Қалада тағы екі англикан шіркеуі бар: «Сент-Михаил және барлық періштелер» (Саннисайд) (алғашқы құрылысы 1886 жылғы) және «Барлық қасиеттілер шіркеуі және Сент-Марта» (1906 жылы қаланың батыс жағындағы халықтың өсуіне байланысты салынған). 1842 жылы Сент-Петр шіркеуіне қарасты жеке қорым құрылды, ол Ректори-лейндегі Эгертон үйінің артындағы жерді (қазір Рекс кинотеатры тұрған жерде) пайдаланды. Оның ауданы 3,275 акрға дейін кеңейтілді және 1976 жылы пайдаланудан шығарылды. Қалада діни сенімдерге қатысты конформистік емес дәстүрлер күшті, 1672 жылы жасалған зерттеуде Беркхамстедте 400 англиялық конформист және 150 конформист болғаны анықталды, мұндай сенімдер заң алдында жауапкершілікке алып келуі мүмкін еді. Беркхамстедтегі баптистер қауымы 1640 жылдан бастап ұлттық деңгейдегі ең көне қауымдардың бірі болып саналады; олар алғашқыда жасырын жиналатын, 1722 жылы үлкен капелла салдырды және 1864 жылы Хай-стриттегі Рейвенс-Лейн қиылысына орналасқан қазіргі ғибадат орнына көшіп келді. Квакерлер қауымы 17 ғасырдың екінші жартысынан бері қалада бар, олар 1818 жылы Сент-Джонс Велл-Лейннің қарама-қарсысындағы Хай-стритте өздерінің кездесу үйін ашты. Қауымдардың тарихы 1780 жылға дейін жетеді, қазір олар Касл көшесі мен Чапел көшесінің бұрышында орналасқан Сент-Эндрю Біріккен реформаланған шіркеуіндегі пресвитериан шіркеуімен бірлесіп ғибадат етеді. Мефодистер темір жол салуға келген жүздеген адаммен бірге әр түрлі ғибадат орындары арқылы келді, бүгін олар Англиялықтармен Барлық қасиеттілер шіркеуін бөліседі. Евангелист (Соңғы күндердің қасиеттілері) өмірін Плимут бауырларының бір бөлігі ретінде бастады, олардың Үміт залы 1875 жылы ашылды, ол 1969 жылы Кингс-роуд евангелистік шіркеуі деп қайта аталды. Рим католик дәстүрі 17-20 ғасырларда шектеулі болды, генерал де Голль Парк-Вью-роудтағы олардың алғашқы Киелі жүрек шіркеуінде ғибадат етті, олар 1980 жылы Парк-стриттегі үлкен заманауи шіркеуге көшіп барды.
Әдеби байланыстар
Джеффри Чосер 1389 жылдан Беркхемстед қамалының жұмысшысы болды және «Кентерберийлік әңгімелердегі» Физика докторының образын жақын маңдағы Кіші Гэдсденде тұрған Джон Гэдсденнен алды. Уильям Каупер 1731 жылы Беркхемстед шлюптерінде дүниеге келді. Бала кезінде ол басқа жерге көшіп кетсе де, өлеңдері мен хаттарында қала туралы жиі айтады. Виктория дәуірінде Кауперге табынушылардың көпшілігі құлшынып, Беркхемстед олар үшін қасиетті орынға айналды. Мария Эджворт, еуропалық романның дамуына үлкен үлес қосқан, ересектер мен балаларға арналған әдебиеттің көрнекті ағылшын-ирланд жазушысы, 18 ғасырда Беркхемстедте бала кезін өткізген. «Таң қалдырарлықтай» деп сипатталған «Рекс» кинотеатры 2014 жылы Guardian киносыйлығының алғашқы марапатында Ұлыбританияның үздік кинотеатры атанды. 1937 жылы салынған «Рекс» 1930 жылдарғы арт-деко стиліндегі кинотеатрдың көрнекті үлгісі ретінде танылды. Кинотеатрдың жобасын сәулетші Дэвид Эвлин Най Шипман мен Кинг компаниясы үшін жасаған. 1988 жылы жабылып, 2004 жылы толықтай қайта жөнделген «Рекс» қазіргі таңда гүлденген тәуелсіз кинотеатрға айналды. «Рекс» кинотеатры кешкі сеанстарға билеттердің сатылып кетуі жиі болады, ол «барлық түпнұсқа арт-деко безендірілімімен фильмдер сарайы» деп аталады (ішкі кеңістігі теңіз толқындары мен қабыршақтармен әсемделген). Ішке кіргенде, киноның «алтын ғасырына» оралып, киноға барудың мәнді тәжірибе болған кезеңді еске аласыз; кинотеатрдың ыңғайлы орындықтары мен екі лицензияланған бары бар. Оны иесі Джеймс Ханнавей басқарады, ол фильмдерді таныстырады. Кейде фильмдерге қатысқан режиссерлер мен актерлермен сұрақ-жауап кездесулері өтеді, олардың қатарында Дейм Джуди Денч, Чарльз Дэнс, Майк Ли және Терри Джонс болды. Кинотеатр салынғанға дейін, бас көшенің шығыс жағында 350 жыл бойы Эгертон үйі орналасқан. 1904-1907 жылдары Артур мен Сильвия Льюэллин Дэвис осы үйде тұрды, олардың балалары Ж.М. Барридің «Питер Пэн» шығармасына шабыттандырды.
Британдық кино институтының Ұлттық мұрағаты
Көпшілікке сирек ашылатын BFI Ұлттық мұрағатының "Дж. Пол Гетти, кішінің консервациялық орталығы" Беркхамстедте орналасқан және Британдық кино институтының мұрағаты болып табылады. 1894 жылдан бастап 275 000-нан астам толық метражды, деректі және қысқаметражды фильмдер, сондай-ақ 210 000 телебағдарламаны қамтитын бұл архив әлемдегі ең ірі кино архивтерінің бірі. 2011 жылы мұрағаттың екі жинағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, ғылым және мәдениет ұйымы (ЮНЕСКО) Ұлыбританияның Дүниежүзілік естелік тізіліміне қосылды. Мұрағат 19 ғасырдың соңында қозғалыс суретінің дамуынан бері британдық өмір мен дәуірді қалыптастырған және бейнелеген фильмдер мен телебағдарламаларды жинақтап, сақтап, қалпына келтіріп, бөліседі. Жинақтың көп бөлігі британдық материалдарды құрайды, бірақ мұрағатта әлемнің түкпір-түкпірінен алынған халықаралық маңызы бар жинақтар мен британдық актерлерге және режиссерлерге қатысты фильмдер де бар.
Спорт және ашық ауада жүруге арналған іс-шаралар
Қаланың солтүстік-шығыс шетінде үлкен Ұлттық сенім қорына қарасты ортақ пайдаланудағы жер және орманды аймақтар орналасқан. Қаланың ортасынан шығыстан батысқа қарай созылатын, қаланың бойымен өтетін Үлкен Одақ каналы (бұрынғы маңызды сауда жолы) бүгінде демалысқа арналған ашық кеңістік және ойын-сауық мүмкіндіктерін ұсынады. Бұл канал шағын Балборн өзенімен бірге қала арқылы жабайы табиғаттың қозғалыс жолы қызметін атқарады. Қаланың тағы бір ұзақ жылдар бойы қолданылып келе жатқан жасыл аймақтары – қамал және Баттс-Медоу. 2016 жылы «Сент-Питер Беркхамстед» достары қоры Ұлттық лотерея қорының (Ұлыбритания) Heritage Lottery Fund және Big Lottery Fund грантынан 907 000 фунт стерлинг көлемінде қаржы алды. Бұл қаржы Ректори Лейн зиратын 32 миллион фунт стерлинг бөлісетін елішілік аймақтардың бірі ретінде қайта жаңартуға жұмсалды. Грант мұралық ескерткіштерді қалпына келтіруге және қала ішінде жаңа жасыл қоғамдық кеңістік құруға бағытталған. Беркхамстед садақшылары клубы Англиядағы ең көне садақшылар клубы болып табылады. 1875 жылы құрылған Беркхамстед крикет клубы Герц лигасының мүшесі және 2015 жылы 25 жеке команданы құрады. Клуб Беркхамстед қауымдастығының крикет және спорт клубында, Китченерс Филд, Касл Хилл, Беркхамстед мекенжайында орналасқан. Беркхамстед және Хемел Хемпстед хоккей клубтарының тоғыз командасы қала сыртындағы Коу Рост аймағында орналасқан және өз матчтарын Коу Рост алаңындағы астротурф алаңында өткізеді. Қаланың екі боулинг клубы бар: Беркхамстед және Китченерс. Қаланың футбол клубы, Беркхемстед ФК, Оңтүстік футбол лигасының бірінші дивизионында ойнайды. Бұл команда 1895 жылы құрылған Беркхемстед Таун ФК таратылғаннан кейін 2009 жылы құрылды. 1996 жылы құрылған Беркхамстед Рейдерс CFC футбол клубы 2014 жылы Англия футбол қауымдастығының қоғамдық сыйлықтарында «Жылдың үздік FA Charter Standard қоғамдық клубы» атағын алды және жергілікті қоғамдастықтағы еңбегі үшін 2015 жылы УЕФА Grassroots Silver сыйлығымен марапатталды. 2023 жылы клубта 1300-ден астам тіркелген ойыншы болды, оның ішінде 94 жастар командасындағы 250 қыз, сондай-ақ ересектер, ветерандар, әйелдер, жаяу футбол және инклюзивті футбол секциялары бар. 2022 жылы клуб Герц футбол қауымдастығының «Жылдың үздік клубы» атағын жеңіп алды.
Дуглас Гарденс маңында EveryoneActive басқаратын спорт орталығы бар. Онда үлкен жабық көп мақсатты спорт залы, сквош корты, бассейн және ашық ауадағы барлық жағдайға төтеп бере алатын алаң бар. Бұл нысан Ашлинс мектебі мен Беркхамстед колледжінің демалыс нысандарын бірлесіп пайдалану арқылы толықтырылады. Бос демалыс орындарының жетіспеушілігі жергілікті деңгейде спортпен айналысудың жоғары деңгейімен және осыған байланысты ашық ауадағы спорт алаңдарын көп пайдаланумен күшейеді. Беркхамстед және айналасындағы аймақта жол және тау велосипедтерімен жүруге арналған түрлі маршруттар бар, соның ішінде Ашридж аймағындағы қозғалыс жолдарынан тыс жолдар да бар. 2014 жылы қалаға «Ұлыбритания туры» келді.
Медиа
Беркхамстед BBC Лондон және ITV Лондон аймағында орналасқан. Телевизия сигналдары Кристалл Палас теледидар таратушысынан және Хемл Хемпстедте орналасқан жергілікті қайталама таратушыдан қабылданады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Three Counties Radio 103.8 FM, Heart Hertfordshire 96.6 FM, Greatest Hits Radio Bucks, Beds and Herts (бұрын Mix 96.2 аталған) 92.2 FM, сондай-ақ қауымдық радиостанциялар Radio Dacorum және Tring Radio, олар екеуі де онлайн хабар таратады. Қалаға Hemel Hempstead Gazette & Express жергілікті газеті қызмет көрсетеді.
Қызықты жерлер
Беркхамстедтің 85 тарихи орны қаланың ортағасырлық орталығы мен бас көшесінде орналасқан (олардың көпшілігі ағаш қаңқалы). Олардың төртеуі ескерткіш ретінде тіркелген, біреуі I санатты, жетісі II* санатты, ал қалған 75-і II санатты. Жоғарыда аталған мақалада көрсетілген орындарға (мысалы, сарай мен мектептерге) қоса, келесі құрылымдар мен жерлер қызығушылық тудырады: 173 High Street – бұл Виктория дәуіріндегі әдемі фасады бар ғимарат, ол Ұлыбританиядағы ең көне сақталған ағаш қаңқалы ғимаратты жасырады, құрылымдық ағаштардың дендрохронологиясы бойынша 1277 және 1297 жылдар аралығында салынған. Бастапқыда бұл ғимараттың артында шеберханасы бар зергерлік немесе алтын қорытушының дүкені болған деп есептелген. Қазір бұл ғимараттың үлкен залды үйге тиесілі сервистік қанат болғаны, ал үйдің өзі кейін жойылғаны болжанып отыр. 125 High Street, St Peter шіркеуінің қарсысындағы үй-дүкен, 14 ғасырға тән ашық залдың бір бөлігін құрайтын қанаты бар ағаш қаңқалы ғимарат. Планировкасы бір кезде осындай өлшемдегі екінші бөлігі болғанын көрсетеді – жалпы ұзындығы шамамен алғанда... Бұл үй ерекше үлкен болған, оның өлшемі мен орталық орны сарай немесе басқа да жоғары мәртебелі үйге тиесілі екенін көрсетеді, мүмкін қаланы қолдаған. Ғимарат 17, 18 және 19 ғасырларда кең ауқымды өзгерістерге ұшырады. 139 High Street-тегі "Лебедь" мейрамханасы ортағасырлық ашық залдың қалдықтарын сақтап қалған. Шатырдың бір бөлігі 14 ғасырға дейін созылады, ал көше бойындағы ғимараттар 1500 жыл шамасында кеңейтіліп, түтін шығаратын қондырғы қосылды. Бұл орын ежелгі Акеман көшесі (High Street) – бұрынғы римдік жолы мен Беркхамстед пен Виндзор қамалы арасындағы басты жолдың (Chesham Road) қиылысында орналасқан. Шіркеудің жанындағы Сот үйі 16 ғасырға дейін салынған және Портмоте немесе Бороу соты өткен ортағасырлық сот алаңында орналасқан деп есептеледі. 9 метр биіктігі және 1 метр диаметрі бар батыс қызыл кедр ағашынан жасалған бағананы Хант Түндірқұс паркіндегі алғашқы ұлттардың ескерткіштері орталығында жасаған. Аяқталған бағана Ұлыбританияға жеткізіліп, 1968 жылы Алсфордс-Уорфта орнатылды. 1994 жылы Алсфорд қоймалары жеке тұрғын үйлермен ауыстырылды, бұл бағанаға қол жеткізуді шектеді, сондықтан оны тек қоғамдық жолдан қашықтықтан ғана көруге болады. Бұл Ұлыбританиядағы санаулы тотемдік бағаналардың бірі, ал қалғандары Лондондағы Британ мұражайында және Хорниман мұражайында, Виндзор Ұлы саябағында, Буши саябағында және Йоркшир мүсіндер саябағында қойылған. Тотем бағанасындағы ою-өрнектер алғашқы халықтардың аңыздарынан алынған төрт кейіпкерді бейнелейді: жоғарыда алдамшы және жаратушы құдай Равен отыр, ол күн сәулелерін бейнелейтін қолын созып тұрған және мыстан (салтанатты қалқанның бір түрі) киген Sunman-ның басында отыр; Sunman қорқынышты сиқыршы рух Dzunukwa-ның үстінде тұрады; ал төменде қанаттарын созып тұрған екі баслы жауынгер теңіз жыланы Sisiutl бейнеленген. Ашридж – елдік үй және салтанатты резиденция. Ашридж үйі 1808 және 1814 жылдар аралығында салынған үлкен нео-готикалық стильдегі елдік үй. 2015 жылдан бері ол Хальт Халықаралық Бизнес мектебінің Ашридж Executive Education бағдарламасына орталық болды (ғимарат туралы толық ақпарат жоғарыда келтірілген). Айналасындағы елдік жер Ұлттық қор басқаратын саябақ, ол Беркхамстедтің солтүстігіндегі Чилтерн жотасындағы жергілікті жапырақты орманды алқаптардан, жалпы пайдаланудағы жерлерден және борлы топырақты алаптардан тұрады. Ашридж өзінің табиғи сұлулығымен ерекшеленгендіктен, көптеген фильмдер мен телесериалдарда көрсетілді. Sleepy Hollow үшін түсірілімдер Алтын аңғарда, ал Гарри Поттер және от тостағаны – Ашридждің ежелгі Фритсден Бичс Вудс орманында жүзеге асырылды. Ашридждегі бақта Бриджвотердің 3-ші герцогы Фрэнсис Эгертонға арналған монумент – биік дорикалық бағана және урна (II* санаттағы ғимарат) орналасқан.
173 High Street is a Victorian façade hiding what is considered to be the oldest extant jettied timber framed building in Great Britain, dated by dendrochronology of structural timbers to between 1277 and 1297. The building was originally thought to have been a jeweller's or goldsmith's shop with a workshop behind. It is now believed to have been a jettied service wing to a larger aisled hall house, which has since disappeared. 125 High Street, a house and shop opposite St Peter's Church, is a timber framed building with a wing that is one bay of a 14th century open hall. The layout suggests that it once had a second bay of similar size – a length of in all. This was an unusually large house; its size and central position suggests a manor house or other high status house, possibly supporting the castle. The building underwent extensive alterations in the 17th, 18th and 19th centuries. The Swan, 139 High Street, contains the remains of a medieval open hall. Parts of the roof date from the 14th century, and the street range was extended and a chimney stack added c. 1500. It sits on the ancient junction with the old Roman road of Akeman Street (High Street) and the main route between Berkhamsted and Windsor Castle (Chesham Road). The Court House, next to the church, dates from the 16th century, and is believed to lie on the site of the medieval court where the Portmote or Borough Court was held. The western red cedar pole, 30 feet (9 m) high and 3 feet (1 m) in diameter, was carved by Hunt at Thunderbird Park, a centre for First Nation monuments. The completed pole was shipped to Britain and erected at Alsford's Wharf in 1968. Alsford's warehouses were replaced in 1994 by a private housing development which limit access to the pole, so that it can be viewed only at a distance from the public road. It is one of only a handful of totem poles in the United Kingdom, others being on display at the British Museum and Horniman Museum in London, Windsor Great Park, Bushy Park and the Yorkshire Sculpture Park. The carvings on the totem pole represent four figures from First Nations legend: at the top sits Raven, the trickster and creator deity; he sits on the head of Sunman, who has outstretched arms representing the rays of the sun and wears a copper (a type of ceremonial shield); Sunman stands on the fearsome witch spirit Dzunukwa; at the base is the two headed warrior sea serpent, Sisiutl, who has up stretched wings. Ashridge is a country estate and stately home. Ashridge House is a large Gothic Revival country house built between 1808 and 1814. Since 2015 it has been the home of Hult International Business School's Ashridge Executive Education programme (see above for more information about the building). The surrounding country estate is a park managed by the National Trust, consisting of of native broadleaf woodlands, commons and chalk downland on a Chiltern ridge just to the north of Berkhamsted. Ashridge has been featured many times in film and television series due to its distinction as an area of natural beauty. Scenes were filmed for Sleepy Hollow at Golden Valley and Harry Potter and the Goblet of Fire at Ashridge's ancient Frithsden Beeches Wood. The climbable monument to Francis Egerton, 3rd Duke of Bridgewater, a tall Doric column with urn (a Grade II* listed building), stands in a grove within Ashridge.