Кіріспе
Тайланд шығанағындағы Камбоджа аралы, Кох Ронг (Каох Ронг) – Камбоджаның екінші ірі аралы. «Ронг» сөзі «үңгір» немесе «тоннель» деген ежелгі терминге сілтеме болуы мүмкін (Рунг), бірақ кейбір арал тұрғындары «Ронг» дегені тарихи тұлғаның аты екенін айтады. Бұл сондай-ақ «баспана» деген мағына беретін көне кхмер сөзін білдіреді, яғни «Баспана аралы». Камбоджа Корольдігінің Кох Конг провинциясында орналасқан аралдың ауданы шамамен 78 шаршы километрді құрайды, ал оның 40 километрлік жағалауының барлығы дерлік жағажайлар. Аралда төрт ауылдық қауымдық орталық бар: Ко Туич, Доум Д’Кью, Прек Свай және Сок Сан. Соңғы жылдары аралда шетелдіктер басқаратын қонақ үйлер мен бунгало курорттарының саны артып келеді, бірақ әлі де олар көп емес. Кох Туич ауылының жанындағы аралдың оңтүстік-шығыс бөлігі келушілердің негізгі нүктесі болғандықтан, ол аралдың ең ірі елді мекеніне айналды. Инфрақұрылымның тіпті ең қарапайым түрлері болмағандықтан, көптеген жағажайларға шашырап орналасқан барлық елді мекендерге және демалыс орындарына тек қайықпен баруға болады. Кох Ронг аралы салыстырмалы түрде жаңа коммуна, ол 2000 жылы ғана құрылған. Дамуды жеделдету мақсатында Кох Ронг Камбоджа үкіметінен жерді пайдалануға рұқсат алды. Камбоджалық консорциум, Royal Group компаниясына 99 жылға жалға берілді. 2008 жылы «Азиядағы алғашқы экологиялық тұрғыдан жоспарланған курорттық аралды» салу жоспары жарияланды. 2019 жылдың қаңтар айында үкіметтік декрет бойынша Кох Ронг және Кох Ронг Санлом аралдарынан жаңа қала құрылды.
the town
Koh Rong (, Kaôh Rŏng ) is the second largest island of Cambodia. The word Rong might refer to an old term for "cave" or "tunnel" (, Rung ), although some islanders say Rong refers to a historical person's name. It can also refer to the Old Khmer word for shelter, adding up to Shelter Island. Located in Koh Kong Province in the kingdom of Cambodia about , the island has an area of approximately and of its entire coastline of are beaches. Four village communities exist on the island: Koh Tuich, Doeum D'keuw, Prek Svay and Sok San. In recent years the island has become home to an increasing but still moderate number of foreign run guesthouses and bungalow resorts. As the island's South Eastern tip around Koh Tuich Village is the point of arrival it has developed into the island's largest settlement center. In absence of even the most basic infrastructure, transport by boat is required to all settlements and holiday resorts, which are scattered over the many beaches. Koh Rong island is a relatively new commune, only established in 2000. In order to boost development, Koh Rong has had a land concession issued by the Cambodian government. A Cambodian consortium, the Royal Group has been granted a 99 year lease. In 2008 it revealed plans to build "Asia's first environmentally planned resort island." In January 2019, a government sub decree established a new city from Koh Rong and Koh Rong Sanloem.
География
Кох-Ронг – Таиланд шығанағындағы Сиануквиль қаласының жағалауындағы ең ірі арал. Ол оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай созылып, көбінесе ұзынша келген және аралдың солтүстік-батысындағы айтарлықтай таумен бірге көбінесе төбелі жерді қамтиды. Таулар көптеген арналар мен сағаларды сумен қамтамасыз етеді. Аралдың ішкі бөлігі дерлік толығымен орманды, маусымдық сарқырамалардың бірнешеуі жасырынып жатыр. Кох-Ронгтың айналасында нәзік жағалаулар бар. Жағалаудың көп бөлігінде әртүрлі ұзындығы мен түсі бар – ақтан бежеге дейін, тіпті қызғылт құмды – 23-ке жуық жағажай орналасқан. Аралдың көркіне шығанақтар, ілгері созылған мүйістер мен әсем құмтас тас формациялары үлкен үлес қосады. Әсіресе ауа райына ұшырап, ашық теңізге қараған оңтүстік жағалауы ерекше әсем, ал құрлыққа қарайтын шығыс жағалауы тегіс төбелермен сипатталады, олар жұмсақ еңіспен көптеген ай тәрізді жағажайларға, шығанақтар мен лагуналарға қарай бағытталған. Сан алуан теңіз жануарларына қолайлы ортаны қамтамасыз ететін бірнеше шағын аралдар мен көптеген рифтер бар. Аралдың орталық бөлігінде оңтүстік-шығыс және солтүстік-батыстағы екі төбелі массивті байланыстыратын шөкейіп жатқан шөгінділердің жалпақ "белі" орналасқан. Бұл жерде адамның қызметі мен егіншіліктің нәтижесінде пайда болған шағын саванна бар. Аралдың көп бөлігін орман алып жатса да, заңсыз ағаш кесудің салдарынан орманның сапасы мен денсаулығы нашарлаған. Ірі, ескі және баяу өсетін қатты ағаштар сирек кездеседі, ал бастапқы ағаш түрлері жойылып, кокос пен май пальмалары сияқты коммерциялық монокультуралармен, әсіресе жағалау мен жазық жерлерде біртіндеп алмастырылуда. Кішкентай Ко Тюич аралы оңтүстік-шығыста, ал егіз аралдар – Ко Бонг Пооун немесе Ко Сонг Саа – Кох-Ронгтың солтүстік-шығысында орналасқан. Оның оңтүстігінде адам тұрмайтын Кох-Кун аралы, одан кейін Кох-Ронг-Санлом аралы жатыр. Бұл бес арал Миттакфип ауданының Сангкат Кох Ронг немесе 5-коммунасын құрайды.
Елді мекендер мен инфрақұрылым
Кох Ронг аралында ерекшеленетін төрт ауыл бар: оңтүстік-шығыста Кох Туич ауылы, солтүстік-шығыста Прек Свай, шығыста Даем Тхков (Сангакт ауылы) және батыста Сок Сан ауылы. Жергілікті тұрғындардың көпшілігі балық аулау (70%) және шағын көлемдегі егін шаруашылығы (30%) есебінен күнекөршілік етеді, бірақ олардың саны жылдам өсіп келе жатқан туризм саласында жұмыс іздеуде. Бұл әсіресе Кох Туич ауылында байқалады, онда туристік кәсіпорындардың саны тұрғын үйлерден асып түседі. Жәнділіктердегі тар жолдардан басқа – олардың көпшілігі заңсыз ағаш кесушілер жасаған соқпақтар – мүлдем жол желісі жоқ. Аралдың ішкі бөлігінде адам тұрмайды, ауылдар мен демалыс орындары жағалауға және жағажайларға шоғырланған. Барлық көлік теңіз арқылы жүзеді. 2016 жылдан бері жергілікті тұрғындар мен келушілер жақсы дамыған паром желісінен пайдалана алады. Жолдарды кеңінен тазалау аралдың болашағын маңызды туристік орталық ретінде көрсетеді, бірақ құрылыс салушының қытайлық инвестициялық серіктесі жобадан бас тартқандықтан, қаржыландыру әлі де белгісіз. Туризм министрлігі наразылық білдіріп, егер осы маңызды аралдар дамытылмаса, даму лицензияларын жоюы мүмкін. 2012 жылдың қыркүйегінде арал Сиануквиль қаласымен интернет желісі арқылы байланыстырылды. "Royal Group" компаниясы 30 шақырымдай қашықтықтағы шығанаққа шыны талшықты кабельді салды. Дегенмен, инфрақұрылымдық жобалардың ешқайсысы әлі басталмаған, ал "The Phnom Penh Post" газетінің мәліметінше: "жоспарлар түманды".
Тірі қалған
Сондай-ақ, аралда "Survivor" атты танымал реалити-шоу да түсірілді. 2012 жылы бағдарламаның француз нұсқасы "Koh Lanta" Сок Сан ауылының жанындағы Koh Rong аралында арнайы "All Star" нұсқасын ("Koh Lanta: Батырлардың кек алуы") шығарды. 2013 жылы өндіріс аралға қайта оралды, бірақ бір қатысушының қазасынан кейін тұрақты нұсқасы ("Koh Lanta: Камбоджа") тоқтатылды. "Koh Lanta" 2016 жылы тағы бір тұрақты маусым үшін ("Koh Lanta: Қазына аралы") аралға оралды. Соңғы кезде "Survivor" американдық нұсқасы 2015 жылдың наурыз және шілде айлары аралығында төрт ай бойы Koh Rong аралында 31 маусымын ("Survivor: Cambodia—Second Chance") және 32 маусымын ("Survivor: Kaôh Rōng—Brains vs Brawn vs Beauty") түсірді. Швецияның "Survivor" нұсқасы – "Экспедиция Робинсон" бағдарламасының 16-шы маусымы да Koh Rong аралында түсірілді.