Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Камбоджа провинциясы
Province of Cambodia
Stung Treng (UNGEGN: Stœ̆ng Trêng; , Xiang Taeng, ; сөз созбен "Қамыстың өзені") – Камбоджаның солтүстік-шығысындағы провинция. Ол шығысында Ратанакири, оңтүстігінде Мондулкири және Кратиэ провинцияларымен, батысында Кампонг Том және Преа Вихер провинцияларымен шектеседі. Оның солтүстік шекарасы Камбоджаның Лаоспен халықаралық шекарасы болып табылады. Меконг өзені провинцияны екіге бөледі. Провинцияның көп бөлігі орманмен жабылған, бірақ орман шаруашылығы және балық аулау орман және балық қорына үлкен қысым түсіреді.
Stung Treng (, UNGEGN: Stœ̆ng Trêng ; , Xiang Taeng, ; lit. "River of Reeds") is a province of Cambodia in the northeast. It borders the provinces of Ratanakiri to the east, Mondulkiri and Kratié to the south and Kampong Thom and Preah Vihear to the west. Its northern boundary is Cambodia's international border with Laos. The Mekong River bisects the province. The province is mostly covered by forest, but logging and fishing put high pressure on the forest and fishery reserves.
Этимология
Бастапқыда Стунг Тренг "Тонле Ропов" (кхмер: ទន្លេរពៅ) деп аталды, қазір бұл Стунг Тренгтегі "Тонле Ропов аймағы" (кхмер: តំបន់ទន្លេរពៅ) деп аталатын жер. "Сатунг Тенг" (кхмер: សាទឹងទែង) атауын Вьентьяндан келген "Сенг Пэнг" (кхмер: សៀង ប៉េង) есімді монах берді. "Сатунг Тенг" сөздері "Сян Тэнг" (кхмер: សៀងទែង) деп өзгерді. Лао тілінде "Сян" сөзі "қызметтен кеткен қасиетті әйел" дегенді білдіреді, ал "Тэнг" сөзі "салынған" дегенді білдіреді. Кхмер тілінің дамуына байланысты кейіннен оны "Стунг Тренг" (кхмер: ស្ទឹងត្រែង) деп атады, бұл "қамысты өзен" дегенді білдіреді.
Originally, Stung Treng was named "Tonle Ropov (Khmer: ទន្លេរពៅ), which is now an area in Stung Treng called "Tonle Ropov Area" (Khmer: តំបន់ទន្លេរពៅ). The name “Satung Teng (Khmer: សាទឹងទែង)" was founded by a monk named "Seang Peng (Khmer: សៀង ប៉េង) from Vientiane. The words “Satung Teng" have changed to "Xiang Taeng (Khmer: សៀងទែង). In Lao, the word "Xiang" means "goddess" who has resigned, while the word “Taeng” means "built". Due to advancement in the Khmer language, it was later called "Stung Treng (Khmer: ស្ទឹងត្រែង)" which means a river of reeds.
Тарих
Стунг Тренг алдымен Кхмер империясының, содан кейін Лан Шанг Лао корольдігінің, кейіннен Чампасак Лао корольдігінің құрамына кірді. 1893 жылғы франко-сиамдық дағдарыстан кейін Чианг Таенг (Стунг Тренг) 1893 жылдан 1904 жылға дейін француздық Төменгі Лаоспен басқарылды. 1904 жылы француз Лаосы провинцияны Камбоджаның француз протекторатына Чампасакқа айырбастады, нәтижесінде Камбоджада лаос халқының шағын азаматтық тобы қалды. Өз шекаралық орналасуы мен провинцияның солтүстік-шығысындағы орманды таулардың арқасында, бұл аймақ коммунистік көтерілісшілердің қызметіне толы ошақ болды және 1960-70 жылдары АҚШ бомбаларының нысанасы болды. Көтеріліс 1950 жылдардағы вьетнамдық шабуылдардан басталып, Қызыл кхмерлер кезеңінің соңына дейін жалғасты.
Stung Treng was first a part of the Khmer Empire, then the Lao kingdom of Lan Xang, and later the Lao kingdom of Champasak. After the Franco Siamese crisis of 1893, Chiang Taeng (Stung Treng) was administered by French Lower Laos from 1893 to 1904. In 1904 French Laos traded the province to the French Protectorate of Cambodia in exchange for Champassak, leaving a small Laotian minority in Cambodia. Owing to its border location and the forested mountains in the northeast of the province, it was a hotbed of communist insurgent activity—and a target for U. S. bombs in the 1960s and 70s. The insurgency lasted from the Vietnamese infiltration in the 1950s until the late Khmer Rouge years.
География
11 092 шаршы шақырым аумақты алып жатқан Стунг Трен провинциясы солтүстікте Лаоспен, шығыста Ратанакиримен, батыста Преа Вихермен, оңтүстікте Кратие мен Кампонг Томмен шектеседі. Осы аймақты кең орманды алқаптар, қиылысатын өзендер мен арналар сипаттайды. Стунг Тренгке сондай-ақ Сием Пангтан қолжетімді үлкен Вирачей ұлттық паркінің батыс бөлігі кіреді. Провинцияда үш ірі өзен – Секонг, Сесан және Меконг өзендері бар, олардың Стунг Тренг өзеніндегі бөлігінде жүздеген шағын аралдар шашырап жатыр. 2022 жылдың ақпанына дейін Лаос шекарасына жақын, Борей О’Свай Сен Чей ауданында және Стунг Тренгтегі Анлонг Чьютеалда сирек кездесетін және құрып кету қаупі төнген Иравади дельфинін табиғатта көруге болатын азаз тұрған провинциялардың бірі болды. Аймақтағы заңсыз балық аулау салдарынан олардың саны жойылып кеткен болуы мүмкін.
Stung Treng province, which covers an area of 11,092 square kilometers borders Laos to the north, Ratanakiri to the east, Preah Vihear to the west and Kratié and Kampong Thom to the south. Extensive forests, intersecting rivers and streams characterize it. Stung Treng includes also the western chunk of the massive Virachey National Park, accessible from Siem Pang. The province also features three big rivers—the Sekong River, the Sesan River and the Mekong—with its hundreds of small islands scattered on the river stretch in Stung Treng. Until February 2022, it was one of the few provinces where you could see the rare and endangered Irrawaddy dolphin in the wild near the Laos border, Borei O’Svay Sen Chey District and Anlong Cheuteal in Stung Treng. The population has likely vanished due to illegal fishing in the area.
Ауа райы
Стунг-Тренгте жаңбырлы маусым ауыр және бұлтты, құрғақ маусым ылғалды және көктейгіш болып келеді, ал жыл бойы ыстық болады. Жыл ішінде температура әдетте 20°C (67°F) пен 38°C (100°F) аралығында өзгереді және сирек 16°C (61°F) төмен немесе 40°C (105°F) жоғары болады.
In Stung Treng, the wet season is oppressive and overcast, the dry season is muggy and partly cloudy, and it is hot year round. Over the course of the year, the temperature typically varies from 20 °C (67 °F) to 38 °C (100 °F) and is rarely below 16 °C (61 °F) or above 40 °C (105 °F).
Климат
Мамыр, маусым, шілде, тамыз, қыркүйек және қазан айларында көп жауын жауады – бұл жауын-шашынның ең көп болатын кезеңі, жауын-шашын мөлшері 304,3 мм. Stung Treng қаласында қаңтар, ақпан және желтоқсан айларында құрғақшылық болады, ал қаңтар – ең құрғақ ай. Ең жылы ай – сәуір, орташа температурасы 35 °C (95 °F). Ең суық ай – қаңтар, орташа температурасы 18 °C (64 °F).
On average, much rain (rainy season) falls in May, June, July, August, and September—the wettest season, with precipitation of 304.3 mm—and October. Stung Treng has dry periods in January, February and December—with January being the driest month. The warmest month is April with an average temperature of 35 °C (95 °F). The coldest month is January with an average temperature of 18 °C (64 °F).
Экономика
Стунг Тренг экономикасы толығымен ауыл шаруашылығына негізделген. Провинцияның барлық аймақтарында ағаш, каучук және ақшалық жаңғақтар сияқты әртүрлі плантациялар құрылған. Халықтың 85% провинцияның ауылдық бөліктерінде тұрады және олардың табысының көзі – ауыл шаруашылығы. Мал шаруашылығы, балық аулау және жібек тоқу да провинцияның маңызды салалары болып табылады. 2019 жылы Жапонияның мұнай, газ және металдар ұлттық корпорациясы провинцияда мыс және мырыш кенін қамтитын минералды белдеуді тапты және минералдарды өндіру үшін жапондық серіктесімен бірлесіп, іздеу жұмыстарын күшейтуді жоспарлап отыр. Іздеу алаңы Пномпеннен солтүстікке қарай 260 шақырым қашықтықта орналасқан.
Stung Treng's economy is solely based on agriculture. Various plantations such as timber, rubber and cash nuts are built all over the province. 85% of the population lives in rural parts of the province and depend on agriculture for their source of income. Animal breeding, fishing and silk weaving are also important industries in the province. The Japan Oil, Gas and Metals National Corporation found a mineralized belt of copper and zinc in the province in 2019, and plans to step up further exploration with a Japanese partner to extract the minerals. The exploration site is about 260 kilometres north of Phnom Penh.