Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Таиланд провинциясы
Province of Thailand
Чантабури (จันทบุรี, ; Чонг: Чанкабуй chankabui) – Таиланд шығанағының жағалауында орналасқан, Камбоджаның Баттамбанг және Пайлин провинцияларымен шекаралас, шығыс Таиландтағы жеті провинцияның (чанват) бірі. Ілеспе провинциялар – шығыста Трат, батыста және солтүстікте Районг, Чонбури, Чачоэнгсао және Са Кэо.
Chanthaburi (จันทบุรี, ; Chong: จันกะบูย chankabui, ) is one of seven provinces (changwat) in eastern Thailand, on the border with Battambang and Pailin of Cambodia, on the shore of the Gulf of Thailand. Neighbouring provinces are Trat in the east and Rayong, Chonburi, Chachoengsao, and Sa Kaeo to the west and north.
Тарих
Чантабури аймағының жергілікті халқы – Чонг тайпасы. Чонгтар бұл аймақта Аюттая патшалығы тұсынан бері өмір сүріп келеді және олардың Камбоджаның алғашқы тұрғындары болғаны, тіпті кхмерлерге дейін соңғы тұрғындары болуы мүмкін деп есептеледі. Чантабури провинциясында Чонгтар негізінен Хао-Китчакут, Понг Нам Рон және Макам аудандарында қоныстанған. 1893 жылғы Пакнам дағдарысынан кейін француз отаршылдық әскерлері Чантабуриді басып алды, ал 1905 жылы Тайланд Камбоджаның батыс бөлігіне құқығын жойғанда, оны қайтарып алды. Чантабури тұрғындарының айтарлық бөлігі – этникалық вьетнамдықтар, олар үш толқынмен келді: бірінші толқын 19 ғасырда Кочиншинде католиктерге қарсы қудалау кезінде; екінші толқын 1920-1940 жылдары француз Индокитайынан қашқандар; үшінші толқын 1975 жылы Вьетнамда коммунистер жеңіске жеткеннен кейін келді. Чантабури қаласы 1944 жылдан бері Чантабури епископының резиденциясы болып табылады. Бұрын Чантабури асыл тастардың, әсіресе рубиндер мен сапфирлердің маңызды көзі болған. Чантабун жағалау қауымдастығы үш ғасыр бұрын, Нарай патша тұсында Мэй Нам Чантабури өзенінің жағасында құрылған. Бұл маңызды көлік және сауда орталығы болды. Алайда, жылдар өте келе Чантабун жағалау қауымдастығы сұрланып қалды. Бірақ соңғы он жылдықта жергілікті тұрғындар тайлық шенеуніктердің көмегімен оны мәдени туризмнің маңызды орталығы ретінде қайта жандандыруға үлкен үлес қосты.
The indigenous people of the Chanthaburi region are the Chong. The Chong have lived in the area since the Ayutthaya Kingdom, and are thought to have been early inhabitants of Cambodia, possibly pre dating the Khmer. In Chanthaburi province, the Chong predominantly inhabit the districts of Khao Khitchakut, Pong Nam Ron, and Makham. After the Paknam crisis in 1893, French colonial troops occupied Chanthaburi, returning it in 1905 when Thailand gave up ownership of the western part of Cambodia. A significant minority of Chanthaburi citizens are ethnic Vietnamese, who came there in three waves: first in the 19th century during anti Catholic persecutions in Cochin China; a second wave in the 1920s to 1940s fleeing French Indochina; and a third wave after the communist victory in Vietnam in 1975. The town of Chanthaburi has been the seat of a Bishop of Chanthaburi since 1944. Chanthaburi once used to be an important source of gemstones, especially rubies and sapphires. While the Chantaboon Waterfront Community was developed over three centuries ago during the reign of King Narai along the banks of the River Mae Nam Chantaburi. It was an essential transportation and trade hub. Over the years, the Chantaboon Waterfront Community had lost its sheen. However, in the recent decade, the locals with the help of Thai officials have contributed to its revival as a major destination for cultural tourism.
География
Облыстың оңтүстік бөлігі Таиланд шығанағының жағалауында болғандықтан, көбінесе жағалаудағы аллювиалды жазықтарды құрайды, ал провинцияның ішкі аймағы таулы келеді. Солтүстіктегі Чантабури тауларында провинцияның ең биік нүктесі – 1675 метрлік Хао Сой Дао Тай шыңы орналасқан. Облыстың басты өзені – Чантабури өзені. Орманды жерлердің жалпы ауданы облыс аумағының 32,4 пайызын құрайды. Қоңсы провинция Тратпен бірге Чантабури асыл тастарды, әсіресе рубиндер мен сапфирлерді өндірудің маңызды орталығы болып табылады. Тропикалық жемістер де провинцияның негізгі өнімдерінің қатарында. 2000 жылы 380 000 тоннаға жуық дуриан өндірілді, бұл Таиландтағы дуриан өндірісінің 45,57 пайызын, ал әлемдік өндірістің шамамен 27 пайызын құрады.
While the southern part of the province is on the shore of the Gulf of Thailand and thus is mostly coastal alluvial plains, the interior of the province is mountainous. The Chanthaburi Mountains in the north has the highest elevation in the province, the 1,675 m high Khao Soi Dao Tai peak. The main river of the province is the Chanthaburi River. The total forest area is or 32.4 percent of provincial area. Together with the neighboring province, Trat, Chanthaburi is a center of gemstone mining, especially rubies and sapphires. Tropical fruits are also among the main products of the province. In 2000, it produced nearly 380,000 tonnes of durian, which was 45.57 percent of Thailand's durian production, approximately 27 percent of the entire world's production.
Жергілікті билік
2019 жылдың 26 қарашасына қарай провинцияда бір Чантабури провинциялық әкімшілік ұйымы және 47 муниципалдық аудан бар. Чантабури, Чантанимит, Кхлюнг, Та Чанг және Та Май қала мәртебесіне ие. Тағы 42 ауылдық муниципалитет (thesaban tambon) бар. Муниципалдық емес аумақтар 34 ауылдық әкімшілік ұйымдары (АӘҰ) арқылы басқарылады.
As of 26 November 2019 there are: one Chanthaburi Provincial Administration Organisation and 47 municipal areas in the province. Chanthaburi, Chanthanimit, Khlung, Tha Chang and Tha Mai have town status. Further 42 subdistrict municipalities (thesaban tambon). The non municipal areas are administered by 34 Subdistrict Administrative Organisations SAO .
Ауа
Чантабуриде әуежай жоқ. Ең жақын әуежай – Трат әуежайы, Чантабури қаласының орталығынан 66 км қашықтықта.
There is no airport in Chanthaburi. The nearest airport is Trat Airport, 66 km from the center of Chanthaburi.
Адам жетістіктері индексі 2022
Денсаулық сақтау Білім беру Жұмыспен қамту Кірісі 63 27 45 29 Тұрғын үй Отбасылық Көлікке қатысу 49 38 70 38 Чантабури провинциясы, HAI 2022 мәні 0,6323 "біршама төмен" деңгейде, рейтингте 49-шы орынды иеленеді. 2003 жылдан бері Таиландтағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасы (БҰҰДП) адам дамуының субұлттық деңгейіндегі прогресті, Адам жетістіктері индексі (АЖИ) арқылы қадағалап келеді. АЖИ – адам дамуының барлық сегіз негізгі саласын қамтитын жиынтық индекс. 2017 жылдан бастап Ұлттық экономикалық және әлеуметтік даму кеңесі (НЭСРБ) осы міндетті өз мойнына алды. Kuaytiew mu liang (ก๋วยเตี๋ยว หมูเลียง): Рĕw (Amomum villosum) шөптерімен қалыңдатылған сорпаға пісірілген шошқа етінен жасалған, жергілікті бірегей тағам. Khanom khuai ling (ขนมควยลิง): Чантабуридің ұзақ тарихы бар дәстүрлі десерті, атауы сөзбе-сөз "маймылдың мүшесі" дегенді білдіреді. Kuaytiew sen chan pad pu (ก๋วยเตี๋ยวเส้นจันท์ผัดปู): Чантабуридің күріш кеспесінен және краб етімен қуырылған Пад тайдың бір түрі.
Health Education Employment Income 63 27 45 29 Housing Family Transport Participation 49 38 70 38 Province Chanthaburi, with an HAI 2022 value of 0.6323 is "somewhat low", occupies place 49 in the ranking. Since 2003, United Nations Development Programme (UNDP) in Thailand has tracked progress on human development at sub national level using the Human achievement index (HAI), a composite index covering all the eight key areas of human development. National Economic and Social Development Board (NESDB) has taken over this task since 2017. Kuaytiew mu liang (ก๋วยเตี๋ยวหมูเลียง): stewed pork noodles in Rĕw (Amomum villosum) herbal thicken soup which is unique local food. Khanom khuai ling (ขนมควยลิง): traditional dessert of Chanthaburi with a long history, its name literally means "monkey's dick snack". Kuaytiew sen chan pad pu (ก๋วยเตี๋ยวเส้นจันท์ผัดปู): a kind of Pad thai that uses Chanthaburi's rice noodles stir fried with crab meat.