Кіріспе
Канадалық заңгер және саясаткер Линда Фрэнсис Дункан (25 маусым 1949 жылы туған) – канадалық заңгер және бұрынғы саясаткер, ол 2008 жылдан 2019 жылға дейін Эдмонтон Страткона сайлау округінің парламент мүшесі болды. Жаңа демократиялық партияның (ЖДП) мүшесі Дункан 2008 жылдан 2015 жылға дейін Альбертадан сайланған консерватор емес жалғыз депутат болды. Саясатқа дейін Дункан Экологиялық құқық орталығын құрып, басқарды және 1987 жылға дейін Эдмонтонда қоршаған орта туралы заңгер ретінде жұмыс істеді. Содан кейін ол Далхаузи заң мектебінде (қазіргі Шулич заң мектебі) қоршаған ортаны қорғау заңын оқытты және Индонезия үкіметіне қоршаған ортаны бағалау және заңды сақтау мәселелері бойынша кеңес берді. Ол сондай-ақ Уайтхорста Юкон үкіметінде орынбасар басшы болып жұмыс істеді, кейіннен Клуан тайпасымен кеңес жүргізді, ал кейін Монреальде NAFTA-ның Қоршаған ортаны қорғау комиссиясының Бас заң және құқық сақтау бөлімінің басшысы болды. Дункан сонымен қатар Сьерра құқықтық қорғаныс қорының (қазіргі Экожастық Канада) директорлар кеңесінде қызмет етті.
Linda Francis Duncan (born June 25, 1949) is a Canadian lawyer and former politician who served as the member of Parliament (MP) for the riding of Edmonton Strathcona from 2008 until 2019. A member of the New Democratic Party (NDP), Duncan was the only non Conservative MP from Alberta from 2008 to 2015. Before politics, Duncan founded and ran the Environmental Law Center and practised as an environmental lawyer, working in Edmonton until 1987 when she moved to Ottawa to work for Environment Canada. She then taught environmental law at Dalhousie Law School (now the Schulich School of Law) and advised the Government of Indonesia on environmental assessment and enforcement. She also spent time in Whitehorse working as an assistant deputy in the Yukon government, later consulting with Kluane First Nation and later in Montreal as Head Law and Enforcement for the NAFTA's Commission for Environmental Cooperation. Duncan also served on the Sierra Legal Defence Fund (now Ecojustice Canada) Board of Directors.
Ерте өмір және мансап
Линда Дункан 1949 жылы 25 маусымда Эдмонтонда дүниеге келген. Оның әкесі, Дарси Дункан, екінші буын адвокат болды және отбасын – ағасы, кіші қарындасы, үлкен қарындасы мен анасын – асырады. Ол Эдмонтонның оңтүстік жағында өсті. Альберта университетінде оқып, заң факультетін бітірді. Қоршаған орта заңнамасына қызығушылық танытқан ол заң фирмасына жұмысқа орналаспады, керісінше, 1982 жылы қоршаған орта және табиғи ресурстар заңнамасымен айналысатын Альберта тұрғындарына көмек көрсету үшін Қоршаған орта заң орталығын құрды.
Саяси мансап
2006 жылдың қаңтар айында өткен Канаданың 39-шы федералды сайлауында Дункан Эдмонтон-Страткона округінен Жаңа демократиялық партияның үміткері ретінде бақ сынасты. Бұл сайыс тартысты болады деп болжанғандықтан, науқанның соңғы күндері партия ресурстарын осы округке жұмылдырды және партия жетекшісі Джек Лейтон округке екінші рет сапар шекті. Бірақ, 1997 жылдан бері қызмет етіп келе жатқан консерватор партиясының депутаты Рахим Джаффер төртінші мәрте осы округтің өкілі болу құқығын жеңіп алды, ал Дункан одан шамамен 5000 дауыс қалып қойды.
2008 жылғы Парламент депутаты болып сайлануы
2007 жылдың 19 қаңтарында Дункан Эдмонтон—Стратконадағы НДП-нің ұсынымын қолдады және 40-шы Канада Федералды сайлауында Парламентке сайлану үшін үміткер болды. Сайлау кампаниясы 2008 жылдың қыркүйегінде басталды. Дункан мен Джек Лейтон қоршаған ортаны қорғауды сайлау мәселесіне айналдыру мақсатымен мұнай құмдары аймағының үстінен ұшып, қоршаған ортаға тигізген әсерін бағалады. Дункан өзінің сайлау кампаниясында халық денсаулығын сақтауды, экологиялық заңдарды күшпен орындауды және экономиканы «жасыл жұмыс орындары» арқылы дамытуды басымдықтар ретінде көрсетті. Ол өткен сайлаудан бері құрылған үлкен еріктілер желісінен және либералдық дауыс берушілердің стратегиялық қолдауынан күш алды. Сауалнамалардың нәтижелері бойынша, Жаффер Дунканға қарсы шабуылдық жарнама жариялады. 14 қазан күні өткен сайлау кешінде алдын ала нәтижелер бойынша Жаффер 1000 дауыспен жетекке шықты. Жаффер шамамен сағат 22:00-де жеңіс сөз сөйледі және көптеген адамдар оның қайта сайланғанын болжады. Алайда, Альберта университеті маңындағы жатақханалардағы дауыстар есепке алынғаннан кейін Дункан көшбасшылыққа шықты. Бірнеше күн үнсіздіктен кейін, және оның никелі, консервативті партиядан депутат Хелена Гергис Эдмонтонға ұшып келіп, сырттай үйленгеннен кейін, Жаффер Дунканға жеңілгенін мойындады. 463 дауыс айырмасымен Дункан Альбертадағы консерватор емес жалғыз депутат болды және 1988 жылы Эдмонтон шығысынан сайланған Росс Харвиден кейін провинциядан шыққан алғашқы НДП депутаты атанды. Келесі 40-шы Канада Парламенті кезінде Лейтон Дунканды НДП фракциясының экология жөніндегі сарапшысы етіп тағайындады. Парламенттің тоқтатылған бірінші сессиясында ол үкімет ұсынған қаржылық жаңартуға, әсіресе теңдік талаптарына қатысты ұсынылған өзгерістерге, төрт жылдық жалақы шегіне және федералдық қызметкерлердің ереуілге шығу құқығын тоқтата тұруға қарсы күресті. Ол НДП мен Квебек блогының либералдық партияны қолдайтын коалициялық үкіметті де қолдады, оның басшысы Стефан Дион Премьер-министр болар еді. Дункан Премьер-министр Стивен Харперді коалициялық үкіметті «ұлтқа қарсы» және «қылмыстық» деп атағаны үшін айыптады. Парламент 2009 жылдың қаңтар айында қайта жұмыс істеген кезде Дункан Қоршаған орта және тұрақты даму жөніндегі тұрақты комитетінің мүшесі болды. Ол Ecojustice және Sierra Club ұйымдарының үкіметтің инфрақұрылымдық жобаларға қатысты федералдық экологиялық сараптамадан бас тартуына қарсы сотқа шағымдануын қолдады, бұл Парламенттің заңымен реттелуі керек екенін, консервативті үкіметтің Кеңес шешімімен емес, талап ететінін дәлелдеді. Ол дамушы елдердегі тау-кен, мұнай және газ компанияларының жауапкершілігі туралы оппозициялық заңды қолдады, бұл заң Канадалық компанияларды басқа елдерде жасалған адам құқықтары мен экологиялық құқық бұзушылықтары үшін Канада соттарында жауапқа тартар еді. Дункан екінші және үшінші сессияларда үш заң жобасын ұсынды: біріншісі ақпан айының үшінші жұмасын Ұлттық хоккей күні деп жариялауды ұсынды, екіншісі Экологиялық құқық туралы заң жобасын жасады, ал үшіншісі Қылмыстық кодекске өзгертулер енгізуді көздеді, осы өзгертулер көлік құралын басқарған кезде қолда ұсталатын байланыс құралдарын пайдалануды шектеуге бағытталған. Федералды қару тізілімін жою туралы жеке депутат ұсынған заң жобасына қатысты Линда Дункан Альбертадан қару тізілімін жоюға қарсы дауыс берген жалғыз депутат болды.
2011 жылы қайта сайлану
2011 жылғы Канаданың федералды сайлауында Дункан Эдмонтон-Страткона округінде дауыс берушілердің 50% -ынан астамының қолдауымен 41-ші Канада Парламентіне қайта сайланды. Ол «Ұлттық сауаттылық саясаты туралы» заң жобасын (C-327 заң жобасы) енгізді, ол 2011 жылдың 5 қазанында бірінші оқылымда қабылданды, бірақ одан әрі талқыланбады. Бұл заң жобасы үкіметке Канадада сауаттылықты дамыту саясатын қабылдау және оны іске асыру үшін шаралар қабылдау міндетін жүктемек болған. 2014 жылы Линда Дункан «Канаданың Экологиялық құқықтары туралы» заң жобасын (C-634 заң жобасы) ұсынды, оның ережелері «федералды билік органдарынан шыққан немесе федералды жерге, жұмыстың немесе кәсіпорынның федералдық сипатына қатысты барлық шешімдерге қолданылады». Дункан 2012 жылдың 24 тамызында Джек Лейтонды еске алу рәсімінде сөз сөйледі. Шара «Сүйікті Джек» деп аталды, және ол бірнеше танымал тұлғалармен бірге қатысты. Жаңа парламент құрылған кезде Лейтон қатерлі ісіктен қайтыс болды. Дункан басшылыққа үміткер ретінде қарастырылды, бірақ 2011 жылдың қыркүйегінде сайлауға қатыспауды шешті және кейін Пол Дьюарды қолдады. Ол парламент бойында Ресми оппозицияның Көлеңке кабинетінде сыншы ретінде қызмет етті. 2012 жылға дейін аборигендердің мәселелері, 2013 жылға дейін мемлекеттік жұмыстар және мемлекеттік қызметтер, ал соңында Батыс экономикасын дамыту салаларына жауапты болды.
2015 жылғы қайта сайлау және соңғы мерзім
Дункан 2015 жылғы федералды сайлауда үшінші мерзімге қайта сайланды. 42-ші Канада Парламенті кезінде партия жетекшісі Том Малкейр оны Транспорт саласы бойынша НДП өкілі етіп тағайындады. 2018 жылдың тамызында Дункан 43-ші федералды сайлауда қайта сайлануға түспейтінін хабарлады.