Кіріспе

Американдық клавишашы, композитор, аранжировщик және топ жетекшісі Дуглас Клэр Фишер (22 қазан 1928 - 26 қаңтар 2012) Мичиган мемлекеттік университетін бітіргеннен кейін (содан бес он жыл өткен соң құрметті докторлық дәреже алды), 1950-ші жылдардың соңында Hi Lo's вокалдық тобының пианині және аранжировщигі болды. Фишер Дональд Бёрд пен Диззи Гиллеспимен жұмыс істеді және 1960-шы жылдары латын және босса-нова жазбаларымен танымал болды. Ол латын джазының "Morning" және джаз стандарты "Pensativa" шығармаларын жазды. Джаз пианині және композиторы Герби Хэнкок оны үлкен ықпал етуші деп жиі айтқан ("Клэр Фишер болмағанда мен өзім болмас едім"), өмірі бойы он бір Грэмми сыйлығына ие болды, оның ішіндегі маңызды альбомы 2+2 (1981) үшін жеңіске жетті; бұл Фишердің Hi Lo's тобында дамытқан вокалдық ансамбльдік жазуларын латын джаз дискографиясына енгізген алғашқы жұмысы болды. Сонымен қатар, бұл Фишердің ұлы Брентпен үш он жылдық ынтымақтастығының бастауы болды. Фишер "¡Ritmo!" (2012) және "Music for Strings, Percussion and the Rest" (2013) үшін де қайтыс болғаннан кейін Грэмми сыйлығын жеңіп алды. 1970-ші жылдардың басында Фишер параллель (және одан да табысты) мансапқа қадам басты, нәтижесінде ол көп сұранысқа ие аранжировщикке айналды.

Ерте өмір және білім

Фишер Сесил мен Луэлла (Руссин) Фишердің Дюранд, Мичиган, АҚШ-та дүниеге келген төрт баланың үшіншісі болды. Оның ата-анасы неміс, француз, ирланд, шотланд және ағылшын тегінен шыққан. Мектепте ол жалпы музыкалық білімін скрипка мен фортепианода бастады. Жеті жасында фортепианода төрт дауыстық гармонияны таба бастады. Екі жыл фортепиано сабақтарынан кейін отбасы Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласына көшіп, онда Фишер классикалық музыка жазуды және би тобы үшін аспаптық аранжировкалар жасауды бастады. Оңтүстік орта мектебінде виолончель, кларнет және саксофонды ойнауды үйренді. Оның мектептегі ұстазы Гленн Литон балаға қызығушылық танытып, отбасының қаржылық мүмкіндігі болмағандықтан, оған музыка теориясы, гармония және оркестрлеу бойынша тегін сабақтар берді. Фишер оған музыканы оркестрлеп, көшіріп беру арқылы ризашылық білдірді. Концерттік топқа аспап қажет болғанда, Фишерге ол аспап пен концертте ойнау үшін саусақ қою схемасы берілетін. Бұл оған оркестрлеуде баға жетпес тәжірибе сыйлады. Сонымен қатар, ол бірнеше вокалдық аранжировкалар жасады, осы арқылы өзін таныстырды; кейін Герби Хэнкок осы аранжировкаларды өзінің маңызды ықпалы деп атады: «Speak Like a Child-те қолданған гармонияларым сияқты алыс дауыстарды осы кезде ғана үйрене алдым. Мен мұны Клэр Фишердің Hi Lo's тобы үшін жасаған аранжировкаларынан алдым. Клэр Фишердің гармониялық тұжырымдамасына үлкен әсер етті. Оның соңғы жазбаларын тыңдадым, ол әлі де керемет гармониялық нәрселер жасады. Әрине, ол сонымен қатар тамаша пианист еді. Бірақ мен алғаш естігенім – оның дауыстық үйлесімдері болды. Мен оған қатты таң қалдым». Олар үш жылдан кейін бірнеше жазбаларда бірлесіп жұмыс істеді, ал 1970 жылдардың ортасында Фишердің Salsa Picante латын джаз тобы құрылды. 1961 жылы Фишер Элизате Кардосо мен Жоао Гилбертоның жазбалары арқылы бразилиялық музыкаға қызығушылық танытты. Бұл жаңалық, мексикалық композитор Марио Руис Арменгольдің музыкасымен танысумен бірге, Фишердің 1962 жылы Каль Тхадермен Арменгольдің және заманауи бразилиялық композиторлардың музыкасына арналған LP-ге бірлесіп жұмыс істеуіне әкелді. Келесі жылы Фишер саксофонист Бад Шенкпен екі босса-нова тақырыбындағы альбомда жұмыс істеді және пианист Джордж Ширинг үшін тағы бір альбом дайындады. The Hi Lo's тобында Фишер трубашы Дональд Бёрдтың жазбасын аранжировкалады, ол Фишердің струн мен арфаны қолдануы арқылы танымал стандарттарға беймәлім, көңілді көңіл күйін сыйлады. Альбомның шығуына жиырма бес жыл өткен соң, «Сентябрь түстен кейін» бірден табыс әкелді, өйткені Берд Диззи Гиллеспиге көшірмесін ойнатты. Гиллеспи Фишерді өзінің «Дюк Эллингтонның портреті» альбомы үшін латулы және ағаш аспаптары бар шағын ансамбль үшін аранжировка жазуға шақырды. 1983 жылы классикалық концерттік орындаушы Ричард Стольцман оған Дюк Эллингтон мен Билли Страйхорн тақырыптарын пайдалана отырып, симфониялық шығарма жазуды тапсырды. Нәтижесінде «Дюк, Суи'пи және мен» атты он бір жарым минуттық оркестрлік шығарма симфониялық оркестрмен және Стольцманның кларнетімен бүкіл әлемде орындалды.

Кейінгі жылдары: джаздан шабыт алып, поп-арражировка жасаған

1985 жылдан бастап Фишер поп-артист Принс үшін оркестрлік аранжировкалар жазды. Фишердің аранжировкалары Принстің альбомдарында және «Черри Мунның астында» (Фишердің алғашқы экрандық тізімі), «Граффити Бридж», «Бэтмен» және «Қыз 6» фильмдерінің саундтректерінде пайда болды. Принстің 2005 жылғы «Te Amo Corazon» синглі, орта темпті латын джазы, Фишермен ынтымақтастығының бір мысалы. Джаз педагогы ретінде Фишер жеке пианино концерттерінде өнер көрсетіп, Еуропа мен АҚШ-тың университеттерінде және музыка консерваторияларында клиникалар мен шеберлік сабақтарын өткізді. 1995 жылы Фишер Concord Jazz лейблінде «Just Me» атты жеке джаз пианино альбомын шығарды. 1997 жылы оның алты әншіден тұратын латын джаз тобы JVC Music лейблінде «Rockin' In Rhythm» альбомын шығарды. 1993 жылы голланд джаз пианистері Кор Баккер мен Берт ван ден Бринк Фишердің композицияларынан құралған «DeClared» атты альбомды жазды. 1998 жылы Нидерландының Metropole Orchestra (Роб Пронк және Винс Мендоза жетекшілік ететін) Фишердің композицияларын қамтыған «The Latin Side» альбомын шығарды. Клэрдің тағы бір елеулі жаңа дискісі – Арт Пеппердің «Galaxy» (1995) лейбліндегі «Tokyo Debut» альбомының қайта шығарылуы. Принспен жұмыс істеуден басқа, Фишер Майкл Джексон, Эми Грант, Жоао Гилберто, Паула Абдул, Натали Коул, Чака Хан және Бранфорд Марсалис үшін де аранжировкалар жасады. Бұл жұмыс Фишерге өзінің музыкасын «Клэр Фишердің джаз корпусы» деп аталатын жиырма қола аспаптан тұратын тобымен жазуға мүмкіндік берді. Бұл топтың жазған пластинкаларында Антонио Карлос Жобимнің «Corcovado» әні де бар. Фишер Жобим туралы былай деді: «Досым Том Жобимнің өлімі маған терең әсер етті. Ол да 68 жаста еді, мен де әлі тірімін. Ол қайтыс болғаннан кейін мен оның «Corcovado» шығармасын дирижерлік еткен түсімді көрдім. Бірақ бұл әдеттегі нұсқа емес, бастауында гармониялық қарсы әуендер болды. Оянғаннан кейін түсімді жазып алдым. Ол Жобимге арналған «In Memoriam» шығармасына айналды, мен оны «Corcovado Fúnebre» деп атадым». Фишердің джаз өнеріне еңбегін сіңірген Дьюк Эллингтон мен Билли Стрейхорнға арналған құрметтері. Фишер бұл құрмет көрсету рәсіміне қатыса алмады; өткен жылы Мичиган штатындағы отбасылық кездесуден үйге қайтып келе жатқандағы медициналық жағдайдан кейін отбасы әуе саяхатының «тынышсыздық тудыратынын» шешті.

Өлім

2012 жылдың 8 қаңтарында Фишер Лос-Анджелесте жүрек тоқтауынан зардап шекті, бұл бірнеше күн бұрын жасалған шағын операциядан кейін болды. Оның 18 жылдық әйелі Донна оның қасында болды және жүрек массажы жасады. Ол ЖІЖ-да (реанимация бөлімшесінде) тіршілік көмегімен жатты және 2012 жылдың 26 қаңтарында қайтыс болды. Одан әйелі, үш баласы – Ли, Брент және Талия, және екі өгей баласы – Лиза мен Билл Бахман қалды.

Мақалалар

"15 жасындағы бұрынғы Дуранд оркестрінің жетекшісі". Owosso Argus Press. 1943 жылдың 13 желтоқсаны. Tynan, John (1961 жылдың 8 маусымы). "Көтерілістегі жұлдыз". Down Beat. 18-бет. Fischer, Clare (Feather, Leonard-пен бірге). "Clare Fischer – Көзін байлап тестілеу". Down Beat. 1962 жылдың 25 қазаны, 39-бет. Fischer, Clare. "Bossa Nova туралы". Down Beat. 1962 жылдың 8 қарашасы, 23-бет. "Жаз пианині жағалауда әдістемелік семинарлар өткізеді". Billboard. 1964 жылдың 8 ақпаны. Thompson, Robert Farris. "Clare Fischer: Пан-Америкалық жол". Saturday Review. 1964 жылдың 28 қарашасы, 46–47-беттер. "Студенттерді жаз фестиваліне шақыруда". The Lawrence Journal-World. 1965 жылдың 30 қарашасы. "Қысқа сололар". Billboard. 1967 жылдың 1 шілдесі. Fischer, Clare (Feather, Leonard-пен бірге). "Clare Fischer – Көзін байлап тестілеу". Down Beat. 1967 жылдың 19 қазаны, 38-бет. Fega, Mort. "Жазға назар". Cash Box. 1969 жылдың 1 наурызы. Moody, Lois. "Moody’s Jazz: Латын ырғақтары түс қосады". The Ottawa Citizen. 1979 жылдың 23 қарашасы. "Үлкен топтардың жанкүйерлеріне қуаныш". The Calgary Herald. 1983 жылдың 26 ақпаны. "Колледж қонағы". The Sonora Union Democrat. 1984 жылдың 22 ақпаны. Locklin, Lydia. "Колледж жаз сериясы: Clare Fischer-дің латын сальсасы жаз шоуына толықтыру". The Sonora Union Democrat. 1986 жылдың 21 қарашасы. Stewart, Zan. "Ол аранжировка жасайды, композиция жасайды, орындайды: Фишер: Музыканың қайта жаратылу адамы". Los Angeles Times. 1987 жылдың 14 мамыры. Liska, James. "Жаз шолу: 2+2: "Шақыру және зиялылық" жұма күні Le Cafe-де табылды". Los Angeles Times. 1987 жылдың 18 мамыры. Wilson, John S. "Сыншылардың таңдауы: Джаз". The New York Times. 1987 жылдың 18 қазаны. Wilson, John S. "Жаз: Clare Fischer, пианист, Weill залында". The New York Times. 1987 жылдың 25 қазаны. Heckman, Don. "Жаз туралы пікірлер: Фишер мен достары Le Cafe-де қызығушылық тудырады". Los Angeles Times. 1988 жылдың 26 қыркүйегі. Stewart, Zan. "Музыканттар Clare Fischer құрметіне дайындалуда; "Көктемдегі көгілдірлер" L.A. портындағы круизде". Los Angeles Times. 1989 жылдың 25 қазаны. Heckman, Don. "ЖАЗ ШОЛУ: Фишер құрметіне жұлдызды орындаушылар". Los Angeles Times. 1989 жылдың 31 қазаны. Feather, Leonard. "ЖАЗ ШОЛУ: Фишерге шығу кеші". Los Angeles Times. 1990 жылдың 23 наурызы. Feather, Leonard. "ЖАЗ ШОЛУ: Фишер, Троттер бес жұлдызды жинақты жетекшілік етеді". Los Angeles Times. 1990 жылдың 12 шілдесі. "Колледж латын жаз шоуларын өткізеді". The Sonora Union Democrat. 1992 жылдың 7 ақпаны. Heckman, Don. "Фишер: қауіпті аю: Пианист оның жақсы жағында болсаң, жұмсақ және сүйкімді екенін айтады". Los Angeles Times. 1992 жылдың 3 шілдесі. Stewart, Zan. "Көкжиек жаңа көкжиектерге ұмтылуда: Саксофонист Бобби Уотсонның тобы L.A.-да дебют жасайды; Сыншы таңдауы". Los Angeles Times. 1993 жылдың 26 наурызы. De Haan, Maarten. "Clare Fischer: Джаздағы ең жақсы сақталған құпия". Суретшілермен сұхбат. 1998 жыл. Jolley, Craig. "Clare Fischer-мен танысыңыз". All About Jazz. 1999 жылдың наурызы. Rideout, Ernie. "Мастер-класс: Жүрегімен дыбыстау". Keyboard. 2000 жылдың тамызы, 54–56, 58, 60, 62-беттер. Heckman, Don. "Пиано гитаралық дуэт – сұмдықтың кереметі". Los Angeles Times. 2001 жылдың 1 наурызы. Phelps, Boyd. "Clare Fischer: Clare Fischer-мен сұхбат". Jazz Player. 2001 жылдың сәуірі, 25–30-беттер. Heckman, Don. "Екінші скрипка үшін жұлдызды бұрылыс: Clare Fischer-дің шебер ансамблі аспаптың музыкалық артықшылықтарын көрсетеді". Los Angeles Times. 2003 жылдың 11 ақпаны. Heckman, Don. "Көрмедегі суреттерді жаңадан шығару: Брент Фишер классикалық шығарманы жаңа биг-бенд эстетикасына шебер аударады". Los Angeles Times. 2007 жылдың 12 қыркүйегі. Hancock, Herbie; Michael J. West айтқан сөздері бойынша. "Herbie Hancock Clare Fischer-ді еске алады". JazzTimes. 2013 жылдың 5 сәуірі. Kahr, Michael. "Herbie Hancock және Clare Fischer музыкасындағы хроматикалық үйлесім". Jazzforschung / Jazz Research 46, 2018, 73–90-беттер. Kahr, Michael. "Clare Fischer музыкасындағы хроматизм және сәйкестік". Darmstädter Beiträge zur Jazzforschung, 2016, 71–83-беттер.