Кіріспе

20-шы Маланкара митрополиті және Маланкара шіркеуінің 7-ші католикосы Баселиос Мартома Дидимус I, туған аты К.Т. Томас (29 қазан 1921 – 26 мамыр 2014) – 2005 жылдан 2010 жылға дейін Маланкара православие шіркеуінің басшысы болды. Ол Үндістанда Шығыс Католикаты құрылғаннан бері 7-ші Шығыс Католикосы және 20-шы Маланкара митрополиті еді. Ол Шығыстың 7-ші Католикосы болды.

Ерте өмір

С. Томас І Чирамел Мұламотил үйінің Недумбрамдағы Тирувалла және Мавеликарадағы Чирамел үйінің Сосаммасының Иттьявира Томас ұлы ретінде дүниеге келді. 18 жасында 1939 жылы Патанапурамдағы Тау Табор даярасына (монастырға) қосылды. Ниранм митрополиті Тома Мар Дионисийдің шәкірті ретінде жоғары мектеп білімін аяқтады. Дидимос І сөздерінде, дұға мен жомарттықпен өмір сүрген ата-анасы оның алғашқы үлгілері болғанын айтқан.

Білім

Ол 1945 жылы Коттаямдағы C. M. S колледжінен орта білім алды, 1951 жылы Тиручирапаллидегі Ұлттық колледжден өнер бакалавры дәрежесін, 1954 жылы Ченнаидегі Мастон оқу колледжінен теология бакалавры дәрежесін, ал 1961 жылы Канпурдағы Христос шіркеу колледжінен ағылшын әдебиеті бойынша магистр дәрежесін алды. Оның сүйікті авторлары ағылшын тілінде Чарльз Лэмб, ал малаялам тілінде Вайком Мұхаммед Башир болды.

Мансап

Қасиетті Әке С.Т.Томас Поннаяя орта мектебінің (Тхирючираппалли) және Патанапурамдағы Сент-Стифенс мектебінің директоры қызметін атқарды. Поннаяя орта мектебінің директоры болып тағайындалғаннан кейін бір жыл ішінде Қасиетті Әке С.Т.Томас, негізінен маргиналды отбасылардан шыққан кедей балалардың емтихан нәтижесін төрт есеге арттыра алды. Кейін Әке С.Т.Томас Патанапурамдағы Сент-Стефан колледжінде ағылшын тілі кафедрасының профессоры және меңгерушісі, сондай-ақ колледждің оқу ісі жөніндегі орынбасары және Православ жастар қозғалысының президенті болып та қызмет етті.

Діни қызмет

С.Т.Томас шіркеудегі қызметін жасөспін шағында монах ретінде бастады. Оны Ниранм қаласының қайтыс болған митрополиті Мар Дионисий монастырь өміріне шақырды. Ол дін қызметкері болуға дайындығын Шығыс католикосы Тома Мар Дионисий және Базелиос Оугеннің жетекшілігімен аяқтады. Геваргезе II Католикосы 1942 жылдың 11 наурызында Карапюжа Мар Грегориос шіркеуінде оны куройо (оқырман-диакон) шеніне бекітті. 1947 жылдың 22 мамырында Тирувалла Бетани Арамана шіркеуінде толыққан диакон ретінде бекітілді, ал 1950 жылдың 25 қаңтарында Патанапурам Тау Табор Дайарасында дін қызметкеріне толық құқық алды.

Пресвитериат

1965 жылғы 16 мамырда Шығыс Моран католикосы Мар Баселиос Оуген I оны Табор тауындағы Даяра монастырында рамбан (монах) етіп китті. 1965 жылғы 28 желтоқсанда Коттайам М.Д. семинариясында өткен Маланкара сириялық христиан қауымы оны төрт басқа дін қызметкерімен бірге митрополит лауазымына сайлады, бұл ежелгі дәстүр бойынша монастырь дәрежесінен епископтарды таңдау еді. Дидимос I 1966 жылғы 24 тамызда Коленчерридегі Әулие Петр және Әулие Павел шіркеуінде митрополит епископ болып қабылданды және 1968 жылдан бастап Малабар епархиясының митрополиті қызметін атқарды. 1966 жылғы 24 тамызда Коленчерриде Католикос Баселиос Оуген I оны митрополит етіп тағайындап, доктор Филиппос Мар Теофилос және Юханон Мар Севериоспен бірге Томас Мар Тимотеос деген есім берді. Католикостың бұйрығымен Мар Тимотеос 1966 жылғы 11 қарашада Малабар епархиясының митрополитіне көмекшісі болды. Малабар митрополиті Патрозе Мар Оштатиос 1968 жылғы 2 ақпанда қайтыс болды. Мар Тимотеос оның орнына Малабар епархиясының митрополиті болды.

Сайлау

Мар Тимотеос 1968 жылы Малабар епархиясының митрополиті болды. Ол 2014 жылға дейін Патанапурамдағы Тау Табор Дайарасы мен монастырының басқарушысы қызметін атқаруын жалғастырды. 1992 жылдың 10 қыркүйегінде Маланкара қауымы Парумала семинариясында бас қосып, оны Маланкара митрополиті және Шығыс Католикосының ізбасары ретінде сайлады. Қартайғандықтан, қолдағы Католикос Базелиос Мартома Матьюс II 2005 жылы тақтан бас тартуға шешім қабылдады. 2005 жылдың 29 қазанында Мар Тимотеос Маланкара митрополиті лауазымын қабылдап, Шығыс Католикосы болып бекітілді және 2005 жылдың 31 қазанында оның ізашары Матфей II оған Моран Мар Баселиос Мартома Дидимос I деген есім берді. Дидимос I – өзінің ізашарымен таққа отырғызылған Шығыс Католикосының алғашқысы болды.

Таққа отырғызу

2005 жылы 31 қазанда 84 жасында Парумала семинариясында таққа отырғызылды. Маланкара қауымдастығының бес сессиясын өткізумен (оның ішінде екі жеке сессиядан тұратын бір отырысты қоса алғанда) қатар, Дидимос I 14 митрополит епископты қадімдеді (әрқайсысы екі рет – 2009 жылы 19 ақпанда Путуппалидегі Әйгіс Георгий шіркеуінде және 2010 жылы 12 мамырда Коттайам Мар Элия соборында). Дидимос I билік еткен кезеңде Епископтар Синодының құрамы 33 адамға жетті, бұл бүгінгі күнге дейін рекордты көрсеткіш.

Миронның құлшылыққа бағышталуы

Дидимос I 1951 жылы Баселиос Геваргезе II басқаруымен киелі Миронды (майлау майын) қасиеттеу рәсіміне қатысқан. Кейіннен митрополит ретінде Дидимос I төрт рет қасиетті Миронды қасиеттеуге бірге қызмет етті (1967 жылы Баселиос Оген I басқарды; 1977 және 1988 жылдары Баселиос Мартома Маттьюс I басқарды; 1999 жылы Баселиос Мартома Маттьюс II басқарды). Шығыс Католикосы ретінде Дидимос I өзі 2009 жылдың 5 сәуірінде Девалокам Католикоты сарайында қасиетті Миронды қасиеттеу рәсімін өткізді. Шіркеудің өткендегі көрнекті рухани көшбасшыларды құрметтеу дәстүріне сәйкес, Дидимос I Маланкара митрополиті Мар Дионисий V-ге "Сабха Тежас" (Шіркеудің ұлы нұры) атағын берді. Дидимос I-нің қажылық орталықтары деп жариялаған ежелгі шіркеулердің қатарында Қаллооппарадағы Әулие Мария православие шіркеуі және Чеппадтағы Әулие Георгий православие шіркеуі бар. Ол шетелдегі шіркеу мүшелерін аралады.

Әкімшілік реформалар

Дидимос I – шіркеу істерін басқаратын ресми шіркеу хатшылығына төрағалық еткен алғашқы католикос. Ол сонымен қатар, приходтардың басқаруындағы прогрессивті реформаларды енгізді, оның ішінде қауымдағы әйелдерге приход жиналыстарына қатысу құқығын берді (палли потху йогам деп аталады). Пасторлық күтім мен басқаруды тиімдірек ету үшін кейбір ірі епархиялар бөлініп, жаңа епархиялар құрылды.

Бауырластық сапарлар

Таққа отырғаннан кейін Дидимос I Киелі жерге сапар жасап, копт Папасы Шенуда III-мен кездесіп, құрметті сәлемдесулер алмасты. Дидимос I-нің қызмет ішінде Маланкара православие шіркеуіне келген көрнекті рухани қызметкерлердің арасында Арменияның Жоғарғы Католикосы Карекин II, Эфиопия Патриархы Абуне Паулос және Киликия Армения Католикосы Арам I болды.

Зейнеткерлік және өлім

Дидимос I 2010 жылы 31 қазанда 89 жасында тақтан бас тарды. Келесі күні ол өзінің ізбасары Базелиос Мартома Паулос II-ні Шығыс Католикосы ретінде таққа отырғызды. Дидимос I өмірінің қалған бөлігін Католикат сарайында өткізді. 2014 жылдың 21 ақпанында Паулос II оған қасиетті майлау рәсімін жасады. Дидимос 2014 жылдың 26 мамырында қайтыс болды және 28 мамырда Патанапурамдағы Табор Дайара тауындағы, ол үйі деп атаған монастырда жерленді.