Кіріспе

Польшаның Радом қаласына жақын Ороньско қаласындағы Польша мүсін орталығы (Centrum Rzeźby Polskiej) – Йозеф Брандттың 19 ғасырдағы сарайында орналасқан мұражай. Орталықтың коллекцияларына орталыққа тиесілі 621 мүсін, инсталляция және басқа да өнер нысандары, сондай-ақ 173 салым зат кіреді. Жинаққа қосымша 70 картина, сурет және гобелендер де кіреді. Орталықтың қызметін және сарай кешенін Жозеф Брандт қоры ұстап тұрады. Орталық мүсін жасау бағдарламасына қатысатын суретшілерге техникалық қолдау да көрсетеді.

Йозеф Брандттың үйі

Жозеф Брандттың сарайы 19 ғасырдың екінші жартысында итальяндық нео-Ренессанс стилінде салынған. Онда 19 ғасырдағы сарай интерьерлерінің тұрақты көрмесі орналасқан. Луи Филипп, Бидермейер және нео-рококо стильіндегі жиһаздар 19 ғасырдағы ауылдық сарай атмосферасын сақтайды. Көрмені Жозеф Брандт, Яцек Мальчевский, Юлиус Коссак, Аполоний Кдзиерски және Альфред Шуппе сынды суретшілердің суреттері мен картиналары, сондай-ақ Пиус Веллонский мен Феликс Георг Пфайфердің мүсіндері толықтырады.

Қожалық кешені

Шарбақ кешеніне әйнек үй, шіркеу, қосымша ғимарат, астық сақтау қоймасы, карета үйі және жылқы тұрағы кіреді. 1869 жылы салынған әйнек үй бұрын жылыжай және Брандттың ательесі ретінде пайдаланылған. Бүгінде ол уақытша көрмелер өткізілетін орынға айналды. 1841 жылы салынған ескі шіркеуде кезекпен көрмелер ұйымдастырылады. Қосымша ғимарат ең алғашқы Ороньско әйнек үйінен жасалған, онда орталықтың басқару кеңсесі мен мүсін өнерін жақтаушылар орналасқан. Брандт 1905 жылы салған карета үйінде тұрақты мүсіндер галереясы бар. 1995 жылдан бері ол Магдалена Абакановичтің "Соғыс ойындары" циклынан "Укон" атты туындысын көрсетеді. Брандттың жылқы тұрағы алты мүсін жасау шеберханасына айналдырылған.

Польша мүсін орталығы

Орталықтың мүсін бақшасы 1965 жылы құрылды. Сол жылы мүсін жасау бағдарламасын іске қосу жұмыстары басталды. "Мүсіншілер достары" қоры 1969 жылы құрылды. 1981 жылы Өнер және мәдениет министрлігінің қолдауымен Ороньско қаласында поляк мүсіншілігінің мемлекеттік мұражайы мен орталығы құрылды. Төрт жылдан кейін мекеме Польша мүсін орталығы деп қайта аталды. 1992 жылы профессор Грегорц Ковальски жобалаған заманауи мүсіндер мұражайы және мүсін бақшасы аяқталды. 1997 жылы Жозеф Брандт қоры тіркелді. Польша мүсін орталығының жинағына орталыққа тиесілі 621 мүсін, инсталляция және басқа да өнер туындылары, сондай-ақ 173 сақтау заттары кіреді. Жинаққа сонымен қатар 70 сурет, картина және гобелен де кіреді. Мүсін бақшасында 77 суретшінің 93 жұмысы бар. Орталықтың қорында Магдалена Абаканович, Мирослав Балка, Кшиштоф М. Беднарский, Ян Бердысак, Тадаши Хашимото, Владислав Хасиор, Мария Ярема, Греггорц Кламан, Катаржина Кобро, Зофия Кулик, Тереза Мурак, Адам Мияк, Ян де Верыха Высоцянский және Йозеф Сжайнаның туындылары сақталған. Орталық мүсін және оған қатысты салалар бойынша анықтамалық кітапхананы ұстап тұрады.

Мүсін жасау бағдарламасы

Орталықтың мүсіндік бағдарламасы 6 ателье, 5200 м² жұмыс алаңы және металл өңдеу, ағаш өңдеу, керамика, қорыту және консервациялауға арналған техникалық шеберханаларды қамтиды.

Жозеф Брандт қоры

Жозеф Брандт қайырымдылық қоры 1997 жылы құрылды, оның алдында тарихи Ороньско бақтары мен сарай кешенін сақтау және Польша мүсіншілігі орталығының қызметін қолдау міндеті тұрды.