Кіріспе

Бейлхам – ауыл және азаматтық приход, 1349 акр көлемінде, Англияның Суффолк округінің орталық бөлігінде, Ипсвичтен солтүстік-батысқа қарай 7 миль (11 км) және Стоумаркеттен оңтүстік-шығысқа қарай 6 миль (10 км) жерде орналасқан. Ауылды құрайтын ғимараттар B113 тас жолының екі жағынан басталады, көпшілігі Үстіңгі көше бойымен және солтүстікке қарай Шіркеу көшесімен, шіркеуге жақын, Глэйб Клоузға дейін созылады. Батыста және солтүстікте Баркинг және Дармсден, оңтүстік-батыста Неттлистед, шығыста Кодденхам және оңтүстікте Ұлы Блейкенхам приходтарымен шектеседі.

Тарихқа дейінгі дәуір

Бейлхам және оның төңірегіндегі ең ерте тұру орындарының іздері неолит дәуіріне дейін жетеді. 2007 жылы ауылдық округте жүргізілген қазба жұмыстары б.з.б. 9000-4000 жылдар аралығындағы тас дәуіріне жататын шұңқырды тапты, онда кремнезден сынықтары мен арықтар кездесті. Бұл, қабірлер мен мүмкін далалық жүйе болғандығын көрсетеді.

Комбретовий

Екі бөлек римдік бекіністің қалдықтары және темір дәуірінің соңынан және Клавдий дәуірінен бастап 4-ші ғасырдың ортасына дейін болған шағын елді мекен, Милл-Лейннің соңында, Гиппинг өзенінен шығысқа қарай табылды. "Комбретовиум" деп аталған бұл орында, ертерек, кішігірім форт 5,3 акр жерді алып жатыр, ол 14,5 акр жерді қамтыған үлкен әскери нысанда орналасқан, ал тағы да басқа табылмалар 148 акр аумақта кездеседі. Көрінетін негіздері болмаса да, аймақтың барлық бөлігінен көптеген жәдігерлер табылды, оның ішінде қасақана сындырылған Неронның мүсіні және аттың жабдықтарына арналған салмақ, бұл үлкен әскери күш болғанын көрсетеді. Комбретовиумның Лондоннан Кейстор Сент-Эдмундқа дейінгі Пай жолындағы Гиппинг өзеніндегі маңызды өткел болғандығы, оны әсіресе римдіктер Иценилерді жеңген кезде, пайдалы әскери базаға айналдырды. Оңтүстік-батыс бөлігінде үйлердің шеңберлері, қоқыс жиналатын шұңқырлар, канавалар, қыш ыдыстар, пештер және қоршаулар табылған. 1-ші ғасырға қатысты үйлердің шеңберлері 2-ші және 3-ші ғасырларға тән қалдықтармен жабылып, тұрақты елді мекеннің болғанын көрсетеді.

Орта ғасырлар

Римнен кейінгі кезең туралы мәліметтер аз болғанымен, римдіктердің Англиядан кетуінен кейін келген англосакстар Гиппинг өзенінің бойымен қоныстанған деп саналады. Гиппинг аңғарындағы Кодденхам мен Хадли маңындағы зираттардың іздері 5-8 ғасырларды қамтиды. Байлам ауылының өзінде 7-8 ғасырларға жататын англосаксон әшекейлері табылған. Өзен, әрине, кеме жүруге қолайлы болды және 800 жылы даниялықтар оны пайдаланып, Оруэллден келген Ратлс Данеге дейін жүзіп жеткен. Осы кезде аймақ жүздік жүйеге біріктірілген болар (алғаш Босмир, кейін Босмир және Клейдон). Римнен кейінгі дәуірдегі ең алғашқы тіркелген қоныс Байламда кем дегенде 1085 жылдан бері сақталған және ол «Соңғы сот» кітабында Белехам (Ескі ағылшын тілінде «Әділ/Керемет қоршау» деген мағынаны білдіреді) деп тіркелген, Босмир жүздігінде, 1066 жылғы нормандық жаулап алуға дейін үш иеленушінің бақылауында болған. Оларға патшайым Эадгит атынан Блэкенхамның Тегн Эльфригі, Эли аббаттығының өкілдері және Брун Рив кірген. Кітапта ауылдың 37 шаруашылық және жартылай (ортақ) шіркеуден тұратыны жазылған, бұл оны сол кездегі елді мекендердің ірілерінің 20 пайызына қойды, ал осы бастапқы шаруашылықтардың 20-сы бос адамдардан құралған, олар 130 қой, 40 шошқа және 13 ірі қара малдан тұратын мал шаруашылығымен айналысқан. Жаулап алудан кейін оның негізгі иесі Роджер Биго болды, ол Жеңімпаз Уильямға адал болған және соғыстан кейін Суффолк және Норфолк аймақтарындағы жүздеген жерлерді басқару құқығын алған. Ол үш лордтың бас жалға алушысы болды, олардың ішінде Уильям де Бурнвилл болды, оның иеліктері негізінен Босмир және Косфорд жүздіктерінде орналасқан, сондай-ақ жаулап алудан бұрын Босмирде жер иеленген Вульмер және Босмир жүздігінде жер иеленген Хедингхамның Уаренгары болды. Ауылды басқару құқығы Норфолк графының титулы арқылы Роджер Бигод, Норфолк графының 5-ші ұрпағы баласыз қайтыс болғанға дейін сақталды, ал оның жерлері 1306 жылы корольдікке өтті, соңында король Эдуард I-нің бесінші ұлы Томасқа тиесілі болды. Осы кезеңдегі көрнекті отбасыларға 1200 жылы «Байламдық» деп тіркелген де Вейландтар және 13 ғасырда иелік еткен Уильям де Бурнвилл отбасы жатады. Қара өлім кезінде Байламның жағдайы нашарлаған деп есептеледі және жаулап алудан кейін өркендеген және дамыған аймақтың бөлігі болғанына қарамастан, 1327 жылы тек 20 салық төлеуші тіркелді, бұл көрсеткіш 16 ғасырдың соңына дейін өзгеріссіз сақталды. Сондай-ақ 14-15 ғасырларда шіркеудің негізгі бөлігі кеңейтіліп, жаңадан құрылды. 14 ғасырдың соңында Элис Вейланд Джеймс Эндрюмен танысып, 1399 жылы үйленді. Эндрю отбасы, негізінен қалалықтардан шыққан, Ипсвич, Брамфорд және Спроутон қалаларында әсіресе мүдделі төменгі дворяндыққа айналды, Джеймс орындаушы және сенімгер ретінде танылды, соңында 1400 жылдары Суффолк графы үшін тікелей жұмыс істеді және 1413 жылы Генри V-нің бірінші Парламентіне қатысты. Алайда, 1434 жылы Байламдағы жер дауы Джеймстің құлдырауына әкелді. Ол 1414 жылдан бері Норфолк герцогының сүйіктісі Ричард Стерисакрмен дауласып, қауіптенгеннен кейін Стерисакр мен оның жақтастарынан бейбітшілік пен қауіпсіздікке кепілдік беруді (ақшалай сомамен қамтамасыз етілген қоғамдық антты) сұрау туралы шешім қабылдады. Сот отырысы басталған күні бұрын оған шабуыл жасалып, өлтірілді, бұл оның әйелі мен баласын граф Саффолктан тікелей қорғаныс іздеуге мәжбүр етті. Осы оқиға мен оның салдары граф пен Норфолк герцогы арасындағы шиеленісті күшейтті, зорлық-зомбылықтың қаупі соншалық, корольдік кеңес тікелей араласуға мәжбүр болды. Джеймстің ұлы Джон (1473 жылы қайтыс болған) да графтың адал жақтасы болды және 1442 және 1449 жылдары Ипсвичтен, ал 1449 жылы Блетчинглиден Парламентке сайланды. Джонның қызы Елизавета алдымен Роберт Литтонға, содан кейін Томас Виндзорға тұрмысқа шықты.

Қазіргі заманның алғашқы кезеңдері

Байламның көптеген қазіргі тізілген ғимараттары алғаш рет 15 және 16 ғасырларда бой көтерді, оның ішінде оның Миллхаусы, Байлам үйі фермасы және Ақ бидай фермасы (төменде қараңыз). 1479 жылдан бастап иелік Томас Виндзорға берілді, ал ол 1485 жылы қайтыс болғаннан кейін оның үлкен ұлы Эндрю Виндзорға, 1-ші барон Виндзорға, 1543 жылы өтті. Виндзорлар 17 ғасырға дейін иелікті ұстап тұрды (осы уақытқа дейін ауылдың атауы өзгеріп, Джон Спидтің 1610 жылғы картасында Балехам ретінде пайда болды), Джон Актон (1661 жылы қайтыс болды) олардан иелікті сатып алған кезде. Актон Бейлхэм залын салса да, ауыл Англия азамат соғысынан кейін көп зардап шекті, өйткені Актонның Суффолк пуритандық бекініс және парламенттік округ болғанына қарамастан, роялисттік көзқарастас болғаны айтылды. Ауылдағы бірнеше отбасы айыппұлдармен қатты кедейленіп, бұл ұзақ мерзімді зиянды 1924 жылы Суффолк институтының келушілері байқады. Актонның ұлы (сондай-ақ Джон, 1664 жылы қайтыс болды) Норфолктан Джон Бакстонның қызына үйленді және Актондар 17-19 ғасырларда аймақта ықпалды болды, олардың негізгі ордасы Брамфорд Холл болды – 1674 жылы гүлденген кезінде 22 ошағы болғаны белгілі. Дегенмен, Байлхамның барлығы соғысқа қатысқан жоқ. Байлхам үйі фермасы (төменде қараңыз) Суффолк пуритандық қозғалысындағы маңызды тұлғаны – "Смашер" Уильям Доузингті қабылдады, ол соғыс кезінде кемінде 1642 жылдан 1661 жылға дейін ғимаратта тұрды, бірақ діни қызметкер жақын маңдағы Кодденхеммен тығыз байланыста болды, мүмкін сол кездегі пастор Джон Бёрдты ұнатпағандықтан. Бёрд 1625-1645 жылдары Байлхэм шіркеуінің басшысы болды, бірақ Бедфордширде қосымша иелігі болғаны үшін қызметтен алынды. Байлхам 18 ғасырдың соңында, 1790 жылдары әйгілі инженер Джон Ренни басқарған Гиппингті Стоумаркеттен Ипсвичке дейін каналдау арқасында ауыл шаруашылығында өркендеді, бұл оның диірмен үйіне және одан оңай тасымалдауға мүмкіндік берді, сондай-ақ кейінірек су диірменінің салынуына әкелді. Бұл жұмыстардың қалған элементтері Реннидің жобаларының ең көне мысалдарының бірі болып табылады. Байлхамның Гиппингтегі орналасуы оны 2010 жылдары, Гиппинг өзенін жаяу және кемемен жүруге қайта ашуға бағытталған жұмыстарға, River Gipping Trust ұйымдастырған жұмыстарға қатысты етті. Байлхамның шлюз қақпалары мен құлыптары 2013 және 2016 жылдары қалпына келтірілді. Мыңжылдық шегінен кейін мүлік санының айтарлықтай өсуі 2021 жылғы санақ бойынша халық тығыздығын шамамен 16%-ға арттырды.

Экономика

Тұқым қуалайтын аралас егістік жерлер Байлхамның тарихы бойында аралас шаруашылық экономикасын қалыптастырды, 11-ші ғасырда қой шаруашылығымен, ал 16-шы ғасырдан бастап әртүрлі егістік дақылдарымен сипатталды, мұнда басты ақша дақылы арпа болды. 20-шы ғасырға қарай бидай, арпа және бұршақ негізгі дақылдарға жатты, ал 21-ші ғасырда бір бөлігі жылқы жайылымдарына берілді. Байлхам сирек тұқымды мал фермасынан басқа, бүгінгі таңда аймақтағы шаруашылық кәсіпорындарының қатарында солтүстікке қарай White Wheat Farm, оңтүстікке қарай Yew Tree және Hill Farm, ал шығыс жағында Moat Farm бар. Қазіргі кездегі кәсіпорындарға B113 тас жолының жанындағы гараж және Baylham Care Centre – 65 жастан асқан азаматтарға арналған, 55 адамға дейін көмек көрсететін күтім үйі кіреді. Соңғысы 2014 жылы деменциямен күтім жасауға инновациялық көзқарасымен көзге түсті, оның ішінде тұрғындар үшін ауылдың көшірмесі салынды. B113 тас жолынан тыс орналасқан Baylham Business Centre құрылыс саласындағы денсаулық және қауіпсіздік бойынша оқу орталығы – Eastern Region Training-ке үй иесі. Ауылдың бұрынғы экономикалық негіздерінің көптеген бөліктері, соның ішінде карьер, 19-шы ғасырдағы темірші және аяқ киім жасаушы, сондай-ақ пошта бөлімі мен жергілікті дүкен жабылып, немесе тұрғын үйге айналдырылды. 2008 жылғы Mid Suffolk Core Strategy бойынша Байлхэм ауылдық ауыл ретінде анықталды, онда жергілікті қызметтердің жетіспеуі және мұнаймен жылытылатын орталық жылу жүйесінің үлкен үлесі (66%) атап өтілді.

Көлік

Ipswich-Stowmarket 88 автобус маршруты төбенің етегінде тоқтайды және Needham Market қаласынан өтеді, сол жерде ең жақын теміржол стансасы орналасқан. Гиппинг өзенінің бойымен Клейдон арқылы Брамфордқа және Ипсвичке дейін жаяу баруға болады.

Демография

Қазіргі уақытта Бейлхамның халқы 300 адамды құрайды. Заманауи халық санау жүйесіне дейін демографиялық жазбалар тұрақсыз болды, жазбалар адамдардың саны, салық төлеушілер және үй шаруашылықтары арасында алмасып отырды. 1801 жылдан бастап халық санағы тұрғындарды тіркеді.

Қасиетті Петір шіркеуі

Шіркеу ауылдың батыс жағында, Шіркеу көшесінен жақын жердегі төбеде орналасқан. Ол бастапқыда 12 ғасырда жазба роман стилінде салынған, ал 14 және 15 ғасырларда готика стиліндегі терезелер қосылған. Оның осы кезеңдегі мүліктері ағылшын реформациясынан және кейіннен Доусингтің тексеруінен зақымдалса да, сақталып қалды, бірақ жануарлар бейнелері мен трилогия символына нұқсан келді. Тексеруден жасырылған айқышқа шегеленудің алабастрдан жасалған бейнесі, 1774 жылы қайта табылғанға және орнатылғанға дейін шіркеудің қарсысындағы бұрынғы дін қызметкерінің үйінің шатырында көзге түспей жатты. Шіркеудегі бірнеше жерлеу тақталары Актон отбасы туралы мәлімет береді. Ең танымал монумент – Уильям Актонға (1684–1744) арналған, ол 1722–1727 және 1729–1734 жылдары Орфордтан консерватор парламент депутаты, сондай-ақ 1739–1740 жылдары Суффолк графтығының бас шерифі болған. Бастапқыда шіркеудің меншігіне кірген екі ғимарат – шіркеудің солтүстігіндегі ескі пасторлық үй және оның оңтүстігіндегі ауыл мектебі, онда Nettestead, Darmsden, Great Blakenham және Lower Baylham ауылдарынан шамамен 70 оқушы білім алған. 1860 жылы салынған Бейлхам мектебі 1960 жылдардың соңында жабылып, екі ғимарат жеке тұрғын үйлерге айналды.

Климат

Кёппен классификациясына сәйкес Британ аралдарында теңіз климаты басым, ол салыстырмалы түрде салқын жаз бен жұмсақ қысқа сипатталады. Шығыс Англияда жазғы уақытта біршама жылырақ және күндырақ, ал қыста Британияның басқа аймақтарына қарағанда суықтап, аязды болады, жауын-шашын мөлшері аз. Бейлхамға ең жақын метеостанция Уаттишем әуежайында, батысқа қарай 7 шақырым қашықтықта орналасқан. Оның көрсеткіштері температураның әдетте 1 °C-тан 22 °C-қа дейін ауытқуын көрсетеді, тек сирек жағдайларда 3 °C-тан төмен немесе 27 °C-тан жоғары болады.

Геология және топография

Саффолк өңірінің көп бөлігі жағалауға қарай плейстоцен құмдары мен саз балшықтарында орналасқан, төмен жатыр. Ал Саффолк өңірінің орталық және батыс бөлігі Бьюри-Сент-Эдмундстің оңтүстік-батысына қарай 136 метрге дейін көтерілетін кредалық саз балшықта жатыр. Бейлхам Гиппинг аңғарының бойымен созылатын жоғарғы кредалық тас жотасында орналасқан. Өзен жағасында теңіз деңгейінен 10 метрден бастап, Бейлхам сарайы орналасқан жерде 73 метрге дейін көтеріледі. Аңғардың түбінде және өзен террасаларында құм мен қиыршық тас жиі кездеседі, ал тау беткейінде құмайт, құмды топырақ және сазды топырақ араласқан қыш тастар жатыр. Қызыл тау жыныстары мен мұздық шөгінділері көршілес Ұлы Блейкенхемде қазылған саз шұңқырлары мен бұрғылау арқасында табылды, бірақ негізгі бірлік – Блейкенхем саз мүшесі – кеңінен тараған және көбінесе кремнийден (қыштан) бос. Гиппинг өзенінің бойындағы ескі өзен құрылыстарында, оның ішінде Бейлхам шлюзінде көбейеді. Соңғы жылдары бұршақ торғай және үлкен ақ маңдайлы қаз байқалды.