Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Амесбери ( /ˈeɪmzberi/) – Уилтширдегі қала және азаматтық приход. Ол Стоунхендж тарихқа дейінгі ескерткішімен танымал, ол приходтың ішінде орналасқан. Қала Ұлыбританиядағы ең көне қоныстанған елді мекен деп саналады, ол шамамен б.з.б. 8820 жылы алғаш рет қоныстанған. Приходқа Ратфин және Батыс Амесбери шағын ауылдары, сондай-ақ Боскомб Даун әскери әуежайының бір бөлігі кіреді.
Amesbury ('/eɪ//m//z//b//ər//i/) is a town and civil parish in Wiltshire, England. It is known for the prehistoric monument of Stonehenge which is within the parish. The town is claimed to be the oldest occupied settlement in Great Britain, having been first settled around 8820 BC. The parish includes the hamlets of Ratfyn and West Amesbury, and part of Boscombe Down military airfield.
Этимология
Қала атауының шығу тегі нақты емес. Ол Амбр есімді англосаксоннан немесе көне ағылшын тіліндегі "amore burh" сөзінен туындаған болуы мүмкін, яғни "құстардың (бунтингтер мен/не сары балғалардың) жиі келіп-кеткен бекінісі" деген мағынаны білдіреді. Сонымен қатар, бұл атау 5 ғасырда саксондықтардың шапқыншылығына қарсы Рим-Британиялықтардың қарсылығын басқарған Амброзий Аврелианнан шыққан деген пікір де бар.
The derivation of the name of the town is uncertain. It may derive from an Anglo Saxon named Ambre, or from the Old English amore burh meaning 'fortification frequented by buntings or/and Yellowhammers'. It has also been suggested that the name is derived from Ambrosius Aurelianus, leader of Romano British resistance to Saxon invasions in the 5th century.
География
Амесбери Уилтширдің оңтүстігінде, Солсбериден 7 миль (11 км) солтүстік-шығысқа қарай, A345 тас жолында орналасқан. Ол Солсбери жазығының оңтүстік шетіндегі Авон өзені аңғарында жатыр және тарихи тұрғыдан Лондоннан Уорминстер мен Эксетерге дейінгі жолдағы маңызды өзен арқылы өту орны болып есептелген. Бұл қазірге дейін жалғасып келеді, қаланың жанындағы Авон арқылы A303 тас жолы салынды. Бастапқыда қала өзеннің бірнеше иілістерінің жанындағы сулы жайлаулардың маңында дамыды, бірақ уақыт өте келе аңғардың төбелеріне таралып, Боскомб Даун әскери аэродромының бір бөлігін өзіне қосты.
Amesbury is located in southern Wiltshire, 7 mile (11 km) north northeast of Salisbury on the A345. It sits in the River Avon valley on the southern fringes of Salisbury Plain and has historically been considered an important river crossing area on the road from London to Warminster and Exeter. This has continued into the present with the building of the A303 across the Avon next to the town. Originally the town developed around the water meadows next to several bends in the river, but in time has spread onto the valley hillsides and absorbed part of the military airfield at Boscombe Down.
Ежелгі және ортағасырлық
Эймсберидің айналасындағы жерлер тарихқа дейінгі дәуірден бері қоныстанған, бұл туралы Стоунхендж ескерткіші куәлік етеді. Ауылда табылған басқа да археологиялық жағдайлар бүкіл аймақтағы кең ауқымды тарихқа дейінгі құрылыстар мен елді мекендерге нұсқайды, соның ішінде Батыс Эймсберидегі Блустонхендж, Стоунхендж төңірегіндегі көптеген ескерткіштер және көршілес Дуррингтон ауылында неолиттік ауылдың табылуы. 2002 және 2003 жылдары Wessex Archaeology жүргізген қазба жұмыстары кезінде Боскомб Дауннан Амесбери садақшысы және Боскомб садақшылары табылды. Бұл жерде Авон өзеніне қарайтын үлкен римдік-британдық елді мекен болған болуы мүмкін. Егер осылай болса, онда ол төбедегі бекіністі бастион ретінде пайдаланғанға ұқсайды. 7 ғасырда аймақты сакстар жаулап алғанға дейін монахтардың ордені осы жерде монастырь құрған болуы мүмкін. Ұлы Альфред патша өсиетімен Эймсбериді ең кіші ұлы Этельвардқа (шамамен 880-922) қалдырған, оның көшірмесі Британ кітапханасында сақтаулы. 1086 жылы "Соңғы сот кітабында" Амблсбери немесе Амбресбери деген атпен 111 шаруашылық және сегіз диірмен тіркелген. Ең ірі жер Уилтон аббаттығына тиесілі болса, қалған жерлер Эдуард Солсбериге қарасты. 979 жылы бенедиктин аббаттығы, Әйес Мария және Әйес Мелор аббаттығы, бұрынғы монастырь орнында жесір королева Эльфтрит құрды. 1177 жылы аббаттық Генрих II тарапынан жабылды. Генрих III аббаттыққа бірнеше рет келді, ал оның жесірі Элеонора Прованса 1286 жылы зейнетке шықты, бұл оның ұлы Эдуард I-нің сапарына себеп болды; оның қызы Мария Вудсток және немересі Элеонора Бретондық жас кезінде монастырьға қабылданған еді. Аббаттық 1540 жылы монастырьлар таратылғанға дейін жалғасты, содан кейін оның ғимараттары, соның ішінде қорғасынмен жабылған шпилі бар шіркеу қиратылды. Жер 1824 жылға дейін Куинсбери отбасының меншігінде болды. 19 ғасырдың басында Уильям Дуглас, Куинсберидің 4-ші герцогы, адмирал Нельсонды еске алу үшін Нил тоғайларын отырғызды және сарай төңірегіндегі жерді ландшафттау жұмыстарын жүргізді. 1824 жылы сэр Эдмунд Антробус мүлікті сатып алды және үйдің жағдайы нашар болғандықтан, 1834-1840 жылдары Томас Хоппердің жобалары бойынша қайта салдырды. Қазіргі уақытта үй зейнеткерлер үйі ретінде пайдаланылуда. 1677 жылы Джон Роуз атты джентльмен Эймсбериде екі мектеп ашты: ауылда туған жиырма балаға грамматика, жазу және шифрлауды үйрету үшін грамматикалық мектеп және кедей отбасыларынан жиырма баланы грамматикалық мектепке дайындау үшін "Ағылшын мектебі". 1831 жылғы Канцелярия жарлығымен грамматикалық мектепке "механиктердің, шеберлердің және шағын саудагерлердің" балалары да қабылданатын болды. 1899 жылы грамматикалық мектеп жабылып, балалар Ұлттық мектепке ауыстырылды.
The land around Amesbury has been settled since prehistoric times, evidenced by the monument of Stonehenge. Other finds in the parish point to large scale prehistoric structures and settlements in the whole area, including Bluestonehenge at West Amesbury, the numerous other monuments around Stonehenge, and the discovery of a Neolithic village in the neighbouring parish of Durrington by the Stonehenge Riverside Project. Excavations in 2002 and 2003 at Boscombe Down by Wessex Archaeology found the Amesbury Archer and Boscombe Bowmen. It is likely that there was a large Romano British settlement overlooking the River Avon at this point. If this is the case he is likely to have used the hill fort as a stronghold. It is possible that an order of monks established a monastery in the area that was destroyed by the Saxons before they settled the area in the 7th century. King Alfred the Great left Amesbury in his will, a copy of which is in the British Library, to his youngest son Aethelweard (c. 880–922). In 1086, Domesday Book recorded a settlement named Amblesberie or Ambresberie with 111 households and eight mills. The largest estate was held by Wilton Abbey, and other land was held by Edward of Salisbury. In 979 AD a Benedictine abbey, the Abbey of St Mary and St Melor, was founded on what may have been the site of a previous monastery, by Dowager Queen Ælfthryth. In 1177 the abbey was dissolved by Henry II Henry III visited the priory several times, and his widow Eleanor of Provence retired there in 1286, leading to visits by her son, Edward I; his daughter Mary of Woodstock and niece Eleanor of Brittany had already entered the convent when young. The priory continued until the Dissolution of the Monasteries in 1540, after which its buildings – including the church with its lead covered spire – were demolished. The estate remained in the Queensberry family until 1824. It is believed that at some point in the early 19th century, William Douglas, 4th Duke of Queensberry planted the Nile Clumps to commemorate Admiral Nelson, and had the hillfort landscaped as part of the grounds around the mansion. In 1824 Sir Edmund Antrobus acquired the estate and, finding the mansion in poor repair, had it rebuilt in 1834–1840 to designs of Thomas Hopper. The house is now operated as a nursing home. In 1677, John Rose, gentleman, founded two schools at Amesbury, a grammar school for teaching grammar, writing, and ciphering to twenty children born in the parish, and an "English school" to prepare twenty children of poor parents for the grammar school. By a decree in Chancery of 1831, the freedom of the grammar school was extended to children of "mechanics, artisans, and small tradesmen". The grammar school was closed in 1899, and the children were transferred to a National School.
Жақында болған тарих
1939 жылы Боскомб Даунда әскери ұшақтар мен қару-жарақтарды сынақтан өткізу орталығы құрылғаннан бастап Эймсбери кеңейе бастады. А303 тас жолының бойында орналасқандықтан, Эймсбери ескі қала орталығы мен Боскомб Даун арасындағы жерді жан-жақты дамытты. Бірнеше жаңа тұрғын үйлер салынды, ал соңғысы – Арчерс Гейт – атауын Эймсбери сада атушысының қазбасынан алды. A303 тас жолының Боскомб Даун қиылысында Solstice Park деп аталатын шаруашылық-іскерлік кешені салынды. 2018 жылдың 30 маусымында екі британдық азамат Эймсберидегі үйден есінен танып қалған күйде табылды, оларға "Новичок" деген зиянды газбен у берілген еді; олардың бірі, Даун Стерджесс, кейін қайтыс болды. Осыған дейін, шамамен төрт ай бұрын, дәл осы газ жақын жердегі Солсбериде Сергей және Юлия Скрипальдарды улауға қолданылған. 2020 жылы Эймсберидегі сол үйдің бұзылатыны хабарланды.
With the establishment of the military Aeroplane and Armament Experimental Establishment at Boscombe Down in 1939, Amesbury began to expand. As it lies within the A303 commuter belt, Amesbury has seen substantial developments on the land between the old town centre and Boscombe Down. Several new housing estates have been completed, and the most recent one – Archers Gate – has taken its name from the discovery of the Amesbury Archer. At the Boscombe Down junction of the A303, a mixed business development known as Solstice Park has been built. On 30 June 2018, two British nationals were poisoned using Novichok nerve agents before being found unconscious at a property in Amesbury; one of them, Dawn Sturgess, later died. Almost four months earlier, the same nerve agents were used in the poisoning of Sergei and Yulia Skripal in nearby Salisbury. In 2020 it was reported that the Amesbury property would be demolished.
Халық саны
2011 жылғы санақ бойынша азаматтық приходтың халқы 10 724 адамды құрады. 2011 жылдың ортасында Аймсбери қауымдастық аймағының халқы 33 660 адам деп бағаланды (бұл солтүстікте Тилсхед, Ларкхилл және Фигелдеанға, шығыста Чолдертонға, оңтүстікте Винтерборн, Вудфорд және Грейт Уишфордқа, ал батыста Уиллиге дейін кеңейетін аумақ).
At the 2011 Census the population of the civil parish was 10,724. For the Amesbury Community Area the mid 2011 population was estimated to be 33,660 (this is a wide area stretching to Tilshead, Larkhill and Figheldean in the north; Cholderton in the east; the Winterbournes, the Woodfords and Great Wishford in the south; and Wylye in the west).
Жергілікті билік
Азаматтық округ қалалық кеңес сайлайды. Ол Уилтшир кеңесінің бірыңғай әкімшілік аумағында орналасқан, ол маңызды жергілікті басқару функцияларының барлығына жауапты.
The civil parish elects a town council. It is in the area of Wiltshire Council unitary authority, which is responsible for all significant local government functions.
Көлік
Эймсбери Лондоннан Солсбериге дейінгі теміржол желісіндегі Грейтлидегі ең жақын станциядан 6 миль (10 км) қашықтықта орналасқан. Қаланың өз станциясы, Эймсбери теміржол станциясы, 1963 жылы Бульфорд лагері теміржолының қалған бөлігімен бірге жабылды. 2014 жылдың қаңтар айында Эймсбери автобус станциясы, шығындарды қысқарту мақсатында, жақын орналасқан Солсберидегі автобус станциясымен бірге жабылды, бірақ Salisbury Reds қызметтері қалада тоқтауын жалғастыруда. Stagecoach және Salisbury Reds бірлесіп Salisbury – Amesbury – Tidworth – Andover бағытында жиі қызмет көрсетеді, ал National Express Лондонға бағыттар ұсынады. Salisbury Reds сондай-ақ X4 (Salisbury – Amesbury – Larkhill) және X5 (Salisbury – Amesbury – Swindon) бағыттарын да басқарады.
Amesbury is 6 mile (10 km) from the nearest station at Grateley on the London to Salisbury line. The town's own station, Amesbury railway station, was closed in 1963 along with the rest of the Bulford Camp Railway. Amesbury Bus Station closed in January 2014 along with the bus station in nearby Salisbury as a cost cutting measure, but Salisbury Reds services still stop in the town. Stagecoach and Salisbury Reds jointly operate a frequent Salisbury Amesbury Tidworth Andover service, and National Express provide a service to London. Salisbury Reds also operate the X4 Salisbury Amesbury Larkhill and the X5 Salisbury Amesbury Swindon.
Жергілікті БАҚ
Жергілікті телеарналар BBC West және ITV West Country телекомпаниялары мен Mendip TV хабар таратушысы арқылы көрсетіледі. BBC South және ITV Meridian телеарналарын да Hannington немесе Rowridge телехабар таратушыларынан қабылдауға болады. Қаланың жергілікті радиостанциялары – BBC Radio Wiltshire, Greatest Hits Radio Salisbury және жақын орналасқан Солсбери жазығындағы Ұлыбритания қарулы күштеріне радио бағдарламаларын ұсынатын British Forces Broadcasting Service. Қаланы жабатын жергілікті газеттер – Salisbury Journal және Avon Advertiser.
Local TV coverage is provided by BBC West and ITV West Country from the Mendip TV transmitter. BBC South and ITV Meridian, can also be received from either the Hannington or Rowridge TV transmitters. The town's local radio stations are BBC Radio Wiltshire, Greatest Hits Radio Salisbury and British Forces Broadcasting Service that provides radio programmes for His Majesty's Armed Forces in nearby Salisbury Plain. The local newspapers that cover the town is the Salisbury Journal and Avon Advertiser.
Діни орындар
St Mary және St Melor шіркеуі, қаланың қалыпты шіркеуі, I дәрежелі мұражай болып саналады. Оның негізгі бөлігі 12 ғасырдың басында салынған, ал қалған көп бөлігі 13 ғасырға жатады. Ғимараттың үлкен өлшемі Эймсберидің ертедегі патшалық байланыстарын немесе Эймсбери аббаттығымен байланысын көрсетеді; аббаттық 16 ғасырда таратылғанға дейін өз шіркеуіне ие болған деп есептеледі, бірақ сол шіркеудің жер бетінде сақталған қалдықтары табылмады. Эймсбери методистік шіркеуі 1900 жылы 1816 жылғы шағын ғимараттың орнына салынды. Мәсіх Патша католик шіркеуі 1985 жылы ашылды, ол 1933 жылы салынған ғимаратты басқа жерде алмастырды. Эймсбери баптистік шіркеуі 1997 жылы салынды.
The church of St Mary and St Melor, the town's parish church, is Grade I listed. Its nave is from the early 12th century and much of the rest is 13th century. The large size of the building may reflect Amesbury's early royal connections, or a link to Amesbury Abbey; it is thought that the abbey had its own church until its dissolution in the 16th century, but no evidence of that church survives above ground. Amesbury Methodist Church was built in 1900, replacing an 1816 chapel. Christ the King Catholic church opened in 1985, replacing a 1933 building on a different site. Amesbury Baptist Church was built in 1997.
Белгілі ғимараттар
Эймсбери абаттығы деп аталатын сарай, бұрынғы абатхана орнына жақын паркте орналасқан. Ол 1834–1840 жылдары архитектор Томас Хоппер сэр Эдмунд Антробус үшін салып, 1661 жылы Джон Вебб Сомерсет герцогы үшін салған ұқсас үйдің орнына келді. Жер аумағында 1755 жылы қайта салынған әсем көпір бар. Бүгінде бұл үй зейнеткерлер үйі ретінде қызмет етеді. Диананың үйі мен Кент үйі – 17 ғасырдың басындағы қақпалар, олардың құрылысында кремний және тас қолданылған; екеуі де II* санаттағы мүліктер тізіміне енген, жоспары ерекше, биік сатылы мұнарасы бар, бұл Певснерді оларды «қызықты» деп сипаттауға итермеледі. Солсбери жолындағы Қызыл үй – бес бөліктен тұратын бұрынғы шаруа үйі, шамамен 1700 жылы қызыл кірпіштен қайта салынған, Певснер оны «XIX ғасырдың басындағы әдемі темір қоршауы бар ең жақсы ескі үй» деп атады. Солсбери жолындағы Антробус үйі 1924–1925 жылдары леди Флоренс Антробустың (1856–1923) өсиеті бойынша, 1914 жылы Бельгияда соғыста қаза болған ұлы Эдмундтың құрметіне салынды. Бұл үй ауылдық үй ретінде жоспарланған болса да, Historic England оны «жоғары стандартта салынған» деп мәлімдейді. Қолмен жасалған кірпіштен тұрғызылған, биік бес бөліктен тұратын орталық блокта зал орналасқан, екі жағында да кең қанаттары бар. Жол бойындағы төмен қабырға кремний мен тастан қаланған, жалпы ұзындығы 43 метр, ал орталық темір қақпасы жолдан ішке қарай жылжытылған; биік кірпіш қақпа тіректерінде тас вазалар орналасқан. Батыс Эймсбери үйі 15 ғасырдан қалған, I санаттағы мүліктер тізіміне енген; кремний мен тастан қиюластырылған, 20 ғасырдың басында Детмар Блоу оны қайта жаңғыртқан.
The mansion known as Amesbury Abbey, standing in parkland close to the site of the former abbey, is Grade I listed. It was built in 1834–1840 by architect Thomas Hopper for Sir Edmund Antrobus, and replaced a similar house built in 1661 by John Webb for the 2nd Duke of Somerset. Features in the grounds include an ornamental bridge rebuilt in 1755. The house is now operated as a nursing home. Diana's House and Kent House are flint and stone gatehouses to the property from the early 17th century; both are Grade II* listed and are irregular in plan with a high stair tower, leading Pevsner to call them "curious". The Red House on Salisbury Road is a five bay former farmhouse, rebuilt in red brick c.1700 and described by Pevsner as "the best older house with a pretty early 19th century cast iron porch". Nearby on Salisbury Road, Antrobus House was built in 1924–5 under a bequest of Lady Florence Antrobus (1856–1923) as a memorial to her son Edmund, who died at war in Belgium in 1914. Although intended as a village hall, Historic England state it is "built to a high standard". In handmade brick, the tall five bay central block contains the hall and has substantial wings on both sides. The low roadside wall in flint and stone has an overall length of 43m and a central iron gate set back from the road; the tall brick gate piers have stone vases. West Amesbury House is from the 15th century and is Grade I listed; in flint and stone chequer, it was remodelled in the early 20th century by Detmar Blow.
Ыңғайлылықтар
Қала орталығында Антробус Армс (18-шы ғасыр және 19-шы ғасырдың басында) аталатын қонақ үй мен мейрамхана, сондай-ақ төрт паб бар: Джордж қонақ үйі (алғашқыда шамамен 1560 жылы салынған, кейіннен өзгерістер енгізілген), Корольдер Армс (18-шы ғасырдың ортасы), Жаңа қонақ үй (19-шы ғасырдың басы) және Белл (1908). Антробус үйі қоғамдық ұйымдар, тойлар және басқа да шаралар үшін пайдаланылады. Амесбериде кәсіпқой емес футбол клубы, Амесбери Таун ФК бар, ол Боннимид паркінде ойнайды. Амесбери боулинг клубының алаңы мен клуб үйі Антробус үйінде орналасқан.
The town centre has a hotel and restaurant, the Antrobus Arms (18th century and early 19th), and four pubs: The George Hotel (originally c. 1560 with later alterations), The Kings Arms (mid 18th century), The New Inn (early 19th) and The Bell (1908). Antrobus House is a venue for community organisations, weddings and other events. Amesbury has a Non League football club, Amesbury Town F. C., which plays at Bonnymead Park. Amesbury Bowls Club have their green and clubhouse at Antrobus House.
Танымал мәдениетте
Стоунхендж Аймсбери қауымының шегінде болғанымен, қала ескерткіштің даңқынан тікелей пайда таппайды. Дегенмен, Аймсбери бұрын өзінің ерекше жетістіктерімен көпшіліктің назарына іліккен. 2002 жылы Аймсбериде Ұлыбританиядағы ең бай қола дәуіріне жататын қабір орны табылған. Екі аристократтың қалдықтарымен бірге 100-ден астам зат – жебе ұштары, мыс пышақтар және елдегі ең ерте өңделген алтын бұйымдары табылды. Бұл қабірдің иесі "Аймсбери садақшысы" деп аталды. Қала Артур туралы аңызбен байланысты, себебі көпшілік Гиневира Артурды тастап кеткеннен кейін Аймсберидегі алғашқы монастырьға шегініпті деп санайды. Аңыз бойынша, ол бұрынғы аббаттың жерінде жерленген. 1965 жылдың 3-5 мамырында The Beatles "Help!" фильмін түсірген кезде "The Antrobus" қонақ үйінде болды. Солсбери жазығында. "The Antrobus" қонақ үйі мен бұрынғы "Plaza" кинотеатры екеуі де BBC-нің "Мисс Марпл" детективін түсіру үшін қолданылды. 2018 жылы Солсбери мен Аймсбериде болған улану оқиғасы бойынша түсірілген үш бөлімді "Солсберидегі уланулар" драмасы 2020 жылдың маусым айында BBC One арнасында көрсетілді.
Although Stonehenge falls within the parish of Amesbury, the town does not directly benefit from the monument's fame. However, Amesbury has appeared in the public eye on its own merits in the past. In 2002, the discovery of the richest Bronze Age burial site yet found in Britain was made at Amesbury. The remains of two men of apparently aristocratic rank were accompanied by over 100 objects including arrowheads, copper knives and the earliest worked gold in the country. The occupant of the more richly furnished grave has become known as the "Amesbury Archer". The town is linked to the Arthurian legend as it is popularly believed that Guinevere retired to the original convent at Amesbury after leaving Arthur. Legend holds that she is buried in the grounds of the former Abbey. From 3–5 May 1965, The Beatles stayed at The Antrobus Hotel during the filming of Help! on Salisbury Plain. The Antrobus Hotel and the former Plaza Cinema were both used as locations for the filming of a BBC Miss Marple mystery. The Salisbury Poisonings, a three part dramatisation of the 2018 poisonings in Salisbury and Amesbury, was broadcast on BBC One in June 2020.