Кіріспе

Саффолк, Англиядағы базар қаласы. Eye (/aɪ/) – Англия графтығы Саффолктың солтүстігіндегі базар қаласы және азаматтық округ. Ол Дистің оңтүстігіне шамамен 4 миль (6 км), Ипсвичтің солтүстігіне 17,5 миль (28 км) және Норвичтің оңтүстік-батысына 23 миль (37 км) қашықтықта орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша 2,154 адамды құрады, ал 2019 жылы 2,361 адамға жетеді деп есептелді. Қала Норфолкпен шекараны құрайтын Уэвени өзені мен Дуве өзенінің жанында жатыр. Eye Францияның Вандей департаментіндегі Пузауг қаласымен қаластас.

Этимология

Ай қаласының атауы көне ағылшын тіліндегі "арал, су жанындағы жер" деген сөзден шыққан. Бұл жердегі алғашқы елді мекен Доу өзені мен оның салалары құрған су мен батпақ жерлерге айналдырылғандай болған деп саналады. Өзенге жақын маңда су тасу қаупі әлі де жоғары.

Тарих

Eye аймағында палеолит, мезолит, неолит және қола дәуіріне қатысты табалдырықтар табылды, бірақ ең ерте қоныс іздері римдік кезеңге жатады. Оларға шамамен 365 жылға дейін салынған ғимараттар мен монеталар кіреді. 1781 жылы жұмысшылар Клинт шаруашылығындағы өзен жағасында қорғасын қорапты қазып шығарды. Оның ішінде Валент пен Валентиан I (364–375 жылдары билеген), Грациан (375–383), Теодосий I (378–395), Аркадий (395–408) және Гонорий (393–423) тұсындағы шамамен 600 рим алтын монетасы болды. Нормандықтар басып алғанға дейін Eye Лаксфилдтік Эдриктің көптеген иеліктерінің бірі болды. Эдрик – ықпалды саксон, Саффолк графтығындағы үшінші ірі жер иесі. Нормандық жаулап алудан кейін қаланың аймақтық маңызы расталды, «Eye құрметі» Уильям Малетке, норман лордына берілді. 1066–1071 жылдары Малет әскери және әкімшілік штабы ретінде қамал салып, Eye қаласының қалыптасуына бастама берген сауда орталығын ашты. 1086–1087 жылдары Уильямның ұлы Роберт Малет, Хартсмир жүзіндегі «Eye құрметінің» тікелей иесі болды.

1173 жылдан кейін, Генрих II-ге қарсы көтеріліс кезінде Норфолк графы Хью Бигодтың қамалға шабуыл жасауы және 1265 жылғы Екінші барон соғысынан кейін, қамал бұрынғы мәртебесін қайта ала алмады. XIV ғасырда қамал ғимараттарының көп бөлігі бұзылса да, түрме XVII ғасырдың басына дейін қолданыста болды. 1561–1562 жылдары салынған жел тегірмешігі 1844 жылы дөңгелектің үстіне салынған қоршаумен алмастырылды. Алайда, 1885 жылы Хайт қаласының кеңсе басшысы түпнұсқа жарғының тек Кент графтығындағы Хайт қаласына ғана тиесілі екенін дәлелдеді, бұл қателік ерте ағылшын атауларының ұқсастығынан туындаған. Архившілер 1950 жылдары бұл қатені растады, бірақ қала мәртебесі 1974 жылға дейін тоқтатылмады, үкіметтің қайта ұйымдастырылуынан кейін Eye азаматтық округке айналды, қалалық кеңесі, мэрі және оның рәміздерін сақтап қалды. 1571 жылдан 1832 жылға дейін Eye екі парламент депутатын сайлап, 1832 жылғы реформадан кейін 1983 жылға дейін бір депутатты сайлады, содан кейін Eye сайлау округі Саффолк орталық сайлау округіне біріктірілді. Корнуоллис әулеті 14 ғасырда жақын маңдағы Бром Холлде орналасты. Әулет өкілдері, мысалы, Чарльз Корнуоллис, 1-ші маркиз Корнуоллис, келесі үш жүз жыл бойына Саффолк графтығын Парламентте өкілдік етті. Eye әміршілігінің (Сокемер) және қамалдың констебльдігін Саффолктегі Хоглидегі Палмер әулеті иеленеді. Қазіргі лорд – Хоглидегі Кирон Палмер, ол әкесі Кеннет Палмерден мұрагерлікке ие болды. Норман дәуірінде Малет әулеті, Брабант графы Генрих, Де Уффорд, Де ла Поль, Корнуоллис және Керрисон әулеттері, сондай-ақ король Стефан, Эдуард I, Мария I және Томас Беккет иелік еткен. «Eye құрметі» деп аталатын бұл аймақ 129 елордадан тұрады және Whit Monday және Thrandeston және Finningham сауда жәрмеңкелерінде пирог ұнтағын алуға құқығы бар еді. Eye тарихындағы ең ерте өнеркәсіп туралы жазбада 1673 жылы «осы қаладағы әйелдердің жұмысы сүйектен тігін жасау» делінген, ал 1830 жылы «еңбекқор әйелдер тігін жасаумен айналысады» делінген. Eye көп жылдар бойы жергілікті тігін өндірісінің орталығы болған сияқты. 1846 жылы Eye қалалық кеңесі Лондон-Норвич темір жолының жаңа желісін Eye арқылы жүргізуге тырысқанда сәтсіз аяқталды. 1849 жылы аяқталған желі Дисс арқылы өтті, бұл қаланың өркендеуіне және халық санының өсуіне ықпал етті, ал Eye қаласының маңызы төмендеді. Меллистен шыққан тармақ желісінде орналасқан Eye темір жол станциясы 1931 жылы жолаушылар тасымалы үшін, ал 1964 жылы жүк тасымалы үшін жабылды. Қаланың солтүстік-шығысында орналасқан Eye әуежайы RAF Eye ретінде басталды, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-әуе күштерінің VIII бомбалаушы командасының 490-шы бомбалау тобымен пайдаланылды.

Қызметтер мен жайлылықтар

Бүгінде Айда 2000-нан астам адам тұрады. Қаланың Гильдия залы қазір жеке тұрғын үйге айналған, I санаттағы ескерткіш. 1856 жылы салынған және II санаттағы* ескерткіш ретінде тіркелген, қияли және ерекше архитектуралық стилімен ерекшеленетін Eye Town Hall-ды Эдвард Бактон Лэмб жобалаған.

Қасиетті Петір мен Пауыл шіркеуі

14 ғасырдағы 1-ші санаттағы Петр мен Павел шіркеуі округтегі ең көрнекті шіркеулердің бірі саналады. Алдыңғы ғимараттан 13 ғасырдың басында салынған есік сақталған. 15-ші және қайта 16-шы ғасырларда жаңа жұмыстар мен жөндеулер жүргізілді. Бұл Уильям Хоннингтің қабірінің оңтүстік немесе әйелдер капелласына және Николас Катлердің қабірінің нефтің солтүстік-батыс жағына орнатылуын қамтыды. 1868 жылы шіркеуді лондондық сәулетші Джеймс Коллинг қайта жаңартып берді. Ерекше қосымшасы – 15 ғасырдың соңында жасалған керемет род экраны, ал 1925 жылы Ниниан Компердің жобасымен лофт пен род орнатылды.