ЮНЕСКО мен АҚШ Кітапханасының әлемдік цифрлық кітапханасы – мәдени мұраны сақтау, білімге қолжетімділікті арттыру, халықаралық ынтымақтастықты дамыту мақсатында құрылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
ЮНЕСКО-ның басқаруындағы халықаралық цифрлық кітапхана
International digital library operated by the UNESCO
Дүниежүзілік цифрлық кітапхана (WDL) – ЮНЕСКО және АҚШ Конгресс кітапханасы басқаратын халықаралық цифрлық кітапхана. WDL өзінің мақсаты халықаралық және мәдениаралық түсіністікті дамыту, Интернеттегі мәдени мазмұнның көлемін және әртүрлілігін ұлғайту, педагогтарға, ғалымдарға және жалпы оқырмандарға қажетті ресурстарды ұсыну, сондай-ақ серіктес мекемелердің елдер ішіндегі және арасындағы цифрлық теңсіздікті азайтуға қабілетін арттыру екенін мәлімдеді. Ол ағылшын және батыс тілдеріндегі емес мазмұнды Интернетте кеңейтуге, ғылыми зерттеулерге үлес қосуға бағытталған. Кітапхана әлемнің әртүрлі мәдениеттерінен алынған маңызды бастапқы материалдарды – қолжазбаларды, карталарды, сирек кітаптарды, музыкалық ноталарды, жазбаларды, фильмдерді, гравюраларды, фотосуреттерді, архитектуралық суреттерді және басқа да маңызды мәдени мүліктерді тегін және көп тілді форматта Интернетке қолжетімді етуді жоспарлап отыр. WDL 1236 экспонатпен ашылды. 2018 жылдың басына қарай, ол шамамен 200 елден 18000-нан астам экспонатты қамтиды, олардың тарихы б.з.б. 8000 жылға дейін жетеді.
The World Digital Library (WDL) is an international digital library operated by UNESCO and the United States Library of Congress. The WDL has stated that its mission is to promote international and intercultural understanding, expand the volume and variety of cultural content on the Internet, provide resources for educators, scholars, and general audiences, and to build capacity in partner institutions to narrow the digital divide within and among countries. It aims to expand non English and non western content on the Internet, and contribute to scholarly research. The library intends to make available on the Internet, free of charge and in multilingual format, significant primary materials from cultures around the world, including manuscripts, maps, rare books, musical scores, recordings, films, prints, photographs, architectural drawings, and other significant cultural materials. The WDL opened with 1,236 items. As of early 2018, it lists more than 18,000 items from nearly 200 countries, dating back to 8,000 BCE.
Тарих және тұжырымдама
2003 жылы шамамен 20 жылдық үзілістен кейін АҚШ Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, ғылым және мәдениет жөніндегі ұйымына (ЮНЕСКО) тұрақты өкілдігін қайта құрды. Конгресс кітапханашысы Джеймс Х. Биллингтон ЮНЕСКО-дағы АҚШ Ұлттық комиссиясының комиссары болып тағайындалды және 2005 жылдың маусым айында комиссияның құрылтай конференциясында пленарлық сөз сөйлеуге шақырылды. "Цифрлық әлем кітапханасына бір қарар" атты сөз сөйлеген ол, "мекемелер, кітапханалар және мұражайлар сақтап келген құнды жинақтарды әлемге тегін және осыған дейінгі барлық форматтардан гөрі әлдеқайда қолжетімді жаңа форматта ұсыну мүмкіндігіне" үміт артты. Google Inc. компаниясы осы мемлекеттік-жеке серіктестіктің алғашқы серіктесі болды және 2005 жылы Дүниежүзілік цифрлық кітапхананың дамуын қолдау үшін 3 миллион доллар көмектесті. Ұлттық комиссияның 2006 жылғы жылдық конференциясында Конгресс кітапханасының Дүниежүзілік цифрлық кітапханасы жөніндегі аға кеңесшісі Джон Ван Оуденарен Биллингтонның көзқарасын іске асыру жобасының жоспарын ұсынды. Бастысы – Дүниежүзілік цифрлық кітапхананың төрт негізгі жобалық бағытты жоспарлауға серіктестерді тартуы керек болды: техникалық архитектура, іріктеу, басқару және қаржыландыру. Бұл 2006 жылдың желтоқсан айында ЮНЕСКО-ның 45 ұлттық кітапхана директоры, кітапхананың техникалық директоры және мәдени және білім беру саласының өкілдері Парижде Дүниежүзілік цифрлық кітапхананы дамыту мәселесін талқылау үшін кездескен кезде іске асырылды. Қатысушылар төрт жобаның әрқайсысының ерекше қиындықтарын қарастыру үшін жұмыс топтарын құрды. Жұмыс топтары 2007 жылдың бірінші жартысында жиналды және олардың құрамына цифрлық кітапханалар саласындағы мамандар – компьютерлік ғылым, кітапхана және ақпарат ғылымдары, веб-дамыту және қаражат жинау салаларының мамандары кірді. Жұмыс топтары өздерінің қорытындыларын 2007 жылдың шілдесінде WDL тобының кеңейтілген отырысында ұсынды. Бұл жоспарлау процесінің нәтижелері 2007 жылдың қазан айында Парижде өткен ЮНЕСКО Бас конференциясының отыз төртінші сессиясында таныстырылды. 2008 жылдың қыркүйек айының басында Америка мемлекеттері ұйымы (OAS) Конгресс кітапханасымен бірлесіп Дүниежүзілік цифрлық кітапхананы дамытуға келісті. Бас хатшы Хосе Мигель Инсулза Конгресс кітапханашысы Джеймс Биллингтонмен "Қосушылық келісім" шартын OAS штаб-пәтерінде өткен салтанатты шарада қол қойды. Дүниежүзілік цифрлық кітапхана 2009 жылдың 21 сәуірінде ЮНЕСКО штаб-пәтерінде Парижде (Франция) ресми түрде іске қосылды.
After almost 20 years without participation, the United States re established its permanent delegation to the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) in 2003. James H. Billington, Librarian of Congress, was nominated as a commissioner of the U. S. National Commission to UNESCO and was invited to give a plenary speech at its inaugural conference in June 2005. His speech, entitled A View of the Digital World Library, described a vision in which the rich collections that "institutions, libraries, and museums have preserved could be given back to the world free of charge and in a new form far more universally accessible than any forms that have preceded it." Google Inc. became the first partner of this public–private partnership and donated $3 million to support development of the World Digital Library in 2005. At the National Commission's 2006 annual conference, John Van Oudenaren, Senior Advisor for the World Digital Library at the Library of Congress, outlined a project plan for bringing Billington's vision to fruition. Foremost was the belief that the World Digital Library should engage partners in planning the four main project areas: technical architecture, selection, governance, and funding. This was achieved in December 2006, when 45 national library directors, library technical directors, and cultural and educational representatives from UNESCO met in Paris to discuss the development of the World Digital Library. The participants formed working groups to address the special challenges of each of the four project areas. The working groups met in the first half of 2007 and included professionals in the field of digital libraries – including computer science, library and information science, Web development, and fundraising. The working groups presented their findings to the larger WDL group in July 2007. Findings from this planning process were presented at the thirty fourth session of the UNESCO General Conference in October 2007 in Paris, France. In early September 2008, the Organization of American States (OAS) agreed to join with the Library of Congress in developing the World Digital Library. Secretary General José Miguel Insulza signed the "Contributor Agreement" with Librarian of Congress, James Billington, at an OAS headquarters ceremony. The World Digital Library was launched on April 21, 2009, at UNESCO headquarters in Paris, France.