Кіріспе
Жапондық цифрлық кітапхана Аозора Бунко (青空文庫, , "Ашық аспан кітапханасы" деп те аталады) – жапондық цифрлық кітапхана. Бұл онлайн жинақта жапон тіліндегі көркем және ғылыми-ақпараттық шығармалардың мыңдаған туындылары бар. Оларға авторлық құқығы тоқтап қалған кітаптар немесе авторлары тегін қолжетімді етуді қалайтын туындылар жатады. 1997 жылы құрылғаннан бері Аозора Бунко онлайн каталогты жинақтаушы және баспагер болып табылады. 2006 жылы Аозора Бунко өзінің қазіргі және болашақтағы тегін қолжетімді электрондық кітаптар каталогын қорғау үшін қоғамдық саясатты қолдаушы ретіндегі қызметін ұйымдастырды.
Aozora Bunko (青空文庫, , also known as the "Open Air Library") is a Japanese digital library. This online collection encompasses several thousands of works of Japanese language fiction and non fiction. These include out of copyright books or works that the authors wish to make freely available. Since its inception, in 1997, Aozora Bunko has been both the compiler and publisher of an evolving online catalog. In 2006, Aozora Bunko organized to add a role as a public policy advocate to protect its current and anticipated catalog of freely accessible e books.
Тарих және жұмыс
Aozora Bunko 1997 жылы авторлық құқығы мерзімі өткен жапон әдебиеттеріне кеңінен қолжетімді, тегін қол жеткізу мақсатымен интернетте құрылды. Жобаның бастамашысы Мичио Томита (富田 倫生, 1952–2013) болды, оны ортақ қызығушылықтары бар адамдардың бірлесіп жұмыс істеуі керек деген ой шабыттандырды. Жапонияда Aozora Bunko Гутенберг жобасына ұқсас саналады. Көптеген мәтіндер жапон әдебиетінен, ал кейбіреулері – ағылшын әдебиетінен аудармалар. Ресурстарды категория, автор немесе атау бойынша іздеуге болады, сондай-ақ дерекқорды қалай пайдалануға болатыны туралы толық түсіндірмелер бар. Файлдарды PDF форматында жүктеуге немесе HTML форматында қарауға болады. 2019 жылғы мәліметтер бойынша Aozora Bunko қазіргі таңда 15 100-ден астам туындыны қамтиды.
Мемлекеттік саясатты қолдау
Аозора Бунко басқа ұйымдармен бірге Жапонияның авторлық құқық заңнамасына өзгеріс енгізуге қарсы тұру үшін бірікті. Бұл қарсылық жапон азаматтарын хаттар мен петицияларды Жапонияның Мәдениет істері агенттігіне және парламент депутаттарына жолдауға ынталандырды. АҚШ үкіметі осы жылдық есептер арқылы Жапония үкіметінен авторлық құқықтың қорғалатын мерзімін ұзартуды талап етті: жеке тұлғаның еңбегі үшін – өлімінен кейін 70 жыл, ал корпорацияның еңбегі үшін – жарияланғаннан кейін 95 жыл. Жыл соңында, 2007 жылы, Жапонияның Мәдениет істері агенттігі Мәдениет істері жөніндегі кеңестің авторлық құқық жөніндегі кіші комитетінде тиісті қорытындыға келгенін мәлімдеді. Егер қорғау мерзімін ұзартатын заңдық түзетулер іске асырылса, «Аозора Бунко» авторлық құқықтың 20 жылға ұзартылуына байланысты бұрын-соңда жарық көрген немесе жарық көруге дайын тұрған кітаптарды жариялай алмайды. Осыған байланысты, Аозора Бунко 2005 жылдың 1 қаңтарында түзетілген заңның күшіне енуіне қарсы декларация жариялады және 2007 жылдың 1 қаңтарында петицияға қол жинауды бастады. 2009 жылы Жапониядағы үкіметтік өзгеріске байланысты, Жапония үкіметі АҚШ үкіметінен осы есептерді қабылдауды тоқтатты. Аозора Бунко бұл жағдайға қандай да бір реакция көрсетпеді, ал авторлық құқықтың мерзімін ұзартуға қарсы петициясы 2008 жылдың қазан айындағы түзетулерден кейін тоқтатылды. Аталған құжатта АҚШ үкіметі Жапония үкіметіне интеллектуалдық меншік құқықтарын қорғау мақсатында авторлық құқық заңнамасын ұзартуды ұсынды, бұл «ОЭСР-дің және ірі сауда серіктестерінің жаңа үрдістерімен үйлесімді» болды. 2018 жылдың 30 желтоқсанында Жапония осы мерзімді 70 жылға дейін ұзартты, бұл ЕО-Жапония экономикалық серіктестік келісімінен туындаған талап еді.