Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джеймс Фицджеральд (шамамен 1570 – 1601 жылғы қараша) – ирландиялық дворян, Десмондтың 14-ші графы Джеральд Фицджеральдтың мұрагері. Ол 1582 жылы Десмонд көтерілістерінен кейін тоқтатылған Десмонд графтығының атағын иеленді. Өмірінің көп бөлігін тұтқында өткізді, ал 1600–1601 жылдары ағылшындар Тоғыз жылдық соғыс кезінде Манстерді бағындыру мақсатымен графтық атағын уақытша, бірақ нәтижесіз қайтаруға тырысты. Осылайша ол Десмондтың 1-ші графы атанды, бірақ көп ұзамай Англияға оралды, онда беймәлім күйде қайтыс болды.
James FitzGerald (c. 1570 – November 1601), an Irish nobleman, was the successor of Gerald FitzGerald, 14th Earl of Desmond. He assumed the title of Earl of Desmond, which had been suppressed in 1582 after the Desmond Rebellions. He spent much of his life in captivity, and was temporarily, but unsuccessfully, restored to the earldom in 1600–01 by the English in an attempt to pacify Munster during the Nine Years War. He thus became the 1st Earl of Desmond, but soon returned to England, where he died in obscurity.
Ерте өмір
Джеймс Фицджеральд, 14-ші граф пен Элеонора Батлердің ұлы, Десмонд көтерілістерінің біріншісі кезінде дүниеге келді; Англия королевасы Елизавета оның крест анасы болды. Ол 1579 жылы Ирландияда тұрғанда, оның әкесі патшаға қарсы кешіккен көтеріліске қосылды, және сол кезде анасы оны Ирландияның лорд-депутаты сэр Уильям Дрюриге тапсырды, ол оны Дублин қамалына қамауға алды. 1582 жылдың тамызында оның анасы Лорд Бёрглиге ұлының біліміне немқұрайлы қарап жатқанына қатты шағымданып, оған жақсырақ күтім сұрады. Фицджеральдтың қашқан әкесі қайтыс болғаннан кейін, оның түрме күзетшілері ағылшын үкіметінен оны Лондон мұнарасына ауыстыру туралы петиция берді. 1584 жылы петиция қабылданды, және жыл соңына дейін ол Тауэрге көшірілді, онда келесі 16 жыл бойы қалды.
James FitzGerald, the son of the 14th Earl and Eleanor Butler, was born during the earlier of the Desmond Rebellions; Queen Elizabeth of England was his godmother. He was resident in Ireland in 1579, when his father joined the later rebellion against the crown, and at that time his mother chose to deliver him to Sir William Drury, lord deputy of Ireland, who placed him in custody in Dublin Castle. In August 1582, his mother complained bitterly to Lord Burghley that her son's education was being neglected and sought better care for him. After the death of his fugitive father, FitzGerald's gaolers made a petition to the English government for his removal to the Tower of London. The petition was granted in 1584, and before the end of the year, he was removed to the Tower, where he remained for the next 16 years.
Тұтқындық
Фицджеральд Десмонд графының мұрагері болды, бірақ 1585 жылы оның қайтыс болған әкесінің иелігі Ирландия парламентімен алынып, барлық мүлкі тәжге тәркіленді. Мунстер провинциясындағы көптеген мұрагерлік жерлер ағылшын қоныс салушыларының кең ауқымды плантациясына түсті (Мунстер плантациясы), бірақ Фицджеральд есіміне деген адалдық соншалықты зор болды, үкімет болашақтағы көтерілістен қаушады. Бұл оқиғалар Англо-испан соғысы (1585–1604) кезінде болды, ал ағылшындардың қорқынышы Ирландияның батыс жағалауымен тарихи байланысы бар испандықтардың араласу мүмкіндігімен күшейді. Осы оқиғалардың нәтижесінде жас мұрагер Лондонға жеткізіліп, онда бақытсыз өмірге ие болды. Ол денсаулығының нашар екенін 1588 мен 1598 жылдар аралығында оған берілген дәрі-дәрмектерге, майларға, таблеткаларға және сірптерге жасалған төлемдердің тізімі көрсетіп тұр. 1593 жылы ол патшайымның хатшысы сэр Роберт Сесилге мұңды хат жазды, бірақ үкімет оны тек бір мақсатта пайдалана алды.
FitzGerald was the heir to the earldom of Desmond, but in 1585 his late father's estate was attainted by the Irish parliament and all its property confiscated by the crown. Most of the hereditary lands in the province of Munster then underwent a radical plantation by English settlers (see Plantation of Munster), but such was the loyalty attached to the FitzGerald name there that the government had good cause to fear a future rebellion. These events occurred during the Anglo Spanish War (1585–1604), and English fear was increased with the prospect of an intervention by the Spanish, who had a historical affinity with the west coast of Ireland. It was in this context that the young heir found himself nurtured in London, where he was to lead a miserable existence. He appears to have been sickly, as shown by the accounts kept between 1588 and 1598 of payments for medicines, ointments, pills and syrups administered to him. In 1593, he wrote in pathetic terms to the queen's secretary, Sir Robert Cecil, but the government really only had one use for him.
Ирландиялық науқан
1600 жылы Тоғыз жылдық соғыс (Ирландия) кезінде және Хью О’Нилл, Тайронның 3-ші графының басшылығымен Мюнстерге жасалған жауынгерлік шабуылдардан кейін, сэр Джордж Кереу Фицджеральдты провинция бойынша Десмондтың нағыз графы ретінде көрсетуді ұсынды. Бұл ұсыныс патшайымды ойландырды, бірақ Сесил оны тәуекелге тұрарлық деп сендірді. Дезмонд графтығының (екінші құрылысы) титулына патент, тәркіленген жерлерді қайтарусыз және титулдың мұрагерлік құқығын шектеумен, үлкен мөрмен бекітілді; жылына 500 фунт жәрдемтақы берілді. Фицджеральд капитан Прайс пен Кэшел архиепискобы Майлер Маграттың күзетуінде қалды; Прайске оны патшайымға және протестанттық дінге адал ету және қарапайым шаруашылықты жүргізу міндеттелді. Сесил Кереуге Фицджеральдты тығыз бақылауда ұстауды, егер ол бүлікшілерге көңіл білдірсе, тұтқындауға дайын болуды бұйырды, бірақ сонымен бірге оған еркіндік сырқаты көрсетуге рұхсат берілді. Фицджеральдтың тобы 1600 жылдың қазан айында Бристольден Коркке бет алды, бірақ тұтқын теңіз ауруына ұшырап, қатты қиналды, сондықтан оны Оңтүстік Мюнстердегі Югалға түсіруге мәжбүр болды. Ол Джеральдиннің жақтастарымен құлшына қарсы алынды, бірақ Корк мэрі оған сыпайылық танытпады. Ол тез арада Маллоуға, содан кейін Десмонд аймағының ортасындағы Килмаллокқа ауыстырылды, онда оған ағылшын командирі сэр Джордж Торнтон баспана берді. Келген соң ол патшайымның мейірімділігін мақтады және көпшілікке ұнады. Келесі күні – жексенбіде – ол әдейілеп протестант шіркеуіне барды, ал оның ізбасарлары католик шіркеуінде күтіп отырды, бұл олардың көңілін қалдырды және халық оны дереу қынжылды. 1600 жылдың қараша айында Кастлемейн бекінісі Суган графының қызметшісімен Фицджеральдқа тапсырылды, бірақ ол халықтың адалдығын қамтамасыз ете алмағандықтан, үкімет Дезмонд мұрагерінен тез бас тартты.
In 1600, during the Nine Years War (Ireland) and following hostile intrusions into Munster at the direction of Hugh O'Neill, 3rd Earl of Tyrone, it was suggested by Sir George Carew that FitzGerald be paraded through the province as the true Earl of Desmond, to counter the popularity of the pretender to the earldom, James FitzThomas FitzGerald, (known as the Súgán – i. e. Hayrope – Earl). The queen hesitated at this suggestion, but was convinced by Cecil that the risk was worth taking. A patent for the title of Earl of Desmond (the second creation) passed the great seal, without restoration of the confiscated lands and restricting any inheritance of the title; an allowance of £500 pa. was granted. FitzGerald was to remain in the custody of Captain Price and Miler Magrath, archbishop of Cashel; Price was charged with keeping him faithful to the queen and the Protestant religion, and was to maintain a frugal household. Carew was instructed by Cecil to keep FitzGerald under close observation, ready to arrest him if he showed sympathy with the rebels while allowing the appearance of liberty. FitzGerald's party set out from Bristol in October 1600, bound for Cork, but the prisoner suffered such a severe bout of sea sickness that he had to be landed at Youghal in south Munster. He was received enthusiastically by the Geraldine supporters – though the mayor of Cork was not courteous – and was quickly transferred to Mallow, and then to Kilmallock in the heart of Desmond country, where he was given lodgings by the English commander Sir George Thornton. On his arrival he praised the queen's clemency and was well liked; the next day – a Sunday – he ostentatiously made his way to the Protestant church, while his followers awaited him in the Catholic chapel, a disappointment for which he was instantly derided by the people. In November 1600 the fortress of Castlemaine was surrendered to FitzGerald by a servant of the Súgán Earl, but owing to his failure to command the allegiance of the people the government soon discarded the Desmond heir.
Өлім
Фицджеральд өзінің жәрдемақысының аздығына наразы болды және Сесил оған жесір Норрейске үйленуге тыйым салды, себебі Англияда одан жақсы үйлесім табуға үміттенді. 1601 жылдың наурыз айында ол Керудің жер берілуі және тұрақты табыс беруі туралы ұсыныс хатымен Лондонға әкелінді. Тамыз айында ол ақшасыз және ешкімге керек емес екенін айтып шағымданды және Суган графының иелігінде болған жерлерді Сесилден сұрады. Ол 1601 жылдың қараша айының басында Лондонда қайтыс болды, бірақ оның қазасы туралы 1602 жылдың қаңтарында ғана хабарланды. Одан кейін оның қамқоршылары өз міндеттерінен босатылды, олардың бірі, Уильям Пауэр, Фицджеральдтың төрт қарындасына қаржылай көмек беруді сұрады.
FitzGerald resented the meanness of his allowance and was forbidden by Cecil to marry the widow Norreys, since a better match in England was hoped for. In March 1601 he was brought to London with a letter from Carew recommending him for a grant of land and a settled income. In August he complained of being penniless and despised, and appealed to Cecil for some of the lands that had been held by the Súgán Earl. He died in London in early November 1601, but it was only in January 1602 that the death was announced. His guardians were then released from their charge, one of whom, William Power, wrote for pecuniary assistance for FitzGerald's four sisters.