Кіріспе

Америкалық әуе жарысшысы және сынақ ұшқышы

Энтони В. ЛеВир (14 ақпан 1913 – 6 ақпан 1998) – 1940-1970 жылдары Lockheed Corporation компаниясының американдық әуе жарысшысы және сынақ ұшқышы болған.

Ерте өмір

Энтони Пак Миннесота штатының Дулут қаласында дүниеге келді. Әкесі оның кішкентай кезінде қайтыс болды. Анасы Алоизия Эванс Тониді және оның үлкен әпкесі Нэнсиді жылы климатты Оңтүстік Калифорнияға көшірді. Тони жасөспірім шағында анасы Оскар Левьерге қайта үйленді, ол балаларына өзінің тегін берді. Тони ЛеВьер кішкентай кезінен бастап оқудан гөрі ұшуға көбірек қызығушылық танытты, сондықтан мектепті тастап, ұшумен толық уақыт айналысты. Ол тамақ пен ұшуға жұмсау үшін уақытша жұмыстар істеді, көбінесе ұшақтарды күтіп жөндеумен немесе ұшуға үйретумен айналысты.

Әуе жарыстары

1936 жылы Лос-Анджелестегі ұлттық әуе жарыстарынан бастап, ол әуе жарыстарында өзін сынап көрді. 1938 жылы ол әуе жарыстарын ұнататын Билл Шонфельдтке тиесілі "Файеркрекер" деп аталған Кит Райдер жасаған жарыс ұшағын алғаш рет ұшырды. Осы ұшақта ол сол жылы Кливлендте Грив кубогын жеңіп алды. Аталған ұшудан кейін қонғанда ұшақ қатты зақымданып, келесі күні Томпсон кубогы үшін жарысуға мүмкіндік болмады. Бір жыл өткен соң ол қайта Кливлендке келді және бұл жолы Томпсон жарысында екінші орынға ие болды.

Соғыстан кейінгі әуе жарыстары

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ЛеВир Аризона штатының Кингмен қаласында артық әскери P-38 Lightning ұшағын 1250 долларға сатып алды. Ол оны әуе жарыстарына қатысу үшін өзгертіп, жарық қызыл түспен бояды. 1946 жылы Кливлендте өткен ұлттық әуе жарыстарына қатысып, Томпсон кубогында екінші орынды жеңіп алды.

Механик және ұшқыш

1939 жылғы жарыстардан кейін ЛеВер алғашқы ресми жұмысын алды – «Дуглас» ұшақ компаниясында механик болып жұмыс істеді, сынақ ұшқышы болып көтерілуді үміттенеді. Бірақ, сол компаниядағы мүмкіндіктеріне көңілі толмағандықтан, ол аспаптық рейтинг алды және Канзас-Ситидегі «Mid Continent Airlines» компаниясында жұмыс істеді. Алты ай өткен соң, ол бұл жұмыстан да кетіп, Уичитада «General Motors» компаниясында «Cessna» ұшақтарының қозғалтқыштарын сынақтан өткізуге кірісті. Калифорния штатының Бурбанк қаласындағы «Lockheed» корпорациясында бос орын ашылғанда, ол Уичитадан кетіп, Оңтүстік Калифорнияға оралды.

Локхидтегі мансап

ЛеВир Lockheed компаниясында басталып, Хадсон бомбалаушыларын Канадаға Корольдік әуе күштеріне тапсыру үшін тасымалдаумен айналысты. Кейіннен ол Хадсон және оның Lodestar көлік түріндегі ұшқыштарды оқытып, олардың біліктілігін тексерді. 1942 жылы оның лауазымы инженерлік-сынақ ұшқышы болып өзгертілді, ол PV 1 Ventura ұшағымен ұшты. Оның сынақ ұшулары Lockheed P-38 Lightning ұшағының жобасын жетілдіруде маңызды рөл атқарды. Ол және бас инженерлік-сынақ ұшқышы Мило Бурчам ұшақтың транссондық жылдамдықтардағы өнімділігін бақылау үшін тік түсірілімдерді кезекпен жүргізді. Жобаның сенімділігін көрсету үшін, ол жақын орналасқан Ланкастердегі War Eagle әуе алаңындағы Polaris Flight мектебінің студенттері үшін акробатикалық көрсетулер ұйымдастырды. 1944 жылы ЛеВир Ұлыбританиядағы Сегізінші әуе армиясының әуе базаларына сапар шегіп, P-38 ұшағының бір қозғалтқышы істен шыққан жағдайдағы сенімділігін көрсетті. Ол Нормандияға шабуыл жасалғанға дейін бір аптадай бұрын Англиядан кетіп қалды.

P-80 Жұлдызды атылу

Ол АҚШ-қа оралған кезде P-80 Shooting Star реактивтік истребителінің сынақтары жүріп жатты. Ол XP-80A-ның алғашқы ұшуын қаңтар айында жасады, ал сынақ бағдарламасы 1944 және 1945 жылдары жалғасты. 1944 жылдың қазан айында Мило Бурчам P-80 истребителінің апатынан қаза тапты, ал Тони ЛеВер 1945 жылдың қаңтарында оның орнын бас инженерлік сынақ ұшқышы лауазымына ауыстырды. Осы бөлімнің басшысы болып қызмет атқарып, екі ай өткен соң, 1945 жылдың 20 наурызында ол ауыр апатқа ұшырады. Ұшудан кейін ол арқасын сындырып, сауығу үшін корсет тақты. Алты айдан кейін ол қайтадан ұшуға шықты. Ол P-80 истребителінің екі жетілдірілген нұсқасын: T-33 және F-94 Starfire-дің үш нұсқасын сынады. Сонымен қатар, ол XF-90 истребителінің прототипін сынау жұмыстарын жүргізді. Ол сондай-ақ XF-104 Starfighter және U-2 ұшақтарының алғашқы ұшуларын жүргізді. 1972 жылы ЛеВер L-1011 Tristar ұшағымен Lockheed компаниясының ең жаңа және ең үлкен коммерциялық ұшағын жарнамалап әлемді аралап шықты. Lockheed компаниясының бас инженерлік сынақ ұшқышы лауазымына Герман "Фиш" Салмон тағайындалды. Ол 1998 жылдың 6 ақпанында 84 жасында сегіз апаттан және бір әуеде соқтығысудан аман қалғаннан кейін, қатерлі ісік пен бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болды.

Марапаттар

Авиациялық апталық және ғарыш технологиясы ұшу қауіпсіздігі сыйлығы, 1971 жыл. Ұлттық авиация даңқы залының мүшесі, 1978 жыл. Ұлттық Аэронавтика қауымдастығының Ел ағасы сыйлығы, 1986 жыл. Ұлттық авиация клубының Клиффорд Хендерсон жетістіктері үшін сыйлығы, 1986 жыл. Аэроғарыш даңқы аллеясының мүшесі, 1990 жыл. Эксперименталды сынақ ұшқыштары қоғамының Джеймс Х. Дулиттл сыйлығы, 1993 жыл. Халықаралық әуе және ғарыш даңқы залының мүшесі, 1993 жыл. Годфри Л. Кэбот сыйлығы, 1995 жыл. Ұлттық әуе және ғарыш мұражайының өмір бойы жетістіктері үшін кубогы, 1997 жыл. 2001 жылы Американың Мотор спорты даңқы залына енгізілді. Эксперименталды сынақ ұшқыштары қоғамы жыл сайын Тони ЛеВир ұшу сынағы қауіпсіздігі сыйлығын табыс етеді.