Кіріспе

Computer Associates International, Inc. v. Altai, Inc., 982 F.2d 693 (2d Cir. 1992 ж.) – АҚШ-тың екінші апелляциялық округінің соты шешкен іс, ол бағдарламалық қамтамасыздаманың әдеби емес элементтері авторлық құқықпен қаншалықты қорғалатынын қарастырды. Сот «Абстракциялық сүзгілеу және салыстыру» деп аталатын үш қадамдық әдісті қолданды және ұсынды. Бұл іс Нью-Йорк штатының шығыс округінің округтік сотының шешімінен туындаған апелляциялық шағым болды, онда округтік сот айыпталушы Altai компаниясының OSCAR 3.4 бағдарламасы талапкер Computer Associates компаниясының CA SCHEDULER атты авторлық құқықпен қорғалған бағдарламасын бұзғанын анықтады (басқаларының арасында). Осы істегі мәселе – авторлық құқық бағдарламалық кодтың әдеби емес элементтерін, бағдарламаның құрылымын, тізбегін және ұйымдастырылуын қорғай ма және қаншалықты қорғайды. Бұл мәселені бұрын бірнеше сот қарастырғанмен, бұл округтегі алғашқы осындай іс болды.

Мәселелер

Апелляциялық шағымда CA аудандық соттың OSCAR 3.5 CA-ның ADAPTER құрылғысына маңызды ұқсастық танытпағаны туралы шешіміне қарсылық білдірді. Олар аудандық сот компьютерлік бағдарламалық жасақтаманың сөзсіз элементтерін көшіруді ескеретін тиісті сынақты қолданбағанын мәлімдеді. Олар таза бөлмеде қайта жазуға қарамастан, ADAPTER құрылымында – ағын диаграммаларында, модульдер аралық байланыстарда, параметрлер тізімінде, макростарда және операциялық жүйеден алынған қызметтерде маңызды ұқсастық бар екенін айтты. Бұл мәселеге қатысты сот бағдарламалық жасақтаманың сөзсіз элементтері авторлық құқықпен қорғалады деген пікірді толық қолдады. Бағдарламалық жасақтама авторлық құқық заңнамасы мақсатында әдеби туынды саналады, және әдеби туындылардың сөзсіз элементтері авторлық құқықпен қорғалады. Осылайша, бағдарламалық жасақтаманың сөзсіз элементтері де қорғалады. Қолданылып жатқан мәселе – сөзсіз элементтер қаншалықты деңгейде қорғалады. Авторлық құқық идеяның өзін емес, оның көрінісін қорғайды. Сондықтан, идея мен көрініс арасындағы шекараны анықтау маңызды. Сот Бейкер v. Селден ісіндегі пікірмен келісті, онда идеяға «қажетті түрде ілесіп келетін» нәрселер авторлық құқық қорғауына жатпайды делінген. Алайда, бұл пікір идеяны көріністен қалай ажыратуға қатысты кеңес бермеген. Осыған ұқсас мәселеге тап болған Уилан v. Джаслоу ісі идея мен көрініс арасындағы айырмашылықты анықтауға тырысып, жұмыстың функциясы – идея, ал функция үшін қажет емес барлық нәрсе – идеяның көрінісі деп атады. Сот аудандық соттың Уиланның логикасын қабылдаудан бас тартуымен келісті, себебі бұл сынақ «тұжырымдық тұрғыдан тым кең». Кәсіптік құпияны заңсыз иемдену мәселесіне қайта оралғанда, сот Арнидің құпиялылықты бұзу мүмкіндігі және Алтайдың заңсыз кәсіптік құпияны иемденуге жауапкершілігі болуы мүмкін екенін, осы қосымша факторлардың кәсіптік құпияны заңсыз иемдену туралы талапты авторлық құқықты бұзу туралы талаптан ерекшелендіретінін анықтады. Сот аудандық соттың шешімін күштен шығарып, істі аудандық сотқа қайта жіберді.

Реакциялар

Абстракциялық сүзгілеу салыстырмалы сынағы соттар тарапынан жылдам қабылданып алынды. Шындығында, 1992 жылдан бері барлық соттар Уилан сынағының орнына 3 қадамдық сүзгілеу сынағын қолдануды жөн көріп келеді. Дегенмен, кейбіреулер бұл тәсілді сынға алып, авторлық құқық қорғау шеңберін тым тарлтады деп санайды. CA және басқа да ірі компьютерлік компаниялар, егер қорғау кеңейтілмесе, бұл сынақ дамуды бәсеңдетеді және бағдарламашыларды бағдарламаларды жасау мен жақсартуға ынталандырмайды деп мәлімдейді.